Bài phản tư (reflective statement) 3.500 từ của BUSI1741 được viết tốt khi bạn chọn hai tới ba khoảnh khắc then chốt trong quá trình pitch, phân tích từng khoảnh khắc bằng một khung lý thuyết có tên, rồi kết lại bằng một phán đoán thực tế về con đường khởi nghiệp của chính mình. Bài viết này giúp bạn làm được điều đó, từ lúc ghi chép trong buổi pitch, chọn khung phản tư và lý thuyết khởi nghiệp phù hợp, tới lúc chia số từ và viết về xung đột nhóm mà không biến bài thành lời than.
BUSI1741 có lẽ là môn có thiết kế đánh giá bị đọc nhầm nhiều nhất trong chương trình của Greenwich. Sinh viên pitch một ý tưởng kinh doanh trước nhà đầu tư theo định dạng Dragon's Den, dồn nhiều tuần công sức vào đó, rồi mới phát hiện bản thân buổi pitch không mang điểm nào. Toàn bộ 100% điểm nằm ở bài phản tư 3.500 từ viết sau buổi pitch, nghĩa là môn chấm khả năng suy ngẫm của bạn về điều đã xảy ra, chứ không chấm màn trình diễn của bạn lúc nó đang xảy ra.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-07-29
Chuyên mục: business-management
BUSI1741 Fundamentals of Entrepreneurship and Innovation học về gì?
Trả lời trực tiếp: BUSI1741 là môn Level 5 theo FHEQ, trị giá 30 tín chỉ, thuộc khoa Business, Operations and Strategy của Greenwich Business School. Môn xây dựng cách tiếp cận khái niệm về khởi nghiệp và đổi mới, xem hai lĩnh vực này gắn với tăng trưởng doanh nghiệp, xã hội và nền kinh tế ra sao. Drucker (1985) coi đổi mới là công cụ đặc thù của người khởi nghiệp, nên hai lĩnh vực này hay được học chung.
Bằng chứng: Năm chuẩn đầu ra công bố gồm đánh giá các khung khái niệm cốt lõi về khởi nghiệp và đổi mới, hiểu mục tiêu và cấu trúc của quản trị chất lượng chiến lược, thẩm định hiệu quả của kỹ năng coaching (khai vấn) trong việc xây dựng một tổ chức đổi mới, đánh giá tác động của các hướng khởi nghiệp bền vững lên việc quản trị trải nghiệm khách hàng, và phân tích rủi ro cùng xung đột trong các dự án khởi nghiệp. Hai trong năm chuẩn dùng động từ "evaluate" (đánh giá) và một chuẩn dùng "analyse" (phân tích). Với một môn Level 5, đó là mức đòi hỏi cao, và nó báo trước rằng chỉ mô tả thì không đủ để đi xa.
Ví dụ: Một sinh viên Việt ở Greenwich mô tả BUSI1741 với cố vấn MAAS là "môn khởi nghiệp, lên trình bày một ý tưởng". Cố vấn hỏi ý tưởng của bạn ấy sẽ thể hiện được bao nhiêu trong năm chuẩn đầu ra. Câu trả lời là chỉ chuẩn thứ nhất, và cũng mới một phần. Các chuẩn về quản trị chất lượng, coaching, tính bền vững và xung đột trong dự án đều phải được chứng minh ở chỗ khác, tức là trong bài viết chứ không phải trong buổi pitch.
BUSI1741 đánh giá bằng những gì?
Trả lời trực tiếp: Môn có đúng một bài đánh giá tổng kết là bài phản tư chiếm 100% điểm, dài 3.500 từ, mức đạt 40% và chấm theo cả năm chuẩn đầu ra. Đề bài yêu cầu bạn viết về quá trình pitch một ý tưởng kinh doanh và về triển vọng khởi nghiệp của bản thân trong tương lai. Buổi pitch kiểu Dragon's Den chỉ là đánh giá quá trình (formative), không mang điểm.
Bằng chứng: Buổi pitch diễn ra trước nhà đầu tư theo định dạng Dragon's Den, kèm phần trả lời câu hỏi sau khi trình bày. Nó tồn tại để cung cấp chất liệu thô mà bài phản tư được dựng lên từ đó. Phần đánh giá mà Greenwich công bố nói thẳng rằng bài phản tư chiếm 100%, và mô tả buổi pitch là đánh giá quá trình hỗ trợ việc học, làm nền để sinh viên viết bài phản tư như bài tập cuối cùng. Môn được dạy theo khối sáu tuần, kèm một tuần mở rộng và một tuần đánh giá tổng kết riêng, nên lịch học được sắp để bạn có thời gian suy ngẫm sau buổi pitch chứ không phải để luyện pitch thêm. Hãy xác nhận đề bài chính xác và hạn nộp trong module handbook (sổ tay môn học) của bạn.
Ví dụ: Một nhóm trong buổi tư vấn của MAAS đã tập pitch mười bốn lần mà không ghi lại dòng nào về những gì diễn ra trong buổi pitch thật. Sau buổi đó, không ai trong nhóm nhớ được câu hỏi nào của nhà đầu tư đã thực sự làm lộ điểm yếu nhất trong mô hình kinh doanh. Nhóm đã dồn sức cho phần không tính điểm và đánh mất chính bằng chứng mà phần tính điểm cần tới.
BUSI1741 chấm ra sao, bài được thưởng ở đâu?
Trả lời trực tiếp: Cả năm chuẩn đầu ra đều được chấm qua một bài viết duy nhất, nên bài phải phủ đủ cả năm, và ba trong số đó đòi đánh giá hoặc phân tích chứ không đòi mô tả. Với bài phản tư, điểm không nằm ở việc kể lại nhóm đã làm gì, mà ở việc giải thích trải nghiệm hé lộ điều gì, vì sao nó xảy ra, và bạn rút ra kết luận gì.
Bằng chứng: Bài viết phản tư thường được chấm dựa trên một mô hình như vòng phản tư của Gibbs (1988), đi từ mô tả qua cảm xúc, đánh giá và phân tích tới kết luận và kế hoạch hành động. Điều đáng học ở đây là mô tả chỉ là bước đầu tiên trong sáu bước. Một bài dừng lại sau phần mô tả mới làm xong một phần sáu chuỗi lập luận được kỳ vọng, dù câu chữ có hay tới đâu. Kết luận mà người chấm tìm là một kết luận bạn bảo vệ được, cả về khởi nghiệp nói chung lẫn về chính bạn với tư cách một người có thể khởi nghiệp.
Ví dụ: Một cố vấn MAAS tô màu bản nháp của một sinh viên theo từng bước của Gibbs. Kết quả là 80% mô tả, 12% cảm xúc, phần còn lại là một đoạn kết ngắn. Phân tích và đánh giá, hai bước gánh các chuẩn đầu ra bậc cao của môn, hoàn toàn vắng mặt. Sinh viên đó đã viết một bản tường thuật trung thực về một trải nghiệm có thật mà gần như không thể hiện được chuẩn đầu ra nào.
Nên dùng khung nào ở BUSI1741?
Trả lời trực tiếp: Bạn cần hai loại khung, gồm một mô hình phản tư để dựng cấu trúc bài và lý thuyết khởi nghiệp để phần phản tư có sức nặng phân tích. Sai lầm thường gặp là chỉ dùng loại thứ nhất, và bài thành một cuốn nhật ký trung thực, hoặc chỉ dùng loại thứ hai, và bài thành một bài luận tình cờ có nhắc tới buổi pitch.
| Khung | Nó giúp gì cho bài phản tư | Cách dùng |
|---|---|---|
| Vòng phản tư của Gibbs | Dựng đường đi từ sự kiện tới nhận thức mới | Dùng các bước làm logic cho từng phần, không dùng làm đề mục để điền máy móc |
| Effectuation và causation (Sarasvathy) | Giải thích nhóm lập kế hoạch hướng tới một mục tiêu, hay dựng từ nguồn lực sẵn có | Chẩn đoán nhóm bạn thực sự dùng logic nào, và logic đó có hợp với mức bất định không |
| Schumpeter về đổi mới (1934) và phá huỷ sáng tạo (1942) | Định vị ý tưởng là mới thật, hay là người nhập cuộc vào một thị trường có sẵn | Nói thẳng ý tưởng của bạn thuộc loại nào |
| Business Model Canvas (Osterwalder và Pigneur) | Cho thấy phần nào của mô hình bị nhà đầu tư chất vấn | Chỉ ra câu hỏi rơi vào ô nào, không chỉ nói là đã bị hỏi |
Bằng chứng: Vòng sáu bước của Gibbs (1988) được xây trên Experiential Learning của Kolb (1984), cuốn sách do Prentice Hall xuất bản, vốn coi việc học là một vòng lặp gồm trải nghiệm cụ thể, quan sát phản tư, khái niệm hoá trừu tượng và thử nghiệm chủ động. Vì vậy chỉ trích Gibbs mà không nhắc tới gốc Kolb là một khoảng trống hay gặp nhưng tránh được. The Reflective Practitioner của Schön (1983), do Basic Books xuất bản, thêm một phân biệt hữu ích giữa reflection-in-action, tức suy nghĩ trong lúc đang pitch, và reflection-on-action, tức suy nghĩ sau khi mọi việc đã xong. Bài phản tư viết sau sự kiện tất yếu thuộc loại thứ hai, nên nó phải phân tích một buổi pitch đã khép lại chứ không kể như thể buổi pitch vẫn đang diễn ra.
Sarasvathy (2001), trên Academy of Management Review, định nghĩa chính xác hai quá trình này: "Effectuation processes take a set of means as given and focus on selecting between possible effects that can be created with that set of means" (Sarasvathy, 2001, p. 245), tức quá trình effectuation lấy một tập phương tiện làm điểm xuất phát rồi chọn giữa các kết quả có thể tạo ra từ tập phương tiện đó. Theo Sarasvathy, causation dựa trên logic dự đoán, còn effectuation dựa trên logic kiểm soát, và người khởi nghiệp đối mặt với bất định thật sự sẽ bắt đầu từ những gì đang có trong tay thay vì cố định một mục tiêu rồi mới đi tìm phương tiện. Phân biệt này cho bạn một bộ từ vựng phân tích chính xác để nói về điều nhóm đã làm khi kế hoạch va phải phản bác của nhà đầu tư, và đó đúng là khoảnh khắc đáng phản tư nhất.
Schumpeter (1934), trong cuốn sách do Harvard University Press xuất bản, coi người khởi nghiệp là người thực hiện những tổ hợp mới từ các nguồn lực đã có, và về sau, trong Capitalism, Socialism and Democracy, ông mô tả quá trình phá huỷ sáng tạo xảy ra khi những tổ hợp đó thay thế một cách làm cũ (Schumpeter, 1942). Lăng kính nào trong hai lăng kính ấy cũng giúp bạn trả lời liệu ý tưởng của mình là mới thật, hay chỉ là một người nhập cuộc vào thị trường vốn đã vận hành theo cùng cách. Business Model Canvas mà Osterwalder và Pigneur (2010) trình bày trong Business Model Generation hữu ích nhất không phải như một sơ đồ để điền, mà như một tấm bản đồ cho thấy nhà đầu tư thực sự chất vấn ô nào, từ giá trị đề xuất, kênh phân phối tới nguồn doanh thu.
Ví dụ: Một sinh viên viết rằng nhóm "đổi hướng sau khi nhận phản hồi". Cố vấn đề nghị bạn ấy gọi tên logic đứng sau lần đổi hướng đó. Đi qua phân biệt của Sarasvathy, sinh viên đó nhận ra nhóm đã bỏ một dự báo thị trường mang tính tiên đoán để bắt đầu lại từ những gì các thành viên thực sự làm được với nguồn lực trong tay. Gọi tên nó là một bước chuyển từ causation sang effectuation đã biến một câu kể thành một đoạn phân tích.
Nên bố cục bài phản tư 3.500 từ thế nào?
Trả lời trực tiếp: Hãy dựng bài quanh hai tới ba sự kiện then chốt (critical incident) trong quá trình pitch, không dựng theo trình tự thời gian của cả kỳ. Một cách chia dùng được là khoảng 7% cho mở bài, 10% cho bối cảnh, 46% cho hai sự kiện được phân tích, 20% cho phần tổng hợp về rủi ro và xung đột, và 17% cho kết luận. Chọn lọc là kỹ năng, còn kể theo thời gian là cái bẫy.
Bằng chứng: Hai sự kiện được phân tích chiếm 46% tổng số từ, gần một nửa bài, trong khi mở bài chỉ chiếm 7% và bối cảnh 10%, còn phần tổng hợp về rủi ro nhận 20% và kết luận nhận 17%. Quy ra số từ, phần mở bài nêu bạn định học được điều gì dài khoảng 250 từ, và phần bối cảnh về ý tưởng cùng buổi pitch giữ ngắn ở khoảng 350 từ. Sự kiện thứ nhất được phân tích sâu dựa trên lý thuyết trong khoảng 800 từ, sự kiện thứ hai được phân tích theo cùng cách trong khoảng 800 từ nữa. Phần nói trải nghiệm hé lộ điều gì về rủi ro và xung đột trong khởi nghiệp, nối với các chuẩn đầu ra về dự án, dài khoảng 700 từ, còn phần kết luận và triển vọng khởi nghiệp thực tế của bạn khoảng 600 từ. Đề bài yêu cầu phản tư về quá trình pitch và về triển vọng khởi nghiệp tương lai, tức có hai đối tượng là trải nghiệm và con đường của chính bạn. Một bài phủ đối tượng thứ nhất mà bỏ đối tượng thứ hai mới trả lời được nửa nhiệm vụ, trong khi nửa sau mới là nơi chuẩn đầu ra thứ năm về rủi ro, xung đột và phán đoán hướng tới tương lai có chỗ đứng tự nhiên.
Ví dụ: Bài 3.500 từ của một sinh viên đi lần lượt từng tuần một suốt khối sáu tuần. Cố vấn hỏi bạn ấy ba khoảnh khắc nào đã thực sự làm đổi cách mình nghĩ. Sinh viên đó kể ra trong chưa đầy một phút, gồm câu hỏi của nhà đầu tư mà bạn ấy không trả lời được, cuộc tranh cãi trong nhóm về giá bán, và lúc cả nhóm nhận ra chưa từng hỏi khách hàng điều gì. Dựng lại bài quanh ba khoảnh khắc đó vừa gỡ được bài toán số từ vừa nâng chất lượng phân tích.
Những lỗi nào hay mất điểm nhất ở BUSI1741?
Trả lời trực tiếp: Bài đánh giá dạng phản tư như BUSI1741 thường hỏng vì cùng mấy lý do, gồm coi buổi pitch là bài đánh giá, kể lại cả kỳ theo thời gian, viết phản tư mà không có lý thuyết, chỉ nói điều tích cực, chỉ phủ lý thuyết khởi nghiệp, và dừng ở "tôi cảm thấy" mà không diễn giải. Bảng dưới đây nêu vì sao mỗi lỗi mất điểm và cách sửa.
| Lỗi | Vì sao mất điểm | Cách sửa |
|---|---|---|
| Coi buổi pitch là bài đánh giá | Buổi pitch là đánh giá quá trình, bài viết mới chiếm 100% | Ghi chép trong lúc và ngay sau buổi pitch |
| Kể cả kỳ theo trình tự thời gian | Mô tả nằm ở bậc thấp nhất của thang phản tư | Chọn hai tới ba sự kiện then chốt |
| Bài phản tư không có lý thuyết | Chuẩn đầu ra đòi đánh giá và phân tích | Chẩn đoán mỗi sự kiện bằng một khung có tên |
| Chỉ phản tư điều tích cực | Xung đột và rủi ro chính là chuẩn đầu ra thứ năm | Phân tích chỗ hỏng và vì sao hỏng, không đổ lỗi cho đồng đội |
| Chỉ phủ lý thuyết khởi nghiệp | Năm chuẩn có cả quản trị chất lượng và coaching | Rà bản nháp theo đủ năm chuẩn trước khi nộp |
| Viết "tôi cảm thấy" mà thiếu "điều đó cho thấy" | Cảm xúc là một bước, không phải đích đến | Sau mỗi phản ứng là một câu diễn giải |
Bằng chứng: Viết phản tư là một thể loại lạ với nhiều sinh viên, và chỗ hỏng thường gặp không nằm ở công sức mà nằm ở giọng văn. Thể loại này đứng giữa bài luận cá nhân và bài luận học thuật, đòi ngôi thứ nhất đi cùng lý thuyết có trích dẫn. Cả một cuốn nhật ký lẫn một bài literature review đều không đáp ứng được nó.
Ví dụ: Một sinh viên lo rằng dùng "tôi" là thiếu tính học thuật nên viết cả bài phản tư ở ngôi thứ ba. Kết quả đọc lên như một nghiên cứu tình huống về một nhóm mà bạn ấy quan sát từ bên ngoài. Cố vấn giải thích rằng trong bài phản tư, ngôi thứ nhất không chỉ được phép mà còn cần thiết về mặt cấu trúc, vì đối tượng phân tích bao gồm cả lối suy nghĩ của chính sinh viên đó.
Viết về xung đột nhóm sao cho thành thật mà không phản tác dụng?
Trả lời trực tiếp: Hãy phân tích xung đột, đừng kể tội con người. Mô tả bất đồng theo lập trường và áp lực thay vì tính cách, giải thích nguyên nhân mang tính cấu trúc như vai trò không rõ, một giả định chưa ai chốt hay áp lực thời gian trước buổi pitch, rồi đánh giá cách nhóm đã xử lý. Gọi một đồng đội là khó chịu là lời than, giải thích nguyên nhân mới là phân tích.
Bằng chứng: Chuẩn đầu ra thứ năm yêu cầu bạn phân tích rủi ro và xung đột trong dự án khởi nghiệp, nên xung đột là một đối tượng bắt buộc phải nghiên cứu chứ không phải chủ đề khó nói cần né. Tương tự, chuẩn thứ ba yêu cầu bạn thẩm định hiệu quả của kỹ năng coaching trong việc xây dựng một tổ chức đổi mới, tức mời bạn xem nhóm đã được dẫn dắt, hoặc không được dẫn dắt, ra sao. Chẳng hạn, viết rằng nhóm chưa bao giờ thống nhất ai phụ trách mô hình tài chính, nên hai người dựng ra hai bản không khớp nhau, là một câu phân tích mà không cần gọi tên ai.
Ví dụ: Một sinh viên Việt nói với cố vấn rằng bạn ấy không muốn viết về một bất đồng nghiêm trọng trong nhóm vì thấy như vậy là không phải với bạn bè. Cố vấn gợi một cách nhìn khác, rằng sinh viên đó có thể bỏ hết tên riêng mà vẫn phân tích được nguyên nhân cấu trúc, ở đây là việc nhóm chưa từng thống nhất ai là người chốt lựa chọn cuối cùng và chốt theo cách nào. Viết theo cách đó, phần này vừa thể hiện được chuẩn đầu ra thứ năm vừa đọc lên chuyên nghiệp thay vì cá nhân.
Câu hỏi thường gặp
Buổi pitch Dragon's Den thật sự không có điểm à?
Buổi pitch là đánh giá quá trình, nghĩa là nó không mang điểm trực tiếp. Nhưng coi nó là không quan trọng mới chính là cái bẫy, vì nó tạo ra mọi bằng chứng mà bài chiếm 100% điểm phụ thuộc vào. Hãy chuẩn bị tử tế và ghi chép suốt buổi.
Có được dùng "tôi" trong bài phản tư không?
Được, và viết phản tư đòi hỏi điều đó. Thứ không được là dừng ở "tôi cảm thấy". Mỗi quan sát cá nhân cần một câu diễn giải và, khi có thể, một mối nối với lý thuyết.
Nếu ý tưởng của nhóm yếu hoặc buổi pitch diễn ra tệ thì sao?
Đó vẫn là chất liệu dùng được, đôi khi còn là chất liệu tốt hơn. Chuẩn đầu ra yêu cầu bạn đánh giá và phân tích, không yêu cầu bạn kể về thành công. Một phân tích tỉnh táo về lý do một ý tưởng không thuyết phục được nhà đầu tư có thể thể hiện được nhiều hơn một bản tường thuật về ý tưởng đã thuyết phục được họ.
Bài phản tư nên có bao nhiêu lý thuyết?
Đủ để mỗi sự kiện then chốt được chẩn đoán chứ không chỉ được kể lại. Một phép thử hữu ích là bỏ hết trích dẫn đi rồi xem phần phân tích còn đứng được như một phân tích, hay sụp xuống thành một câu chuyện.
MAAS có hỗ trợ được môn BUSI1741 không?
Cố vấn MAAS làm việc cùng bạn ở khâu chọn sự kiện nào để phản tư, ghép mỗi sự kiện với khung phù hợp, và rà xem bản nháp đã phủ đủ năm chuẩn đầu ra chưa. Bạn vẫn là tác giả của bài phản tư, còn cố vấn giúp bạn nhìn ra phần phân tích đang nằm sẵn trong chính trải nghiệm của mình.
Những con số chính của BUSI1741 là gì?
BUSI1741 được dạy tại University of Greenwich, là môn Level 5 theo khung FHEQ của Anh, trị giá 30 tín chỉ, học trong 6 tuần theo khối cộng một tuần mở rộng và một tuần đánh giá tổng kết riêng. Buổi pitch Dragon's Den là đánh giá quá trình và chiếm 0% điểm trực tiếp, còn toàn bộ điểm nằm ở một bài phản tư 3.500 từ, chấm với mức đạt 40% và theo cả năm chuẩn đầu ra cùng lúc.
Pitch xong, còn lại 3.500 từ để viết
Một buổi pitch ấn tượng tự nó không mang lại điểm nào. Thứ mang lại điểm là để ý được điều gì đã diễn ra trong buổi pitch, chọn ra hai tới ba khoảnh khắc thực sự quan trọng, rồi giải thích chúng bằng lý thuyết thay vì kể lại. Nếu bạn đã pitch xong và đang đứng trước 3.500 từ với trong tay chỉ một câu chuyện, cố vấn MAAS có thể cùng bạn tìm ra phần phân tích nằm bên trong câu chuyện đó.
Trao đổi với cố vấn MAAS về môn học của bạn
Bài liên quan
- FINA1149 Finance for Non-Finance Managers: hướng dẫn cách làm bài
- BUSI1314 Business Ethics: hướng dẫn cách làm bài
- Cách làm một bài assignment đại học
References
- Drucker, P. F. (1985). Innovation and entrepreneurship: Practice and principles. Harper & Row.
- Gibbs, G. (1988). Learning by doing: A guide to teaching and learning methods. Further Education Unit.
- Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
- Osterwalder, A., & Pigneur, Y. (2010). Business model generation: A handbook for visionaries, game changers, and challengers. Wiley.
- Sarasvathy, S. D. (2001). Causation and effectuation: Toward a theoretical shift from economic inevitability to entrepreneurial contingency. Academy of Management Review, 26(2), 243–263. https://doi.org/10.2307/259121
- Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
- Schumpeter, J. A. (1934). The theory of economic development. Harvard University Press.
- Schumpeter, J. A. (1942). Capitalism, socialism and democracy. Harper & Brothers.
Tools & resources
- University of Greenwich. (n.d.). Module information [Module catalogue entry]. Retrieved July 29, 2026, from https://www.gre.ac.uk/modules/modules?crse=1741&subj=BUSI&term=205000
- University of Greenwich. (n.d.). Academic skills. Retrieved July 29, 2026, from https://www.gre.ac.uk/students/support/academic-skills
Bài viết thuộc chuỗi MAAS Journal dành cho du học sinh Việt Nam. Dịch vụ hỗ trợ assignment và essay của MAAS là đối tác hỗ trợ học thuật, đồng hành cùng sinh viên theo mô hình Outline, Draft, Final với phản hồi phát triển từ chuyên gia đúng chuyên ngành. MAAS không viết hay nộp bài thay sinh viên.