Research gap, tiếng Việt gọi là khoảng trống nghiên cứu, là một câu hỏi cụ thể mà ngành của bạn chưa trả lời được, và tìm ra một khoảng trống thật sự là nền móng của mọi nghiên cứu có thể công bố. Với nhà nghiên cứu Việt Nam đang chuẩn bị bài Scopus đầu tiên hoặc một thesis, một khoảng trống được phát biểu rõ là thứ khiến biên tập viên đọc bản thảo một cách nghiêm túc, thay vì xếp nó vào loại chỉ tóm tắt lại những gì người khác đã làm.
Tìm research gap là một kỹ năng học được chứ không phải một tia cảm hứng phải ngồi chờ. Bài viết này giúp bạn gọi đúng tên loại khoảng trống mình đang có, biết chỗ nào trong các bài đã công bố hay "cất giấu" khoảng trống, phân biệt khoảng trống đáng làm với khoảng trống vụn vặt, rồi biến nó thành một câu hỏi nghiên cứu mà người phản biện chấp nhận được. Mỗi phần có một ví dụ rút từ những câu hỏi mà nghiên cứu sinh và học viên cao học Việt Nam hay mang tới cố vấn của MAAS.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-06-14
Chuyên mục: research-methods
Khoảng trống nghiên cứu chính xác là gì?
Trả lời trực tiếp: Khoảng trống nghiên cứu là một câu hỏi, nhóm dân số, phương pháp hay bối cảnh cụ thể mà nghiên cứu hiện có chưa xử lý thoả đáng, đúng các yếu tố Robinson và cộng sự (2011) dùng để đặc tả. Đó không đơn giản là chủ đề chưa ai viết, mà là sự vắng mặt có ý nghĩa trong tri thức, và câu trả lời cho nó sẽ đổi cách người ta nghĩ hoặc làm.
Bằng chứng: Elsevier (n.d.), trên trang Researcher Academy, định nghĩa khoảng trống nghiên cứu là những vùng chưa được khám phá hoặc mới được khám phá ít trong tri thức hiện có, những dữ liệu còn thiếu ở các nhóm dân số cụ thể, những phương pháp ít được dùng, những kết quả không nhất quán, hoặc những lĩnh vực mới nổi chưa được điều tra kỹ. Một khoảng trống chỉ được tính khi chính tài liệu cho thấy sự vắng mặt đó. Một chủ đề mà bạn chưa đọc tới là khoảng trống trong việc đọc của bạn, chưa phải khoảng trống nghiên cứu.
Ví dụ: Một khách hàng ngành y tế công cộng dùng dịch vụ Cố vấn Công bố của MAAS đề xuất khoảng trống của mình là "nghiên cứu sức khoẻ tâm thần ở sinh viên". Cố vấn liên tục hỏi lại cho tới khi bạn ấy tự thu hẹp được thành "sự thiếu vắng công cụ sàng lọc lo âu bằng tiếng Việt đã được thẩm định cho sinh viên năm nhất", một khoảng trống bảo vệ được mà biên tập viên nhìn qua là thấy ngay.
Có những loại khoảng trống nghiên cứu chính nào?
Trả lời trực tiếp: Phần lớn khoảng trống rơi vào một số ít loại nhận ra được (Müller-Bloch và Kranz, 2015), gồm khoảng trống bằng chứng khi kết quả chọi nhau, khoảng trống tri thức khi câu trả lời chưa tồn tại, khoảng trống phương pháp khi mọi nghiên cứu cùng dùng một phương pháp hạn chế, khoảng trống thực nghiệm, khoảng trống lý thuyết, và khoảng trống dân số hoặc bối cảnh. Gọi đúng tên loại làm lập luận sắc hơn.
Bằng chứng: Müller-Bloch và Kranz (2015) rút ra sáu loại khoảng trống, gồm bằng chứng, tri thức, phương pháp, thực nghiệm, lý thuyết và xung đột tri thức thực hành, sau khi phân tích 40 bài tổng quan tài liệu. Bộ phân loại này cho tác giả một vốn từ để phát biểu khoảng trống chặt chẽ thay vì mơ hồ. Miles (2017) đưa ra một bảng phân loại song song gồm bảy loại thay vì sáu, vì tách nhóm phương pháp mà Müller-Bloch và Kranz coi là một thành hai nhóm hẹp hơn. Con số chính xác không quan trọng bằng thói quen mà nó buộc bạn giữ, đó là đem khoảng trống của mình đối chiếu với cả danh sách các loại thay vì dừng ở cái nhãn đầu tiên nghe có vẻ hợp. Riêng với tổng quan hệ thống, Robinson và cộng sự (2011) phân loại lý do một khoảng trống tồn tại, gồm thông tin không đủ, thông tin thiên lệch, kết quả thiếu nhất quán, hoặc "not the right information", tức có thông tin nhưng không phải loại thông tin cần tìm.
Ví dụ: Một nghiên cứu sinh người Việt ngành marketing tin rằng khoảng trống của mình là một chủ đề chưa ai làm. Khi đối chiếu với bảng phân loại trên, cố vấn MAAS gợi ý bạn ấy nhìn lại, và bạn ấy nhận ra đây thật ra là khoảng trống phương pháp, vì mọi nghiên cứu đi trước đều dùng khảo sát, còn thiết kế định tính dựa trên phỏng vấn của bạn ấy có thể làm lộ ra những cơ chế mà khảo sát bỏ sót. Biên tập viên thấy cách đặt vấn đề này thuyết phục hơn nhiều so với câu "chưa ai nghiên cứu chuyện này".
| Loại khoảng trống | Nó báo hiệu điều gì | Cách diễn đạt thường gặp trong bài |
|---|---|---|
| Bằng chứng | Các nghiên cứu bất đồng khi đem so | "Findings on X remain contradictory…" |
| Tri thức | Câu trả lời chưa tồn tại | "No study has examined whether…" |
| Phương pháp | Mọi công trình đi trước chung một giới hạn phương pháp | "Existing studies rely solely on…" |
| Thực nghiệm | Một khẳng định chưa được kiểm ngoài thực địa | "This proposition has not been verified…" |
| Lý thuyết | Một lý thuyết chưa được áp vào vấn đề | "Theory Y has not been used to explain…" |
| Dân số hoặc bối cảnh | Một bối cảnh chưa ai nghiên cứu | "Evidence from Vietnam is absent…" |
Làm sao tìm được khoảng trống trong tài liệu?
Trả lời trực tiếp: Hãy làm có hệ thống, theo cách một đề cương tổng quan chính thức vẫn làm (Tranfield và cộng sự, 2003), nghĩa là chọn một chủ đề hẹp, tìm bằng bộ từ khoá nhất quán, đọc các tổng quan gần đây để thấy những gì đã ngã ngũ, rồi đọc kỹ nghiên cứu gốc để biết chúng chưa làm được gì. Khoảng trống hiện ra từ khuôn mẫu trải trên nhiều bài, không từ một bài lẻ.
Bằng chứng: Elsevier (n.d.) và Springer Nature (n.d.) mô tả cùng một trình tự có kỷ luật, đó là thu hẹp chủ đề, tìm rộng, rồi đọc các tổng quan hệ thống trước, vì những bài này đã vẽ sẵn bản đồ xu hướng và những lần đổi hướng lớn của cả một lĩnh vực trước khi bạn dồn thời gian vào từng bài nghiên cứu gốc. Webster và Watson (2002) nhấn mạnh rằng một bài tổng quan tài liệu làm tử tế tự nó đã là phương pháp để làm lộ ra khoảng trống.
Bản thân các bài tổng quan cũng có nhiều dạng hơn phần lớn nhà nghiên cứu nghĩ, và dạng bạn đang đọc quyết định phần hạn chế mà nó nêu ra đáng tin tới đâu. Grant và Booth (2009) lập danh mục 14 dạng tổng quan khác nhau cùng phương pháp luận đi kèm, từ tổng quan tường thuật tới tổng quan hệ thống đầy đủ và meta-analysis, chính vì giới nghiên cứu cứ dùng chung một cụm "literature review" cho những công việc khác nhau về phương pháp. Phần hạn chế của một tổng quan nhanh (rapid review) chưa được lập luận chặt bằng phần hạn chế của một tổng quan hệ thống, nên bạn cần biết mình đang đọc dạng nào trước khi dựng một khoảng trống lên trên nó.
Ví dụ: Một giảng viên được MAAS đồng hành đã mất 2 tuần đọc lan man và thấy quá tải. Cố vấn gợi ý bạn ấy sắp lại cách tìm tài liệu quanh một bộ từ khoá duy nhất, mười bài tổng quan gần đây, và một bảng theo dõi mỗi nghiên cứu một dòng. Sau khi bạn ấy tự làm theo cách đó, chỉ trong vài ngày cùng khối tài liệu cũ đã lộ ra ba khoảng trống ứng viên, vì lúc này bạn ấy đọc để tìm chỗ còn thiếu chứ không đọc để lấy nội dung.
Khoảng trống ẩn ở chỗ nào trong các bài đã công bố?
Trả lời trực tiếp: Khoảng trống nhanh tìm ra nhất là những chỗ chính tác giả trao cho bạn, nằm đúng ở mục mà chuẩn PRISMA nay buộc mọi tổng quan hệ thống phải có (Page và cộng sự, 2021). Hãy đọc mục hạn chế và mục hướng nghiên cứu tương lai của các bài gần đây, đoạn kết của tổng quan hệ thống, và phần bàn luận nơi tác giả thừa nhận điều họ chưa giải thích nổi.
Bằng chứng: Elsevier (n.d.) chỉ thẳng tác giả tới mục hạn chế và mục hướng đi tương lai, nơi người viết trỏ trực tiếp vào những vùng cần làm thêm. Higgins và cộng sự (2023), trong Cochrane Handbook, hướng dẫn người làm tổng quan hệ thống viết mục "implications for research" có cấu trúc, tách câu hỏi nghiên cứu tương lai nên được làm thế nào khỏi câu hỏi nên nghiên cứu cái gì, và đó là một nguồn khoảng trống đã được đặc tả sẵn. Page và cộng sự (2021) cho thấy vì sao nguồn này đáng tin: PRISMA 2020 thay cho tuyên bố gốc năm 2009 bằng một danh mục 27 mục trải trên bảy phần, trong đó các mục ở phần bàn luận buộc tác giả báo cáo hạn chế của bài tổng quan và ý nghĩa của những hạn chế ấy với nghiên cứu tương lai. Chính yêu cầu đó khiến một tổng quan hệ thống được báo cáo tử tế trở thành một trong những chỗ nhanh nhất để tìm ra khoảng trống mà người khác đã gọi tên sẵn cho bạn.
Ví dụ: Một nhà nghiên cứu người Việt ngành giáo dục đọc đoạn hướng nghiên cứu tương lai của ba bài tổng quan gần đây và nhận ra cả ba đều kêu gọi dữ liệu theo chiều dọc (longitudinal) trong bối cảnh Đông Nam Á. Một khuyến nghị lặp lại ở cả ba bài như vậy đã trở thành xương sống cho đề cương của bạn ấy, vì đó là khoảng trống mà ba nhóm chuyên gia đã ủng hộ bằng văn bản.
Làm sao phân biệt khoảng trống thật với khoảng trống vụn vặt?
Trả lời trực tiếp: Hãy thử mọi khoảng trống ứng viên bằng bốn câu hỏi. Nó có thật không, nghĩa là tài liệu có xác nhận sự vắng mặt đó. Nó nghiên cứu được không bằng dữ liệu và phương pháp trong tầm tay. Nó có quan trọng không, nghĩa là lấp nó vào thì cách nghĩ hoặc cách làm có đổi. Và nó khả thi với riêng bạn không. Trượt một câu thôi thì nó chưa thành dự án.
Bằng chứng: Robinson và cộng sự (2011) đặc tả khoảng trống bằng các yếu tố kiểu PICOS, gồm dân số, can thiệp, so sánh, kết cục và bối cảnh, để một khoảng trống được nêu đủ cụ thể mà hành động được thay vì nằm ở mức trừu tượng. Một khoảng trống không đóng khung được bằng những yếu tố cụ thể ấy thường còn quá mơ hồ để bảo vệ trước người phản biện. Sandberg và Alvesson (2011) thêm một phép thử hữu ích về mức tham vọng. Khi rà 52 bài báo đã công bố trong ngành nghiên cứu tổ chức, hai tác giả thấy phần lớn nhà nghiên cứu dựng câu hỏi nghiên cứu bằng cách "gap-spotting", tức trỏ vào chỗ tài liệu hiện có chưa phủ tới, thay vì đi nước khó hơn là "problematization", tức chất vấn chính một giả định mà cả mảng tài liệu đang dựa vào. Một câu hỏi gap-spotting bảo vệ được đã đủ cho một bài báo công bố được, còn gọi tên được một giả định mà cả dòng nghiên cứu mặc nhiên chấp nhận, và bảo vệ được lập luận đó, thì vượt một ngưỡng cao hơn.
Ví dụ: Một nghiên cứu sinh ngành tài chính có một câu hỏi thật sự chưa ai nghiên cứu, nhưng câu hỏi đó cần dữ liệu giao dịch độc quyền mà bạn ấy không thể có được. Cố vấn MAAS nhận xét rằng khoảng trống này có thật và quan trọng nhưng không khả thi, rồi gợi ý bạn ấy tìm một khoảng trống liền kề trả lời được bằng dữ liệu thị trường công khai. Rốt cuộc, tính khả thi chứ không riêng tính mới đã quyết định dự án.
Làm sao biến khoảng trống thành câu hỏi và phát biểu nghiên cứu?
Trả lời trực tiếp: Hãy chuyển khoảng trống thành một phát biểu chính xác rồi thành một câu hỏi nghiên cứu, đúng bước đi hai nhịp mà định dạng EPICOT trong Cochrane Handbook hình thức hoá (Higgins và cộng sự, 2023). Phát biểu nêu cái đang thiếu và vì sao nó quan trọng, còn câu hỏi làm cho nó trả lời được. Hãy đi từ "người ta còn biết ít về X" sang một câu hỏi kiểm định được.
Bằng chứng: Springer Nature (n.d.) viết rằng "research gaps are unexplored or underexplored areas in existing knowledge that can guide you in shaping original, relevant, and impactful research", nghĩa là khoảng trống nghiên cứu là những vùng tri thức chưa hoặc mới được khám phá ít, và chúng dẫn đường cho bạn định hình một nghiên cứu nguyên bản, sát vấn đề và có tác động. Nói cách khác, khoảng trống phải nối thẳng với câu hỏi mà nó sinh ra. Higgins và cộng sự (2023) giới thiệu định dạng EPICOT trong Cochrane Handbook, và định dạng này cho thấy một khuyến nghị nghiên cứu viết chuẩn đã chứa sẵn mầm của một câu hỏi kiểm định được.
Ví dụ: Một khách hàng của MAAS viết "cần nghiên cứu thêm về ngân hàng số". Cố vấn hướng dẫn bạn ấy chuyển đổi qua hai bước. Bước đầu, bạn ấy phát biểu khoảng trống là chưa có nghiên cứu nào kiểm vai trò trung gian của niềm tin ở người dùng Việt Nam lớn tuổi. Bước sau, bạn ấy đặt câu hỏi nghiên cứu là liệu niềm tin cảm nhận có đóng vai trò trung gian trong việc chấp nhận ngân hàng số ở người dùng trên 50 tuổi tại Việt Nam hay không. Khi câu hỏi đã rõ tới mức ấy, chương phương pháp của bạn ấy gần như đã có sẵn khung.
Khoảng trống nghiên cứu làm mạnh một bài nộp Scopus ra sao?
Trả lời trực tiếp: Một khoảng trống phát biểu rõ ràng là thứ biên tập viên và người phản biện quét tìm đầu tiên, đúng tín hiệu mà Webster và Watson (2002) xác định là công việc thật của bài tổng quan tài liệu. Nó biện minh vì sao nghiên cứu của bạn đáng chiếm chỗ trên tạp chí, đóng khung đóng góp trong một câu, và cho thấy bạn hiểu cuộc đối thoại mà bài mình đang tham gia.
Bằng chứng: Biên tập viên áp bộ lọc về phạm vi và về đóng góp trước cả vòng bình duyệt, nên một bài không nói được khoảng trống của mình thường chật vật ngay ở khâu sàng lọc của toà soạn, bất kể dữ liệu tốt tới đâu. Webster và Watson (2002) lập luận rằng việc của một bài tổng quan tài liệu là phơi ra khoảng trống làm động cơ cho nghiên cứu, và đó cũng là logic mà biên tập viên dùng khi đánh giá tính nguyên bản. Một bài nộp không có khoảng trống hiện rõ sẽ đọc như bài mô tả, và bài mô tả là loại hay bị từ chối ngay tại bàn biên tập (desk reject) nhất.
Ví dụ: Bài nộp đầu tiên của một nhà nghiên cứu Việt Nam bị trả về với nhận xét "đóng góp không rõ". Làm việc cùng cố vấn MAAS theo từng chặng, bạn ấy tự viết lại phần mở đầu quanh một phát biểu khoảng trống duy nhất có bằng chứng chống lưng, kèm câu hỏi nghiên cứu tương ứng. Bản nộp lại vượt qua vòng sàng lọc của toà soạn, dù vẫn là nghiên cứu cũ, chỉ khác ở chỗ khoảng trống giờ đã hiện rõ.
Ghép các khung lại với nhau
Trả lời trực tiếp: Mỗi khung xử lý một phần của việc tìm khoảng trống. Hãy gọi tên loại theo sáu hoặc bảy nhóm, đặc tả nó bằng các yếu tố PICOS, kiểm xem bạn đang đọc dạng tổng quan nào trước khi tin vào phần hạn chế nó nêu, tìm tài liệu qua một đề cương tường minh, và cuối cùng thử mức tham vọng của chính mình.
Mỗi khung trong bài trả lời một phần khác nhau của cùng một bài toán, và không khung nào thay được các khung còn lại. Trước hết, hãy gọi tên loại khoảng trống theo sáu nhóm của Müller-Bloch và Kranz (2015), hoặc theo bản bảy loại của Miles (2017) nếu sáu nhóm còn quá thô với ngành của bạn. Khi đã có nhãn, hãy đặc tả khoảng trống bằng các yếu tố PICOS cụ thể theo cách Robinson và cộng sự (2011) đề xuất, để người phản biện thấy chính xác cái gì đang thiếu. Trước khi tin vào phần hạn chế mà một bài tổng quan nêu ra, hãy xác định mình đang đọc dạng tổng quan nào, vì như Grant và Booth (2009) chỉ ra, một tổng quan nhanh và một tổng quan hệ thống đầy đủ đáng tin theo những mức rất khác nhau. Hãy tìm và thẩm định tài liệu qua một đề cương tường minh, người khác kiểm lại được, thay vì tìm theo kiểu gặp đâu đọc đó, và đây là hướng mà Tranfield và cộng sự (2003) đề xuất cho giới nghiên cứu quản trị. Cuối cùng, hãy thử mức tham vọng của mình: Sandberg và Alvesson (2011) cho thấy một câu hỏi gap-spotting bảo vệ được vẫn là một bài báo chính danh, còn gọi tên một giả định mà cả dòng nghiên cứu mặc nhiên chấp nhận là nước đi khó hơn và thường được trích dẫn nhiều hơn.
Câu hỏi thường gặp
Xác định một khoảng trống nghiên cứu vững mất bao lâu?
Với một nhà nghiên cứu tập trung, đọc các bài tổng quan gần đây và nghiên cứu gốc có hệ thống, một khoảng trống bảo vệ được thường hiện ra trong vòng 2 tới 4 tuần. Làm vội ở khâu này là nguyên nhân thường gặp nhất khiến một nghiên cứu thiếu tiêu điểm, nên thời gian bỏ ra sớm sẽ tiết kiệm cho bạn hàng tháng về sau.
Khoảng trống nghiên cứu có phải là câu hỏi nghiên cứu không?
Không. Định dạng EPICOT trong Cochrane Handbook (Higgins và cộng sự, 2023) cố ý giữ hai thứ này tách bạch. Khoảng trống là chỗ tri thức còn thiếu, còn câu hỏi nghiên cứu là câu hỏi trả lời được mà bạn thiết kế ra để lấp chỗ thiếu đó. Bạn xác định khoảng trống trước, rồi mới chuyển nó thành một câu hỏi chính xác, kiểm định được, đủ sức dẫn dắt phương pháp.
Tôi có thể dùng công cụ AI để tìm khoảng trống nghiên cứu không?
AI có thể giúp bạn tóm tắt và gom nhóm tài liệu, nhưng bạn phải tự kiểm chứng từng nguồn và từng khẳng định mà nó đưa ra, đồng thời tuân thủ quy định khai báo dùng AI của trường và của tạp chí đích. Hãy coi AI là một trợ lý tìm kiếm mà kết quả luôn cần bạn kiểm lại, không bao giờ coi nó là nguồn quyết định tài liệu có hay không có điều gì.
Nếu ai đó đã nghiên cứu khoảng trống của tôi rồi thì sao?
Đó là tin tốt vì bạn phát hiện ra sớm. Hãy tinh chỉnh khoảng trống bằng danh sách các loại ở trên (Müller-Bloch và Kranz, 2015), vì thường vẫn còn một nhóm dân số khác, một phương pháp khác, một bối cảnh khác, hoặc một kết quả thiếu nhất quán chưa ai giải quyết. Một khoảng trống đã sống sót qua một lần tìm kỹ mạnh hơn nhiều so với một khoảng trống chưa từng được đem đối chiếu với tài liệu.
Tôi có cần làm tổng quan hệ thống mới tìm được khoảng trống không?
Không, nhưng đọc các tổng quan hệ thống sẵn có là con đường nhanh nhất, vì tác giả của chúng đã vẽ bản đồ lĩnh vực và viết sẵn những khuyến nghị nghiên cứu tương lai mà bạn có thể dựng tiếp lên. Điều kiện là bạn xác nhận trước rằng bài đó thật sự là tổng quan hệ thống chứ không phải một dạng hẹp hơn mang tên ấy (Grant và Booth, 2009).
MAAS có giúp tôi xác định khoảng trống nghiên cứu không?
Có. Dịch vụ Cố vấn Công bố của MAAS hướng dẫn nhà nghiên cứu Việt Nam đi qua phân tích khoảng trống, gồm vẽ bản đồ tài liệu, phân loại khoảng trống và chuyển nó thành câu hỏi nghiên cứu, theo mô hình từng giai đoạn với cố vấn trình độ tiến sĩ, còn bạn là người tự đọc, tự quyết và tự viết. Bạn có thể đặt lịch tư vấn qua trang liên hệ của chúng tôi.
Sẵn sàng tìm một khoảng trống đáng công bố?
Xác định đúng khoảng trống nghiên cứu là một bước có sức ảnh hưởng lớn tới cả quá trình nghiên cứu, và bước đó dễ hơn nhiều khi có một cố vấn từng công bố trên các tạp chí Scopus đi cùng. Dịch vụ Cố vấn Công bố của MAAS mở đầu bằng buổi kick-off, trong đó cố vấn thẩm định ý tưởng hoặc bản thảo bạn đang có và đánh giá mức độ phù hợp của bài với tạp chí bạn nhắm. Sang giai đoạn thứ hai, bạn cùng cố vấn chốt câu hỏi nghiên cứu và một khoảng trống mà người bình duyệt chấp nhận là khoảng trống thật. Các cố vấn có nhiều bài Q1 hoặc Q2 đứng tên chính mình, và 23% chuyên gia của MAAS có học vị Tiến sĩ. MAAS ghép cố vấn trong vòng 48 giờ nếu mạng lưới đã có người đúng lĩnh vực, còn nếu chưa có, MAAS mở một đợt tuyển riêng cho hồ sơ của bạn và việc này thường mất khoảng hai tuần. Bạn có thể trao đổi trước trong một buổi tư vấn miễn phí 15 phút, và ở mọi bước bạn vẫn là tác giả.
Đặt buổi tư vấn Cố vấn Công bố cùng MAAS →
Bài liên quan
- Cách viết câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu: bước kế tiếp khi khoảng trống đã rõ
- Cách viết tổng quan tài liệu cho bậc tiến sĩ: phương pháp làm lộ khoảng trống trên cả một lĩnh vực
- Viết đề cương nghiên cứu tiến sĩ thế nào?: nơi phát biểu khoảng trống gánh phần việc nặng nhất
- Thiết kế tổng quan hệ thống trong khoa học sức khoẻ: cách hiệu quả nhất để vẽ bản đồ một lĩnh vực và các khoảng trống của nó
- Cách viết khung lý thuyết cho thesis hoặc dissertation: lý thuyết đóng khung khoảng trống bạn lấp
- Dịch vụ Cố vấn Công bố: các bậc dịch vụ hỗ trợ Scopus Q1 và Q2
- Trung tâm tài nguyên công bố Scopus: checklist phân tích khoảng trống và biểu mẫu đề cương
- Gặp mạng lưới chuyên gia MAAS: những cố vấn trình độ tiến sĩ góp ý thiết kế nghiên cứu và khoảng trống
Tools & resources
- Elsevier Researcher Academy, How to identify research gaps
- Springer Nature Research Communities, Identifying research gaps
- Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions
Tài liệu tham khảo
- Elsevier. (n.d.). How to identify research gaps. Researcher Academy. Retrieved June 14, 2026, from https://researcheracademy.elsevier.com/research-preparation/research-design/identify-research-gaps
- Grant, M. J., & Booth, A. (2009). A typology of reviews: An analysis of 14 review types and associated methodologies. Health Information & Libraries Journal, 26, 91–108. https://doi.org/10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x
- Miles, D. A. (2017). A taxonomy of research gaps: Identifying and defining the seven research gaps [Conference presentation]. Doctoral Student Workshop: Finding Research Gaps, Research Methods and Strategies, Dallas, TX.
- Higgins, J. P. T., Thomas, J., Chandler, J., Cumpston, M., Li, T., Page, M. J., & Welch, V. A. (Eds.). (2023). Cochrane handbook for systematic reviews of interventions (Version 6.4). Cochrane. https://www.cochrane.org/authors/handbooks-and-manuals/handbook
- Müller-Bloch, C., & Kranz, J. (2015). A framework for rigorously identifying research gaps in qualitative literature reviews. In Proceedings of the 36th International Conference on Information Systems (pp. 1–19). Association for Information Systems. https://aisel.aisnet.org/icis2015/proceedings/ResearchMethods/2/
- Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D. et al. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, Article n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
- Robinson, K. A., Saldanha, I. J., & McKoy, N. A. (2011). Development of a framework to identify research gaps from systematic reviews. Journal of Clinical Epidemiology, 64(12), 1325–1330. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2011.06.009
- Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207–222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
- Sandberg, J., & Alvesson, M. (2011). Ways of constructing research questions: Gap-spotting or problematization? Organization, 18(1), 23–44. https://doi.org/10.1177/1350508410372151
- Springer Nature. (n.d.). Identifying research gaps: How to find and address research gaps effectively. Research Communities. Retrieved June 14, 2026, from https://communities.springernature.com/posts/identifying-research-gaps-how-to-find-and-address-research-gaps-effectively
- Webster, J., & Watson, R. T. (2002). Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. MIS Quarterly, 26(2), xiii–xxiii. https://www.jstor.org/stable/4132319
Bài viết này thuộc chuỗi MAAS Journal dành cho học viên cao học và nhà nghiên cứu Việt Nam đang học tập ở nước ngoài. Cố vấn Công bố của MAAS là một đối tác cố vấn, chúng tôi đồng hành cùng tác giả theo mô hình từng giai đoạn với phản hồi phát triển từ các cố vấn trình độ tiến sĩ đã công bố trên Scopus. Chúng tôi không viết, không nộp bài, và không cam kết bài được chấp nhận thay cho tác giả.