Để viết report ở đại học, bạn dựng khung các phần cố định trước, mỗi phần một nhiệm vụ, rồi viết phần thân trước và executive summary sau cùng.
Để viết report ở đại học, bạn dựng khung các phần cố định trước, mỗi phần một nhiệm vụ, rồi viết phần thân trước và executive summary sau cùng. Khác với essay vốn là văn lập luận liền mạch, report được chia thành các mục có đề mục riêng, vì vậy với du học sinh quen viết luận, việc chốt cấu trúc trước khi viết thường quyết định điểm hình thức của bài (University of Leeds Library, n.d.; University of Reading Libraries, 2026).
Hướng dẫn này đi qua từng phần theo hướng dẫn công khai của các đại học UK và Úc cùng APA Style, kèm danh mục nguồn ở cuối bài; toàn cảnh cách viết một assignment bất kỳ nằm trong cẩm nang viết assignment của MAAS.
Tác giả: MAAS Academic Skills Publishing Desk · Hiệu đính bởi một Principal Academic Mentor
Cập nhật lần cuối: 2026-07-02
Category: writing-tips
Report là gì và khác essay ở đâu
Report là dạng bài cung cấp thông tin có cấu trúc, dựa trên dữ kiện, viết để trả lời một nhu cầu, vấn đề hoặc câu hỏi cụ thể (RMIT University, n.d.-b), và phổ biến ở nhiều ngành (University of Reading Libraries, 2026). Bài được chia thành các mục có đề mục riêng, câu chữ gọn, đoạn văn ngắn hơn trong essay (University of Leeds Library, n.d.); trong khi essay thuyết phục bằng một mạch lập luận liền, văn phong của report khách quan, dựa trên bằng chứng và súc tích (University of York, 2025). Nếu đề của bạn lại yêu cầu văn lập luận liền mạch, hãy bắt đầu từ hướng dẫn viết essay đại học.
Không ít du học sinh Việt gặp report lần đầu ở UK và Úc, khi cùng một môn có thể yêu cầu cả hai dạng bài với hai bộ tiêu chí chấm khác nhau. Thay vì cố viết trôi chảy như một bài luận, hãy hình dung report được viết cho người đọc lướt: mỗi mục làm đúng một nhiệm vụ, và người đọc chưa chắc đọc cả bài (University of Reading Libraries, 2026).
Đọc đề trước khi dựng khung: report của bạn thuộc loại nào
Cấu trúc report được điều chỉnh theo từng ngành và từng đề, vì vậy bước đầu trong checklist của QUT là xác định đề yêu cầu loại report nào (RMIT University, n.d.-a; Queensland University of Technology, 2025). Đáng chú ý với du học sinh: abstract thường gặp ở report học thuật và khoa học, còn executive summary phổ biến trong business report và thường kèm khuyến nghị hành động, điều mà abstract nhìn chung không có (RMIT University, n.d.-a; University of Southern California Libraries, 2026). Cả hai hay bị dịch gộp thành "tóm tắt" trong tiếng Việt, tuy nhiên chúng phục vụ hai loại report khác nhau, và business report là dạng bạn gặp nhiều trong các môn kinh doanh.
Các phần của một report, mỗi phần một nhiệm vụ
Đề có thể lược bớt hoặc thêm mục, nhưng nhiệm vụ từng phần gần như không đổi giữa các trường.
Title page
Trang bìa nêu tên report thể hiện rõ mục đích của bài, tên người viết, người hoặc nhóm nhận report và ngày nộp (Queensland University of Technology, 2025); thông tin trường, khoa và môn học thường cũng đặt ở đây (University of New South Wales, n.d.), và nếu môn phát sẵn mẫu thì dùng đúng mẫu đó.
Executive summary hoặc abstract
Đại học Reading ví phần này như mặt tiền cửa hàng của cả bài, còn QUT nhắc rằng nhiều khi đây là phần duy nhất được đọc (University of Reading Libraries, 2026; Queensland University of Technology, 2025). Nó tóm lược mục đích, phương pháp, phát hiện, kết luận và khuyến nghị (RMIT University, n.d.-a); với business report, phần này không quá một trang và phải tự đứng độc lập, vì nó là bản thu nhỏ của cả bài chứ chưa phải lời mở đầu (Monash University, n.d.); với report nghiên cứu dài, USC gợi ý khoảng 10% độ dài tài liệu (University of Southern California Libraries, 2026). Điểm hay vấp là viết phần này đầu tiên như mở bài, trong khi hướng dẫn đều khuyên viết sau cùng (University of Southern California Libraries, 2026; University of New South Wales, n.d.).
Table of contents
Mục lục liệt kê các mục lớn và tiểu mục kèm số trang nơi mỗi phần bắt đầu (University of New South Wales, n.d.); nhiệm vụ của nó là điều hướng, giúp người đọc định vị nhanh phần cần tra (University of Kent, 2025).
Introduction
Introduction nêu lý do report tồn tại (University of Reading Libraries, 2026), xác định mục tiêu, phạm vi và bối cảnh (Australian National University, n.d.), rồi báo trước bài sẽ đi qua những phần nào (University of Kent, 2025).
Literature review, khi đề bài yêu cầu
Một số report, nhất là research report, cần một mục khảo sát những gì đã công bố về đề tài để đặt công việc của bạn vào bối cảnh ngành (University of Reading Libraries, 2026); nếu đề có mục này, hãy đọc thêm hướng dẫn viết literature review của MAAS.
Methodology
Methodology mô tả cách thu thập và xử lý dữ liệu chính xác đến mức người khác lặp lại được (University of Reading Libraries, 2026), nêu phương pháp kèm lý do chọn (RMIT University, n.d.-a) và cho thấy mục tiêu của report được đáp ứng bằng cách nào (University of Kent, 2025). Xem thêm hướng dẫn viết methodology của MAAS.
Results hoặc findings
Phần này chỉ có một nhiệm vụ: trình bày phát hiện đơn giản nhất có thể, bằng bảng hoặc biểu đồ khi phù hợp (University of Reading Libraries, 2026), và không kèm diễn giải (RMIT University, n.d.-a). Du học sinh quen mạch essay hay vấp ở đây, khi vừa nêu số liệu vừa bình luận; phần bình luận thuộc về discussion.
Discussion
Discussion diễn giải, phân tích và đánh giá kết quả, nối các phát hiện với mục đích ở introduction và với tài liệu ngành (RMIT University, n.d.-a), qua đó trả lời trực tiếp yêu cầu của đề (University of Reading Libraries, 2026).
Conclusion
Conclusion không đưa vào chất liệu mới mà khép lại bài (University of Reading Libraries, 2026), tóm lại phát hiện chính trong đối chiếu với mục tiêu (Queensland University of Technology, 2025) và nêu ý nghĩa của kết quả so với đích ban đầu (University of New South Wales, n.d.).
Recommendations
Khuyến nghị có thể đứng riêng hoặc gộp với conclusion tùy đề (Australian National University, n.d.), trả lời câu hỏi cần hành động gì tiếp theo (RMIT University, n.d.-a); mỗi khuyến nghị cần thực tế, khả thi (Queensland University of Technology, 2025) và truy được về một finding qua một conclusion (University of Kent, 2025).
References
Danh mục tài liệu ghi đầy đủ chi tiết xuất bản của mọi nguồn đã dùng (University of Reading Libraries, 2026); quy tắc quyết định khi nào một câu cần trích dẫn nằm trong hướng dẫn referencing trong assignment, và nếu môn dùng chuẩn APA, xem hướng dẫn APA 7th của MAAS.
Appendices
Phụ lục chứa tư liệu bổ trợ chưa thiết yếu với mạch chính (University of Reading Libraries, 2026; RMIT University, n.d.-a), như biểu đồ, bảng biểu và những thông tin quá chi tiết để đặt trong phần thân (University of New South Wales, n.d.), giúp phần thân không bị chôn trong chi tiết kỹ thuật (Australian National University, n.d.); dữ liệu thô, bảng hỏi và các phép tính chi tiết là những ví dụ điển hình.
Thứ tự viết hợp lý khi deadline gần
Thứ tự trình bày trên trang khác với thứ tự viết hợp lý: bạn có thể bắt đầu từ methodology và results vì hai phần này chỉ thuật lại những gì đã làm và đã thấy, sau đó đến discussion, conclusion và recommendations, để dành introduction cho lúc đã biết chắc bài sẽ mở ra điều gì, và viết executive summary sau cùng để nó phản ánh đúng những gì bài đã làm (University of Southern California Libraries, 2026; University of New South Wales, n.d.). Có bản nháp rồi, hãy dò từng recommendation ngược về conclusion, từ conclusion ngược về finding; một khuyến nghị không truy được về phát hiện cụ thể nghĩa là mạch bài đứt ở đó (University of Kent, 2025).
Văn phong report: những lỗi tiếng Anh học thuật cần tránh
Report viết ở ngôi thứ ba, không tiếng lóng, không viết tắt kiểu "it's" hay "couldn't" (University of Kent, 2025; University of Leeds Library, n.d.); một cụm mở đầu an toàn là "This report provides..." (Monash University, n.d.). Về lỗi câu, La Trobe liệt kê các lỗi phổ biến nhất của sinh viên gồm câu thiếu thành phần, câu run-on, comma splice và bất nhất chủ ngữ với động từ (La Trobe University Library, n.d.), đáng soát riêng một lượt nếu tiếng Anh chưa phải ngôn ngữ thứ nhất của bạn.
Nhiều người viết quen nghiêng về câu bị động cho vẻ khách quan, và điều đó chưa hẳn sai trong mọi tình huống, tuy nhiên APA Style khuyến nghị active voice làm mặc định vì câu chủ động trực tiếp và gọn hơn, dành passive cho những chỗ như mô tả quy trình thí nghiệm, vì vậy điều cần cân nhắc là quy định của môn bạn học (American Psychological Association, n.d.). Về trình bày, nhiều chương trình kỳ vọng phông chữ rõ ràng cỡ tối thiểu 12 và đánh số đề mục nhất quán kiểu 1.1, 1.2; hãy đối chiếu yêu cầu trình bày cụ thể trong đề của bạn.
Tự kiểm trước khi nộp
- Đủ các phần theo cấu trúc: title page, executive summary, table of contents, introduction, methodology, findings, conclusion, recommendations, references và appendices (Queensland University of Technology, 2025).
- Bốn phép thử của Kent: mục tiêu được nêu và đáp ứng, cấu trúc logic dễ tra cứu, câu chữ rõ ràng, mọi kết luận có bằng chứng chống đỡ (University of Kent, 2025).
- Soát câu thiếu thành phần, run-on, comma splice, hòa hợp chủ ngữ với động từ (La Trobe University Library, n.d.); đọc lại executive summary lần cuối để chắc nó vẫn đứng độc lập (University of Southern California Libraries, 2026).
KHI BẠN MUỐN MỘT NGƯỜI ĐỌC THỨ HAI CHO BÀI REPORT
Nếu bạn muốn một người đọc thứ hai đủ chuyên môn cho bài report sắp nộp, mentor của MAAS có thể cùng bạn đọc đề và rubric, góp ý khung các phần trước khi viết, và phản hồi bản nháp theo đúng tiêu chí marker sẽ dùng. MAAS làm việc theo mô hình cố vấn học thuật: mentor định hướng và phản hồi, còn bài nộp là sản phẩm do chính bạn viết. Tìm hiểu thêm tại dịch vụ hỗ trợ học thuật của MAAS.
Câu hỏi thường gặp
Executive summary nên dài bao nhiêu?
Monash khuyên bản của business report không quá một trang; USC gợi ý khoảng 10% độ dài với report nghiên cứu dài (Monash University, n.d.; University of Southern California Libraries, 2026). Một trang là mức an toàn cho bài trên lớp.
Nên viết executive summary trước hay sau cùng?
Viết sau cùng, khi các phần khác đã xong, để nó phản ánh đúng những gì bài đã làm và kết luận, vì phần này phải tự đứng độc lập (University of Southern California Libraries, 2026; University of New South Wales, n.d.).
Executive summary khác abstract ở điểm nào?
Abstract thường gặp ở report học thuật và khoa học, executive summary phổ biến trong business report (RMIT University, n.d.-a); executive summary thường kèm khuyến nghị hành động, điều abstract nhìn chung không có (University of Southern California Libraries, 2026).
Results khác discussion ở điểm nào?
Results chỉ trình bày phát hiện đơn giản nhất có thể, không diễn giải (University of Reading Libraries, 2026; RMIT University, n.d.-a); discussion mới diễn giải các kết quả ấy và cho thấy chúng trả lời mục đích ở introduction ra sao.
Recommendations nằm trong conclusion hay tách thành mục riêng?
Cả hai cách đều được, tùy đề (Australian National University, n.d.); dù đặt ở đâu, mỗi finding cần dẫn tới một conclusion và mỗi conclusion tới một recommendation thực tế, khả thi (University of Kent, 2025; Queensland University of Technology, 2025).
Viết report ở ngôi thứ nhất hay ngôi thứ ba?
Phần lớn hướng dẫn khuyên ngôi thứ ba trang trọng, không viết tắt, không tiếng lóng (University of Kent, 2025; Monash University, n.d.). Nếu bài theo APA Style, APA khuyến nghị active voice làm mặc định, dành passive cho mô tả quy trình thí nghiệm (American Psychological Association, n.d.).
Cần kiểm tra những gì trước khi nộp report?
Kiểm độ đầy đủ theo cấu trúc trước, từ title page đến appendices (Queensland University of Technology, 2025), rồi soát các lỗi câu thường gặp: câu thiếu thành phần, run-on, comma splice, hòa hợp chủ ngữ với động từ (La Trobe University Library, n.d.).
Tài liệu tham khảo
- American Psychological Association. (n.d.). Active and passive voice. APA Style. Retrieved July 2, 2026, from https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/grammar/active-passive-voice
- Australian National University. (n.d.). Report writing. Retrieved July 2, 2026, from https://www.anu.edu.au/students/academic-skills/writing-and-assessment/report-writing
- La Trobe University Library. (n.d.). Writing: Common mistakes. Retrieved July 2, 2026, from https://latrobe.libguides.com/writing/common-mistakes
- Monash University. (n.d.). BusEco: Report writing. Retrieved July 2, 2026, from https://www.monash.edu/student-academic-success/excel-at-writing/annotated-assessment-samples/business-and-economics/buseco-report-writing
- Queensland University of Technology. (2025). How to write a report. QUT cite|write. https://www.citewrite.qut.edu.au/write/writing-well/report.html
- RMIT University. (n.d.-a). Overall structure of a report. Learning Lab. Retrieved July 2, 2026, from https://learninglab.rmit.edu.au/assessments/reports/overall-structure/
- RMIT University. (n.d.-b). Reports. Learning Lab. Retrieved July 2, 2026, from https://learninglab.rmit.edu.au/assessments/reports/
- University of Kent. (2025). Report structure and tips. https://student.kent.ac.uk/studies/reports/structure-and-tips
- University of Leeds Library. (n.d.). Report writing. Retrieved July 2, 2026, from https://library.leeds.ac.uk/info/14011/writing/114/report-writing
- University of New South Wales. (n.d.). Writing a report. Retrieved July 2, 2026, from https://www.unsw.edu.au/content/dam/pdfs/business/general/resources/2023-07-business-academic-communication-essentials/Writingareport.pdf
- University of Reading Libraries. (2026). Report writing. https://libguides.reading.ac.uk/reports
- University of Southern California Libraries. (2026). Organizing your social sciences research paper: Executive summary. https://libguides.usc.edu/writingguide/executivesummary
- University of York. (2025). Academic writing: A practical guide: Reports. https://subjectguides.york.ac.uk/academic-writing/reports
