Skip to content
MAAS EdTech, Academic Success Partner
Tư vấnTư vấn
Quay lại BlogWriting Tips

Cách viết illustration essay: chọn ví dụ nào và giải thích ra sao?

20 phút đọc3,955 từNEW

Người duyệt: MAAS-EXP-03, Thạc sĩ Brand Marketing và Khoa học Xã hội (Anh)

Cách viết illustration essay là chọn vài ví dụ cụ thể cho một ý chính, xếp chúng theo một trật tự rõ ràng, rồi giải thích để người đọc thấy ý ấy.

Nếu đề bài của bạn yêu cầu làm rõ một ý bằng những ví dụ cụ thể, bài này giúp bạn chọn ví dụ, xếp chúng và giải thích chúng sao cho người đọc thấy đúng điều bạn muốn nói. Sinh viên Việt Nam học bằng tiếng Anh, ở Anh, ở Úc hay ngay tại Việt Nam, là đối tượng của bài, còn bài tập ở trường phổ thông và bài luyện thi thì không được bàn tới. Với đề đòi bạn bảo vệ một lập trường trước những quan điểm khác, bạn nên đọc argumentative essay là gì và cách viết đúng chuẩn đại học, còn với đề chỉ yêu cầu tạo ấn tượng bằng chi tiết giác quan thì cách viết descriptive essay là bài cần đến.

Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-10-09
Chuyên mục: writing-tips

Một người ngồi xem lại bản nháp essay in trên giấy bằng bút đỏ, bên cạnh là máy tính xách tay
Ảnh minh hoạ

Illustration essay là gì, và nó khác essay tranh luận, descriptive hay narrative ở đâu?

Trả lời thẳng: Illustration essay là bài dùng ví dụ và bằng chứng để chứng minh một ý chính, và nhiều tài liệu còn gọi nó là example essay hay exemplification essay. Horkoff (n.d.) giải thích rằng chữ illustration ở đây nghĩa là giúp người đọc thấy ý chính nhờ ví dụ, không liên quan tới tranh ảnh. Ranh giới với essay tranh luận phụ thuộc vào cách đề bài đặt câu hỏi.

Bảng so sánh illustration essay với argumentative, descriptive và narrative theo mục đích chính và vai trò của ví dụ
Ở illustration essay, ví dụ là phần cốt lõi của bài.

Horkoff (n.d.) viết trong giáo trình mở Writing for Success rằng ví dụ trong bài này có thể là kết quả nghiên cứu, lời chuyên gia, thống kê, sự kiện lịch sử, sự kiện hiện thời, phép loại suy hoặc giai thoại cá nhân. Điểm chung của chúng là cùng làm một việc, tức giúp người đọc thấy ý chính chứ không chỉ nghe ý chính được nêu ra. Vì vậy chữ illustration nên được hiểu là minh hoạ bằng ví dụ, giống cách một tạp chí dùng hình để minh hoạ cho bài viết.

Các nguồn không thống nhất về nhãn của thể loại này. Dallas Baptist University Writing Center (2015) viết trong tờ hướng dẫn của trung tâm viết Dallas Baptist University rằng exemplification essay "uses one or more well-developed examples to support a thesis statement", và coi nó là một dạng bài tranh luận dùng ví dụ. Horkoff (n.d.) thì không gắn nhãn tranh luận cho thể loại này, nhưng bài tập của chính tài liệu đó vẫn đòi thesis nêu một claim, nên khoảng cách giữa hai nguồn nhỏ hơn cách gọi tên gợi ra. Cách dung hoà do MAAS đề xuất là xem đề bài quyết định mức tranh luận: đề chỉ yêu cầu làm sáng tỏ một ý thì bài thiên về minh hoạ, còn đề yêu cầu bạn thuyết phục người đọc đồng ý thì bài thiên về lập luận và ví dụ trở thành bằng chứng của lập luận đó.

Illustration essay được so với ba thể loại hay bị nhầm trong bảng sau. Hàng thứ nhất dựa trên Horkoff (n.d.) và Dallas Baptist University Writing Center (2015), còn ba hàng sau là cách phân biệt do MAAS tự soạn và không phải lời của nguồn nào.

Thể loại Mục đích chính Ví dụ đóng vai gì Câu hỏi tự kiểm
Illustration essay Làm rõ một ý chính bằng ví dụ Là phần cốt lõi của bài Mỗi ví dụ có giúp người đọc thấy ý chính không?
Argumentative essay Bảo vệ một lập trường trước quan điểm khác Là một loại bằng chứng, đứng cạnh lý lẽ và phản biện Bài có trả lời được ý kiến ngược lại không?
Descriptive essay Tạo một ấn tượng bằng chi tiết giác quan Là chi tiết phục vụ ấn tượng chủ đạo Chi tiết nào đang tạo ấn tượng, chi tiết nào đang chứng minh?
Narrative essay Kể một chuỗi sự việc có ý nghĩa Là các sự kiện của câu chuyện Bài có đi theo trình tự thời gian không?

Với hai thể loại cuối, bạn có thể xem thêm bài cách viết descriptive essay và bài cách viết narrative essay, vì chúng có chung kỹ năng chọn chi tiết nhưng khác ở mục đích.

Một illustration essay có cấu trúc thế nào?

Trả lời thẳng: Illustration essay có thesis ở cuối phần mở bài, các đoạn thân bài mang ví dụ làm bằng chứng, và phần kết quay về ý chính. Horkoff (n.d.) mô tả phần thesis và thân bài, còn Dallas Baptist University Writing Center (2015) thêm phần kết nhắc lại thesis. Cùng tài liệu đó nêu ba cách chia thân bài, còn Bucks County Community College Tutoring Center (2016) đưa hai dàn ý mẫu.

Từ các nguồn trên, MAAS gom thành năm bước làm bài. Đây là cách sắp xếp của MAAS dựa trên bố cục của nguồn, và bạn có thể đổi thứ tự khi đề bài yêu cầu khác.

  1. Viết thesis thành một câu nêu rõ ý chính mà các ví dụ sẽ làm sáng tỏ, rồi đặt nó ở cuối mở bài.
  2. Liệt kê mọi ví dụ bạn nghĩ ra, sau đó chọn những ví dụ cụ thể và sát thesis nhất.
  3. Quyết định mỗi đoạn thân bài mang một ví dụ, nhiều ví dụ nhỏ hay một ví dụ kéo dài.
  4. Viết từng đoạn theo chuỗi ví dụ, giải thích, rồi nối về thesis.
  5. Viết kết bài nhắc lại ý chính bằng lời mới và nêu điều các ví dụ đã cho thấy.

Về bước ba, Dallas Baptist University Writing Center (2015) mô tả ba cách chia thân bài, và Bucks County Community College Tutoring Center (2016) có hai dàn ý mẫu cho hai hướng khác nhau. Bảng sau đối chiếu ba cách. Hai cột đầu theo Dallas Baptist University Writing Center (2015), cột cuối là gợi ý do MAAS tự soạn.

Cách chia thân bài Mỗi đoạn làm gì Gợi ý khi nào dùng (MAAS)
Mỗi đoạn một luận điểm nhỏ kèm ví dụ nhỏ Nêu một khía cạnh của ý chính rồi minh hoạ bằng một ví dụ ngắn Khi ý chính có nhiều khía cạnh tách bạch
Mỗi đoạn một ví dụ được khai triển Kể và phân tích một ví dụ đủ dài để thấy chi tiết Khi bạn có vài ví dụ mạnh và đủ chất liệu
Mỗi đoạn một khía cạnh của một ví dụ kéo dài Đi sâu vào từng mặt của cùng một ví dụ lớn Khi một ví dụ duy nhất đủ phong phú để gánh cả bài

Bucks County Community College Tutoring Center (2016) gọi hai dàn ý mẫu của họ là Multiple Example Outline và Extended Example. Hai dàn ý này khác nhau ở cách phân phối ví dụ trong thân bài, nên bạn chọn dàn ý theo số lượng và độ dày của chất liệu mình có.

Chọn ví dụ thế nào cho cụ thể và đúng người đọc?

Trả lời thẳng: Bạn chọn ví dụ cụ thể thay vì chung chung, sát luận điểm và hợp với người đọc của bài. Pressbooks (n.d.) đặt một ví dụ chung chung cạnh một ví dụ cụ thể về món ăn vùng Louisiana để cho thấy ví dụ cụ thể thuyết phục hơn. Horkoff (n.d.) nhắc rằng cùng một chủ đề, ví dụ cần đổi theo hiểu biết của người đọc.

Pressbooks (n.d.) cho thấy sự khác nhau ấy bằng cách đặt một đoạn chung chung cạnh một đoạn cụ thể, lấy chủ đề là món ăn vùng Louisiana. Bạn nên tự hỏi liệu một người chưa biết gì về chủ đề có hình dung được ví dụ của mình hay không.

Horkoff (n.d.) thêm một tiêu chí là người đọc. Cùng một phần mềm, người học ngành Anh văn cần một phép loại suy dễ hiểu, còn chuyên viên công nghệ thông tin cần chi tiết kỹ thuật. Nếu giảng viên của bạn là người đọc, hãy nghĩ đến điều họ đã biết và điều họ cần thấy được chứng minh.

Dallas Baptist University Writing Center (2015) nhấn mạnh hai nguyên tắc khác. Thứ nhất là ví dụ phải liên quan tới luận điểm, chẳng hạn khi bàn về những nhà truyền giáo có ảnh hưởng tới nền văn hoá nơi họ sống thì chiều cao hay cân nặng của một người như Lottie Moon là thông tin thừa. Thứ hai là dùng ví dụ để thử luận điểm và tránh dựa quá nhiều vào ví dụ cá nhân, vì thesis phải là điều có thể bảo vệ.

Bucks County Community College Tutoring Center (2016) nhắc thêm rằng số liệu và thống kê dùng làm ví dụ phải chính xác. Với ví dụ không phải số liệu, một ví dụ do MAAS tự soạn: với thesis "thư viện đại học là nơi sinh viên học được nhiều hơn việc đọc sách", ví dụ chung chung là "sinh viên làm nhiều việc ở thư viện". Ví dụ cụ thể hơn là một nhóm bạn đặt phòng học nhóm, mượn thiết bị in ba chiều và hỏi thủ thư cách tra cứu cơ sở dữ liệu. Ví dụ thứ hai cho người đọc những hành động có thể hình dung, và mỗi hành động đều gắn với thesis.

Cần bao nhiêu ví dụ, và nên xếp theo thứ tự nào?

Trả lời thẳng: Không có số ví dụ đúng cho mọi đề, vì mức bằng chứng cần tuỳ độ phức tạp của chủ đề và người đọc. Horkoff (n.d.) khuyên khi phân vân thì thêm một ví dụ, còn Dallas Baptist University Writing Center (2015) nói vài ví dụ vững tốt hơn nhiều ví dụ yếu. Về thứ tự, ví dụ mạnh nhất đặt ở đầu hoặc để dành tới cuối bài.

Horkoff (n.d.) có bài tập yêu cầu tìm ít nhất ba ví dụ. Con số ba ấy là gợi ý cho bài tập trong giáo trình, không phải quy định của mọi giảng viên, nên đừng xem nó là chuẩn của thể loại. Dallas Baptist University Writing Center (2015) cho biết không có quy tắc chung về việc chọn một ví dụ dài hay vài ví dụ ngắn, và cách phổ biến nhất là kết hợp cả hai.

Excelsior University Online Writing Lab (n.d.) đưa một mẹo thực dụng. Nếu viết ví dụ ra mà các đoạn bị cụt, hãy gộp những ví dụ liên quan vào cùng một đoạn. Cách này vừa giữ đủ bằng chứng vừa tránh một bài gồm nhiều đoạn một hai câu.

Về trật tự, Horkoff (n.d.) gợi ý order of importance, tức xếp theo mức quan trọng, và nhắc rằng ví dụ mạnh nhất có thể đặt trước hoặc tăng dần cho tới cuối. Bucks County Community College Tutoring Center (2016) liệt kê thêm các trật tự theo thời gian, theo không gian, từ đơn giản đến phức tạp, hoặc theo thứ tự nhấn mạnh. Cách MAAS khuyên là chọn đúng một trật tự và bám theo nó suốt bài, vì người đọc cần đoán được vì sao ví dụ này đứng trước ví dụ kia.

Làm sao giải thích ví dụ để bài không thành danh sách?

Trả lời thẳng: Sau mỗi ví dụ, bạn thêm một phần giải thích nó chứng minh điều gì cho thesis, thay vì để ví dụ đứng một mình. Horkoff (n.d.) viết "Be sure to fully explain all your examples using strong, clear supporting details." Bạn cũng nên đổi cụm dẫn ví dụ để bài không lặp lại một cụm mãi.

Theo cách đọc của MAAS, một đoạn thân bài tốt đi theo chuỗi ba nhịp. Nhịp đầu là câu nêu khía cạnh của ý chính, nhịp thứ hai là ví dụ cụ thể, nhịp thứ ba là phần giải thích quay về thesis. Cách gọi ba nhịp này là của MAAS, nhưng nó bám vào lời khuyên giải thích đầy đủ của Horkoff (n.d.).

Ví dụ do MAAS tự soạn cho thesis về thư viện ở trên. Bản yếu viết: "Nhiều sinh viên đặt phòng học nhóm. Nhiều sinh viên mượn thiết bị." Bản mạnh viết: "Khi nhóm đặt phòng học nhóm và hỏi thủ thư cách tra cơ sở dữ liệu, thư viện đang dạy họ cách phối hợp làm việc và cách tìm nguồn, hai kỹ năng mà giáo trình không dạy trực tiếp." Câu sau dùng cùng ví dụ nhưng chỉ ra nó chứng minh điều gì.

Về cụm dẫn ví dụ, Horkoff (n.d.) liệt kê các cụm như case in point, for example, for instance, in particular, in this case, specifically và to illustrate. Bucks County Community College Tutoring Center (2016) thêm such as, like và in fact. Horkoff (n.d.) và Pressbooks (n.d.) đều gợi ý đổi cụm giữa các đoạn thay vì lặp for example ở đầu mọi ví dụ. Bạn cũng có thể xem thêm bài từ nối trong essay để chọn từ nối cho đúng chức năng.

Illustration essay thường hỏng ở đâu?

Trả lời thẳng: Các lỗi hay gặp là ví dụ chung chung, ví dụ lệch khỏi luận điểm, thiếu phần giải thích, khái quát vội từ quá ít ví dụ và dựa quá nhiều vào trải nghiệm cá nhân. Dallas Baptist University Writing Center (2015) nêu ba lỗi này, Pressbooks (n.d.) nêu lỗi chung chung, còn Horkoff (n.d.) nhấn mạnh việc giải thích đầy đủ từng ví dụ.

Lỗi thứ nhất là ví dụ trần, tức ví dụ không có phần nối về luận điểm. Theo MAAS, đây là lỗi dễ mắc nhất trong thể loại này, nhưng đây là nhận định rút từ các lời khuyên ở trên chứ không có nguồn nào đã đếm tần suất lỗi. Cách chữa là đọc lại từng đoạn và hỏi người đọc có biết ví dụ ấy chứng minh điều gì không.

Lỗi thứ hai là dùng ví dụ cá nhân quá nhiều. Horkoff (n.d.) vẫn kể giai thoại cá nhân trong danh sách loại bằng chứng, nhưng Dallas Baptist University Writing Center (2015) khuyên tránh dựa quá nhiều vào trải nghiệm riêng khi thử luận điểm. Theo cách đọc của MAAS, hai lời khuyên này không mâu thuẫn, vì chúng nói rằng ví dụ cá nhân dùng được nếu có thêm bằng chứng khác đỡ phía sau.

Lỗi thứ ba là khái quát vội. Nếu thesis nói điều đúng với mọi trường hợp mà bạn chỉ có một ví dụ, người đọc sẽ nghi ngờ. Dallas Baptist University Writing Center (2015) nhắc bạn giữ thesis ở mức có thể bảo vệ. Bạn có thể thu hẹp thesis, hoặc thêm ví dụ có tính đại diện hơn.

Lỗi thứ tư là số liệu thiếu chính xác. Bucks County Community College Tutoring Center (2016) nhắc rằng thống kê dùng làm ví dụ phải đúng. Bài của bạn là bài đại học, nên số liệu lấy từ nguồn ngoài cần được kiểm lại với nguồn gốc trước khi đưa vào.

Kỹ năng dùng ví dụ nằm ở đâu trong bài viết đại học bằng tiếng Anh?

Trả lời thẳng: Excelsior University Online Writing Lab (n.d.) cho biết illustration thường dùng ở cấp đoạn văn nhưng bạn vẫn gặp cả bài illustration ở đại học. Gardner và Nesi (2013) phân tích bài viết của sinh viên học tại các trường ở Anh và nhận ra 13 họ thể loại, trong đó không có tên này, nên bạn cần đọc rubric để biết giảng viên có giao hay không.

Gardner và Nesi (2013) xếp 2.858 bài viết dạng học phần của sinh viên đại học và thạc sĩ ở Anh vào 13 họ thể loại, căn cứ vào mục đích xã hội của bài thay cho tên giảng viên gọi. Kết quả đó vì thế không cho biết giảng viên có giao một bài mang tên illustration essay hay không, và cũng không chứng minh thể loại này vắng mặt. Các bài trong nghiên cứu đều đến từ trường ở Anh.

Dù vậy, kỹ năng chọn ví dụ và giải thích ví dụ vẫn xuất hiện trong mọi bài viết học thuật. Hyland (2007) mô tả exemplification là một dạng code gloss giúp văn bản dễ đọc hơn và cho thấy người viết nghĩ tới người đọc, đồng thời nói cách dùng khác nhau theo ngành. Su và Zhang (2020) nghiên cứu các bài báo ngôn ngữ học và coi exemplification là một hành động diễn ngôn thường gặp. Hai nghiên cứu này bàn về văn học thuật nói chung, không bàn về bài tập essay của sinh viên, nên MAAS chỉ dùng chúng để nói rằng ví dụ được dùng rộng rãi trong văn học thuật.

Cách an toàn nhất là đọc rubric và đề cương môn để biết đề có đòi dùng ví dụ để minh hoạ hay không. Khi đề đòi bạn nêu quan điểm của mình rồi bảo vệ nó, hãy đọc thêm bài cách viết opinion essay, vì ví dụ lúc đó là một phần của lập luận. Phần mở bài và thesis của bài này có thể rà tiếp bằng bài cách viết thesis statement.

Làm sao biết bản nháp đã đủ ví dụ và phần giải thích?

MAAS đề xuất rà bản nháp bằng năm câu hỏi, và mỗi câu quay về một nguyên tắc của các nguồn ở trên. Bạn bắt đầu bằng thesis, xem nó có nêu một ý chính mà ví dụ có thể làm sáng tỏ hay chỉ là một câu nêu chủ đề. Sau đó bạn xem từng ví dụ có đủ cụ thể để một người chưa biết chủ đề hình dung được hay không, theo ví dụ Louisiana của Pressbooks (n.d.). Bước thứ ba là kiểm mỗi ví dụ có liên quan trực tiếp tới thesis, theo nguyên tắc của Dallas Baptist University Writing Center (2015). Bước thứ tư là kiểm sau mỗi ví dụ có phần giải thích nối về thesis, theo lời khuyên của Horkoff (n.d.). Cuối cùng, bạn xem các ví dụ có được xếp theo một trật tự nhất quán không, và cụm dẫn ví dụ có được đổi giữa các đoạn không.

Khi các câu trả lời đã rõ, bạn chỉ còn phải soát ngữ pháp và chính tả. Về mở bài và kết bài, bài cách viết mở bài essay có thêm các cách rà.

Khi cần tham khảo cách một essay của môn dạy bằng tiếng Anh được tổ chức để đáp ứng rubric, bạn có thể xem bản mẫu có cấu trúc kèm ghi chú giải thích mà chuyên gia đúng ngành soạn, được MAAS mô tả ở trang dịch vụ hỗ trợ essay và assignment. Bạn vẫn là người chọn ví dụ, viết bài, duyệt từng chặng và nộp bài dưới tên mình. Đề bài cùng rubric có thể gửi qua đó để nhận tư vấn miễn phí và báo giá, còn ai muốn nhờ làm bài thay thì dịch vụ này không dành cho.

Đọc tiếp

Câu hỏi thường gặp

Illustration essay là gì?
Illustration essay là thể loại essay lấy ví dụ cùng bằng chứng làm nền để làm rõ một ý chính, và nhiều tài liệu gọi nó là example essay hay exemplification essay. Theo Horkoff (n.d.), từ illustration trong tên thể loại chỉ việc minh hoạ ý bằng ví dụ chứ không chỉ hình vẽ hay ảnh chụp.

Illustration essay có khác exemplification essay không?
Illustration essay và exemplification essay là hai tên gọi của cùng một thể loại trong các nguồn đã đọc. Tờ hướng dẫn của Dallas Baptist University Writing Center (2015) gọi thể loại này là exemplification essay, còn tài liệu của Bucks County Community College Tutoring Center (2016) dùng tên Exemplification cho cùng cách viết dùng ví dụ để chứng minh ý chính.

Illustration essay có phải essay tranh luận không?
Illustration essay có thể thiên về tranh luận hoặc không, tuỳ cách đề bài đặt câu hỏi. Dallas Baptist University Writing Center (2015) coi exemplification essay là bài tranh luận dùng ví dụ, còn Horkoff (n.d.) mô tả thể loại này như một cách làm rõ ý chính mà không gắn nhãn tranh luận, nên bạn cần đọc đề để biết mức lập luận được yêu cầu.

Một illustration essay cần bao nhiêu ví dụ?
Một illustration essay không có số ví dụ cố định cho mọi đề. Horkoff (n.d.) có bài tập yêu cầu tìm ít nhất ba ví dụ nhưng đó chỉ là gợi ý cho bài tập, còn Dallas Baptist University Writing Center (2015) cho rằng vài ví dụ vững tốt hơn nhiều ví dụ yếu, nên rubric của môn và độ phức tạp của chủ đề quyết định con số cuối.

Có nên dùng ví dụ từ trải nghiệm cá nhân trong illustration essay không?
Bạn có thể dùng ví dụ từ trải nghiệm cá nhân trong illustration essay nhưng không nên chỉ dựa vào chúng. Horkoff (n.d.) xếp giai thoại cá nhân vào một loại bằng chứng, trong khi Dallas Baptist University Writing Center (2015) khuyên tránh dựa quá nhiều vào ví dụ cá nhân, nên cách an toàn là kết hợp chúng với nghiên cứu, số liệu hoặc ý kiến chuyên gia.

Tôi tự chọn ví dụ thì dịch vụ của MAAS còn giúp được gì?
Theo trang dịch vụ, chuyên gia đúng ngành soạn bản mẫu có ghi chú giải thích để bạn thấy một bài essay đáp ứng rubric được tổ chức ra sao. Các ví dụ, thesis và bản nộp vẫn là của bạn, vì MAAS không viết illustration essay hay bất kỳ bài nào thay sinh viên, và bạn duyệt từng chặng rồi nộp bài dưới tên mình.

References

Chia sẻ bài viếtFacebookLinkedInZaloEmail
Xem tất cả bài viếtHỏi chuyên gia MAAS ▸
Cần áp dụng vào bài của bạn?

Từ bài viết này
đến bài của bạn.

Trong một buổi tư vấn miễn phí 15 phút, chuyên gia Tiến sĩ và Thạc sĩ của MAAS nghe đề bài hoặc đề tài của bạn cùng yêu cầu của người hướng dẫn, rồi gợi ý cách áp dụng nội dung bài này vào đúng trường hợp đó.

Đặt buổi tư vấn miễn phí ▸Nhắn Zalo ▸Gặp đội ngũ chuyên gia →