Một đề cương luận văn thạc sĩ thường có tám phần, đi từ tên đề tài và lý do chọn đề tài, tức tính cấp thiết, qua mục tiêu, tổng quan, đối tượng và phạm vi, phương pháp, tài liệu tham khảo, tới kế hoạch nghiên cứu. Bài viết này giúp bạn biết mỗi phần cần viết gì, vì sao trường này yêu cầu tám mục còn trường kia yêu cầu bốn chương, và tự kiểm tra đề cương của mình trước khi đưa ra hội đồng.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-08-17
Chuyên mục: thesis-dissertation
Đề cương luận văn thạc sĩ dùng để làm gì?
Trả lời thẳng: Đề cương là bản thuyết phục hội đồng rằng đề tài của bạn đáng làm, đúng chuyên ngành và làm được trong thời gian cho phép, theo đúng quy trình Trường Đại học Thủ Dầu Một (2018) mô tả. Nó không phải bản tóm tắt luận văn tương lai mà là một lập luận về tính khả thi, trả lời bạn sẽ đo cái gì, bằng dữ liệu nào và trong bao lâu.
Ở Trường Đại học Thủ Dầu Một (2018), sau khi hoàn thành các học phần, học viên đăng ký tên đề tài và nộp đề cương, rồi hội đồng góp ý và thông qua đề cương trước khi học viên bắt tay vào nghiên cứu. Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) nói rõ phần mở đầu của đề cương phải trả lời câu hỏi "tại sao phải tiến hành nghiên cứu này?". Hướng dẫn của Australian National University (n.d.) cũng đặt trọng tâm ở tính thuyết phục, nghĩa là đề cương phải cho thấy người viết hiểu quy trình nghiên cứu học thuật.
Lỗi hay gặp nhất là viết đề cương như một bài giới thiệu chủ đề. Nhiều học viên dành 4 trang kể về tầm quan trọng của ngành rồi mới nêu đề tài, và hội đồng đọc xong vẫn không biết học viên sẽ đo cái gì, bằng dữ liệu nào, trong bao lâu. Đây là lý do phổ biến nhất khiến đề cương phải viết lại. Trước khi lên đề cương, bạn nên nắm quy định luận văn thạc sĩ của trường mình. Nếu tài liệu tham khảo nước ngoài làm bạn lẫn giữa hai khái niệm dissertation và thesis, bài phân biệt dissertation và thesis giải thích hai cách gọi này khác nhau ở đâu.
Một đề cương gồm những phần nào?
Trả lời thẳng: Phần lớn trường ở Việt Nam yêu cầu tám phần, gồm tên đề tài, lý do thực hiện đề tài, mục tiêu hoặc câu hỏi nghiên cứu, tổng quan học thuật, đối tượng và phạm vi, phương pháp nghiên cứu, tài liệu tham khảo, và kế hoạch nghiên cứu. Cách đặt tên có thể khác nhau giữa các trường, nhưng tám nội dung này là thứ hội đồng tìm khi đọc đề cương của bạn.
| Phần | Nội dung cần có | Lỗi thường gặp |
|---|---|---|
| Tên đề tài | Ngắn gọn, thể hiện rõ mục tiêu và nội dung chính | Tên rộng tới mức không ai làm nổi trong sáu tháng |
| Lý do thực hiện đề tài | Vì sao vấn đề này cần được nghiên cứu bây giờ | Kể tầm quan trọng của ngành thay vì của vấn đề |
| Mục tiêu hoặc câu hỏi nghiên cứu | Mục tiêu cụ thể, đo được, không phải mục tiêu tổng quát | Đặt mục tiêu chung chung kiểu "nâng cao hiệu quả" |
| Tổng quan học thuật | Tóm lược và nhận xét công trình trong và ngoài nước, chỉ ra khoảng trống | Liệt kê lần lượt từng nghiên cứu, không nhận xét |
| Đối tượng và phạm vi | Giới hạn rõ đối tượng, địa bàn, khoảng thời gian | Để phạm vi mở, dẫn tới không thu nổi dữ liệu |
| Phương pháp nghiên cứu | Cách tiếp cận, khung phân tích, nguồn số liệu, cách chọn mẫu | Nêu tên phương pháp mà không nói vì sao chọn nó |
| Tài liệu tham khảo | Trích dẫn và danh mục theo đúng chuẩn của trường | Danh mục không khớp với trích dẫn trong bài |
| Kế hoạch nghiên cứu | Tiến độ triển khai theo mốc thời gian | Không có mốc, nên hội đồng không đánh giá được tính khả thi |
Đây chính là tám nội dung mà Phòng Đào tạo Sau đại học của Trường Đại học Thủ Dầu Một (2018) yêu cầu học viên nêu trong đề cương. Trường cũng ghi rõ rằng đề cương chi tiết có thể trình bày theo những cấu trúc và phong cách khác nhau, nên tám mục này là nội dung bắt buộc chứ không phải một khuôn cứng. Nếu đề tài của bạn về chất lượng dịch vụ và dùng mô hình SERVQUAL, phần tổng quan học thuật là chỗ nêu mô hình này để hội đồng thấy khung đo lường của bạn có cơ sở. Trước khi viết tới mục mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, bạn cần đi qua bước chọn và giới hạn đề tài, và bài cách làm đề tài nghiên cứu khoa học đúng quy trình trình bày năm bước cho việc này. Với đề tài định lượng, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu thường cần một giả thuyết đi kèm, và bài cách viết giả thuyết nghiên cứu hướng dẫn đặt câu sao cho kiểm định được.
Hai mục hay bị gộp làm một là mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. Chúng khác nhau ở chỗ mục tiêu nói bạn sẽ đạt được gì, còn câu hỏi nói bạn sẽ trả lời điều gì. Nếu mục tiêu của bạn là "đánh giá tác động của chính sách A tới nhóm B", câu hỏi tương ứng phải cụ thể hơn, chẳng hạn tác động đó thể hiện qua chỉ số nào và trong khoảng thời gian nào. Bài về nhiệm vụ nghiên cứu liệt kê những việc phải làm để đạt mục tiêu đó.
Vì sao trường này yêu cầu tám mục, trường kia lại yêu cầu bốn chương?
Trả lời thẳng: Vì mỗi khối ngành kiểm chứng kết quả theo một cách khác nhau. Khối kinh tế và xã hội thường dùng khung tám mục đi theo mạch lập luận, như Trường Đại học Thủ Dầu Một (2018) yêu cầu. Khối y sinh dùng khung theo chương, giống một nghiên cứu thực nghiệm thu nhỏ, như Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) quy định trong biểu mẫu của trường.
Biểu mẫu hướng dẫn viết đề cương luận văn của Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) chia đề cương thành phần Đặt vấn đề, rồi Chương 1 Tổng quan tài liệu, Chương 2 Phương pháp nghiên cứu, Chương 3 Dự kiến kết quả, Chương 4 Kế hoạch thực hiện, sau đó tới tài liệu tham khảo và phụ lục. Cấu trúc này buộc học viên nghĩ trước cả về kết quả lẫn nguồn lực, điều mà khung tám mục không yêu cầu rõ.
Dùng nhầm mẫu của khối ngành khác thường làm đề cương thiếu đúng phần hội đồng sẽ hỏi. Nếu bạn học ngành y tế công cộng nhưng lấy mẫu đề cương của một trường kinh tế, bạn sẽ thiếu hai phần mà hội đồng ngành y chắc chắn hỏi, là đạo đức trong nghiên cứu và cỡ mẫu. Ngược lại, một học viên kinh tế dùng nguyên mẫu của ngành y sẽ mất thời gian dựng phần dự kiến kết quả mà hội đồng của mình không yêu cầu.
Phần nào của đề cương quan trọng nhất?
Trả lời thẳng: Phần phương pháp nghiên cứu, và Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) gọi thẳng đây là phần quan trọng nhất. Đây là phần hội đồng dùng để phán đoán bạn có làm nổi đề tài hay không, và cũng là phần mà một đề cương yếu lộ ra nhanh nhất, vì phương pháp mơ hồ thì mọi mục tiêu phía trước đều không có cách đo.
Hướng dẫn của Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) liệt kê chín nội dung mà chương phương pháp phải có, gồm thiết kế nghiên cứu, thời gian và địa điểm, đối tượng, cỡ mẫu, biến số độc lập và phụ thuộc, công cụ đo lường, quy trình nghiên cứu, phương pháp phân tích dữ liệu, và đạo đức trong nghiên cứu. Trường Đại học Thủ Dầu Một (2018) cũng yêu cầu học viên nói rõ nguồn số liệu lấy từ đâu, và nếu là số liệu sơ cấp thì phải phác thảo cách thức, số mẫu và địa bàn điều tra.
Một đề cương ghi phương pháp là "định lượng, khảo sát bằng bảng hỏi" rồi dừng lại sẽ bị hỏi ngay ba câu, là khảo sát bao nhiêu người, chọn họ bằng cách nào, và bạn định dùng kiểm định nào để trả lời câu hỏi nghiên cứu. Nếu chưa trả lời được ba câu đó thì đề cương chưa xong, dù các phần khác đã viết rất mượt. Với đề cương theo hướng định lượng, bạn nên đọc SPSS là gì và dùng cho kiểm định nào trước khi viết phần này. Phần nguồn số liệu cũng cần nói rõ bạn tự thu thập hay dùng lại số liệu đã công bố, và bài dữ liệu sơ cấp và thứ cấp khác nhau ở điểm nào giúp bạn chọn đúng cách trình bày. Nếu bảng hỏi dùng thang đo nhiều mức trả lời, bài thang đo Likert 5 mức độ là gì giúp bạn tránh nhầm giữa một câu hỏi đơn lẻ và một thang đo tổng hợp khi viết phần công cụ đo lường. Nếu đề cương đi theo hướng định tính, bài phương pháp phỏng vấn sâu là gì giúp bạn viết phần công cụ cho một bản hướng dẫn phỏng vấn thay vì một bảng hỏi. Còn nếu đề tài chọn hướng nghiên cứu tình huống thay vì khảo sát hay phỏng vấn trên diện rộng, cách phân loại thiết kế nghiên cứu tình huống của Yin (2018) và Yin (2009), cả hai do SAGE Publications xuất bản, giúp bạn xác định phạm vi và giới hạn khái quát hoá của một tình huống đơn lẻ, và bài phương pháp nghiên cứu tình huống là gì và khi nào nên dùng trình bày kỹ hơn.
Viết phần dự kiến kết quả và kế hoạch thực hiện thế nào khi chưa có số liệu?
Trả lời thẳng: Bạn dựng khung trống chứ không đoán số liệu. Theo Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025), dự kiến kết quả là các bảng biểu ứng với từng mục tiêu nhưng để trống ô số liệu, còn kế hoạch thực hiện gồm mốc thời gian, nhân lực, kinh phí và cách xử lý khó khăn. Khung trống này cũng giúp bạn phát hiện mục tiêu nào chưa có cách đo.
Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) yêu cầu trình bày kết quả dự kiến dưới dạng bảng biểu tương ứng với mục tiêu cần đạt, sắp theo trật tự Mục tiêu 1 kèm các kết quả 1.1, 1.2, rồi Mục tiêu 2 kèm các kết quả 2.1, 2.2. Phần kế hoạch thực hiện phải nêu nhân lực, phương tiện thực hiện, kinh phí, thời gian biểu các hoạt động dưới dạng sơ đồ Gantt, và dự trù những khó khăn cùng cách giải quyết.
Bảng dự kiến kết quả cho mục tiêu "mô tả đặc điểm nhân khẩu học của nhóm nghiên cứu" chỉ cần các cột tên biến, tần số và tỷ lệ phần trăm, còn ô số liệu để trống. Cách làm này có một lợi ích ít người nói tới, là nó phơi ra ngay những mục tiêu mà bạn chưa nghĩ ra cách đo. Nếu một mục tiêu không dựng nổi bảng trống, mục tiêu đó đang có vấn đề.
Đề cương nên dài bao nhiêu?
Trả lời thẳng: Không có con số chung cho cả đề cương, vì độ dài phụ thuộc vào quy định của từng trường và từng ngành. Riêng phần đặt vấn đề thì có một mốc tham chiếu rõ ràng, khi Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) khuyến cáo phần này chỉ dài khoảng 2 trang A4. Vì vậy bạn nên mở biểu mẫu của chính trường mình trước khi quyết định độ dài.
Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (2025) còn yêu cầu phần đặt vấn đề nêu mục tiêu nghiên cứu cụ thể chứ không nêu mục tiêu tổng quát. Về hình thức, trường quy định font Times New Roman cỡ 13 hoặc 14, giãn dòng 1,5, lề trên 3,5 cm, lề dưới 3,0 cm, lề trái 3,5 cm và lề phải 2,0 cm.
Giới hạn 2 trang cho phần đặt vấn đề khắt khe hơn vẻ ngoài của nó, vì trong hai trang đó bạn phải làm đủ năm việc, gồm giới thiệu vấn đề, nêu tính cần thiết, tóm tắt các nghiên cứu gần đây cùng khoảng trống, nêu giả thuyết hoặc câu hỏi, và nêu mục tiêu cụ thể. Trung bình mỗi việc chưa tới nửa trang, nên không còn chỗ cho câu văn thừa. Sau khi đề cương được duyệt, bản thảo vẫn cần theo đúng cách trình bày luận văn thạc sĩ của trường.
Câu hỏi thường gặp
Đề cương sơ bộ khác đề cương chi tiết thế nào?
Đề cương sơ bộ được nộp lúc đăng ký tên đề tài, chủ yếu để trường xét hướng nghiên cứu và phân công giảng viên hướng dẫn. Đề cương chi tiết là bản đưa ra hội đồng góp ý, phải đủ các mục về phương pháp và kế hoạch.
Tổng quan tài liệu trong đề cương cần bao nhiêu nghiên cứu?
Không có con số bắt buộc, nhưng yêu cầu về chất lượng thì rõ, là bạn phải phân tích và đánh giá các nghiên cứu trước rồi chỉ ra khoảng trống mà luận văn sẽ giải quyết. Một tổng quan mười nghiên cứu có nhận xét sắc tốt hơn một tổng quan ba mươi nghiên cứu chỉ liệt kê.
Đề cương đã duyệt rồi có được đổi đề tài không?
Việc này tuỳ quy định từng trường và thường cần sự đồng ý của giảng viên hướng dẫn cùng đơn vị quản lý đào tạo. Đổi càng muộn thì càng tốn thời gian, vì phần lớn công sức ở phần tổng quan và phương pháp sẽ phải làm lại.
Có nên viết đề cương bằng tiếng Anh không?
Bạn viết theo ngôn ngữ mà chương trình của mình quy định. Nếu chương trình dạy bằng tiếng Việt thì đề cương viết bằng tiếng Việt, còn thuật ngữ chuyên ngành nên giữ nguyên dạng gốc khi chưa có từ tương đương ổn định.
MAAS hỗ trợ được gì ở khâu này?
Trong dịch vụ hỗ trợ luận văn thạc sĩ, chuyên gia đúng chuyên ngành cùng bạn lựa chọn đề tài và dựng một đề cương mẫu theo yêu cầu của trường để bạn tham khảo, gồm câu hỏi nghiên cứu, phạm vi, phương pháp và gợi ý nguồn tài liệu. Chuyên gia cũng chỉ ra mục tiêu nào chưa đo được, phương pháp nào chưa khớp câu hỏi, và phạm vi nào đang quá rộng so với thời gian bạn có. Bạn là người hoàn thiện đề cương chính thức để nộp cho giảng viên hướng dẫn và hội đồng.
Nên làm gì tiếp theo
Bạn hãy mở biểu mẫu đề cương của chính trường mình trước, vì đó là bản hội đồng dùng để đối chiếu. Sau đó thử một phép kiểm rẻ, là với mỗi mục tiêu nghiên cứu đã viết, bạn dựng một bảng trống cho kết quả tương ứng. Mục tiêu nào không dựng nổi bảng là mục tiêu cần viết lại.
Nếu bạn muốn có một chuyên gia đúng ngành cùng rà đề cương trước khi đưa ra hội đồng, hãy đặt buổi tư vấn miễn phí với MAAS, hoặc xem trước dịch vụ hỗ trợ luận văn thạc sĩ diễn ra thế nào.
Đọc tiếp
- Luận văn thạc sĩ dài bao nhiêu trang là đủ?
- Bảo vệ luận văn thạc sĩ có rớt không, và rớt thì sao?
- Đề cương nghiên cứu khoa học là gì, gồm những phần nào?
References
- Australian National University. (n.d.). Research proposals. Retrieved August 17, 2026, from https://www.anu.edu.au/students/academic-skills/research-writing/research-proposals
- Trường Đại học Thủ Dầu Một. (2018). Hướng dẫn viết đề cương và luận văn thạc sĩ. Retrieved August 17, 2026, from https://tdmu.edu.vn/img/ckeditor/Files/7-19-2018-9-26-23-AMTB%20Huong%20dan%20thuc%20hien%20de%20cuong%20va%20luan%20van%20thac%20si.pdf
- Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. (2025). Hướng dẫn viết đề cương luận văn (Biểu mẫu BM.2025/ĐTSĐH/ThS.HDVĐCLV/03.0). Retrieved August 17, 2026, from https://admin.ump.edu.vn/uploads/ckeditor/files/Truong/SauDaiHoc/BieuMauThacSi/Web_1_HuongDanVietDeCuongLuanVan_ThS.pdf
- Yin, R. K. (2009). Case study research: Design and methods (4th ed.). SAGE Publications.
- Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.