Sau bài này, bạn biết cách viết nhật ký thực tập theo từng tuần sao cho đúng cột của trường và đủ chất liệu để làm báo cáo về sau.
Bài dành cho sinh viên đại học học bằng tiếng Việt ở trường trong nước, đang chuẩn bị đi thực tập hoặc đã vào kỳ thực tập mà khoa yêu cầu nộp nhật ký. Bước chuyển nhật ký thành phân tích nằm ở bài báo cáo thực tập mất điểm ở đâu, còn quy trình làm cả báo cáo nằm ở bài cách làm báo cáo thực tập.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-10-05
Chuyên mục: student-success
Nhật ký thực tập là gì, và trường dùng nó vào việc gì?
Trả lời thẳng: Nhật ký thực tập là bản ghi định kỳ về công việc bạn đã làm, kết quả đạt được và điều rút ra trong kỳ thực tập, thường chia theo tuần và có giảng viên hoặc đơn vị thực tập xác nhận. Ở Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025), nhật ký là một cấu phần điểm riêng, còn bản dự thảo của Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) đề xuất làm đầy đủ Mẫu 04.
Định nghĩa trên là cách MAAS tổng hợp từ mẫu nhật ký của ba trường mà bài này đã đọc, nên nó mô tả điểm chung của các mẫu chứ không phải một chuẩn quốc gia. Ba văn bản của trường được đọc ở đây đều tự ban hành mẫu của mình, và bài này không tìm thấy một mẫu dùng chung cho mọi trường, nhưng chúng tôi chưa đối chiếu văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo nên bạn nên hỏi khoa xem có quy định nào ở cấp cao hơn không.
Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) đưa ra bản dự thảo quy định thực tập tốt nghiệp xin góp ý, trong đó tổng thời gian thực tập là 16 tuần, gồm 1 tuần chuẩn bị, 12 tuần thực tập chính và 3 tuần hoàn thiện. Bản dự thảo ghi rằng "Trong quá trình thực tập sinh viên cần thực hiện đầy đủ Kế hoạch và Nhật ký thực tập (Mẫu 04)". Vì đó mới là dự thảo, bạn nên coi nó như ví dụ về cách một trường đặt yêu cầu chứ không phải quy định đang có hiệu lực, và hỏi khoa xem văn bản chính thức hiện nay ra sao.
Với Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025), bảng tổng hợp điểm của đợt thực tập cuối khoá tính điểm nhật ký thực tập 20%, nhận xét và đánh giá của cơ quan thực tập 30% và điểm chuyên đề thực tập cuối khoá 50%. Nghĩa là ở trường này nhật ký không chỉ là phụ lục đính kèm mà là một phần điểm có tỷ trọng riêng.
Trường Đại học Việt Nhật (2025) đi theo hướng khác ở phần hậu quả. Hướng dẫn số 483/HD-ĐHVN của trường yêu cầu sinh viên thực hiện kế hoạch và nhật ký thực tập đầy đủ, và xếp việc không làm nhật ký thực tập vào nhóm trường hợp nhận điểm 0. Bản dự thảo của Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) cũng đặt việc không thực hiện Kế hoạch và Nhật ký thực tập vào nhóm điểm 0, nhưng ghép chung với các điều kiện khác trong cùng một khoản, nên bạn cần đọc nguyên điều khoản thay vì tách riêng một vế.
Cách viết nhật ký thực tập mỗi tuần gồm những bước nào?
Trả lời thẳng: Cách viết nhật ký thực tập gọn nhất gồm bốn bước, là ghi nháp ngắn ngay trong ngày, gộp nháp thành mục tuần theo đúng cột của trường, đưa giảng viên hoặc người hướng dẫn ký đúng hạn và giữ nháp làm chất liệu cho báo cáo. Quy trình này là đề xuất của MAAS, dựa trên mẫu theo tuần của ba trường và nghiên cứu của Minnes và cộng sự (2017), không phải quy định chung.
Bốn bước đó có thể làm theo thứ tự sau, và mỗi bước đều bám vào một điều đã thấy ở nguồn:
- Ghi nháp ngay trong ngày: vài dòng về việc đã làm, kết quả nhìn thấy được và điều bạn chưa hiểu. Minnes và cộng sự (2017) yêu cầu sinh viên ghi nhật ký hằng ngày và viết phản tư hằng tuần, nên việc tách nháp theo ngày khỏi mục theo tuần có tiền lệ trong nghiên cứu.
- Gộp thành mục tuần theo cột của trường: cả ba mẫu mà bài này đối chiếu đều chia theo tuần, nên bản nộp thường là một dòng hoặc một khối cho mỗi tuần chứ không phải mỗi ngày.
- Đưa người có thẩm quyền ký đúng hạn: Trường Đại học Việt Nhật (2025) quy định giảng viên ký xác nhận nhật ký thực tập, còn Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) có cột nhận xét xác nhận của cơ quan hoặc đơn vị thực tập.
- Giữ nguyên bản nháp: bản nháp ngày là chất liệu để bạn viết phần công việc và phần phân tích của báo cáo thực tập về sau.
Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) còn ghi trong quy trình rằng giảng viên hướng dẫn sinh viên cách ghi nhật ký thực tập trước khi đi thực tập. Nếu khoa của bạn có buổi hướng dẫn như vậy thì đó là lúc hỏi về mức chi tiết, còn nếu không có thì bạn có thể hỏi giảng viên ngay tuần đầu.
Ghi nháp theo ngày là gợi ý của MAAS. Không có nguồn nào mà bài này đã đọc chứng minh rằng một số phút ghi mỗi ngày là tối ưu, nên bạn không cần một con số cố định, chỉ cần đủ để cuối tuần nhớ lại được việc cụ thể.
Mẫu nhật ký thực tập của các trường khác nhau ra sao?
Trả lời thẳng: Mẫu nhật ký thực tập đều chia theo tuần nhưng cột và người xác nhận khác nhau giữa các trường. Theo dự thảo mà Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) đưa ra, nhật ký có bốn cột gồm thời gian, kế hoạch, kết quả và ghi chú, Trường Đại học Việt Nhật (2025) thêm cột tự đánh giá, và Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) dành một cột cho xác nhận của cơ quan thực tập.
Nội dung bảng chỉ lấy từ những gì ba văn bản đã đọc nói về mẫu của mình. Bài này không đăng biểu mẫu để tải về, vì mẫu đúng là mẫu mà khoa của bạn phát.
| Trường (văn bản) | Đơn vị thời gian | Cột trong mẫu nhật ký | Ai ký hoặc xác nhận |
|---|---|---|---|
| Đại học Kinh tế Quốc dân (2026), bản dự thảo | Tuần | Thời gian, Nội dung thực tập (Kế hoạch), Kết quả thực hiện, Ghi chú | Giảng viên hướng dẫn và sinh viên cùng ký, có ô nhận xét của giảng viên |
| Trường Đại học Việt Nhật (2025) | Tuần | Tuần, Nội dung công việc, Kết quả đạt được, Tự đánh giá | Giảng viên ký xác nhận, sinh viên ký |
| Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) | Tuần | Tuần, Thời gian, Nội dung thực tập, Nhận xét xác nhận của cơ quan hoặc đơn vị | Cơ quan hoặc đơn vị thực tập, và giảng viên hướng dẫn nhận xét |
Có hai điểm nên đọc kỹ từ bảng. Cột "Kết quả" xuất hiện ở cả mẫu của Đại học Kinh tế Quốc dân và Trường Đại học Việt Nhật, nên một mục nhật ký chỉ ghi "đã làm gì" mà thiếu "ra sao" là mục thiếu cột chính. Còn cột "Tự đánh giá" của Trường Đại học Việt Nhật và phần nhận xét của giảng viên ở các mẫu khác cho thấy nhật ký không chỉ là bản kê công việc mà còn có chỗ cho nhận xét về chính bạn.
Trong mẫu nhật ký của Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025), phần nhận xét của giảng viên hướng dẫn gồm bốn yêu cầu, mỗi yêu cầu chiếm 25%, trong đó ba yêu cầu về nội dung (kiến thức, kỹ năng, thái độ cùng tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm) và một yêu cầu về hình thức. Vì vậy ở trường này người chấm nhìn cả cách bạn trình bày chứ không chỉ nhìn nội dung công việc.
Nếu khoa của bạn dùng một mẫu khác, hãy theo mẫu của khoa. Bảng trên chỉ để bạn biết các trường thường hỏi những gì.
Một mục nhật ký tốt khác một mục sơ sài ở chỗ nào?
Trả lời thẳng: Một mục nhật ký tốt nêu việc cụ thể bạn đã làm, kết quả nhìn thấy được và một điều bạn học hoặc còn chưa hiểu, thay vì chỉ kể lại chung chung. Lang và McNaught (2013) cho thấy sinh viên cần được hướng dẫn cách phản tư để tránh kể lại hời hợt, và University of Edinburgh (n.d.) giới thiệu chu trình Gibbs sáu giai đoạn làm khung.
Lang và McNaught (2013) nghiên cứu một học phần thực tập cuối khoá ngành kinh doanh tại University of Notre Dame Australia và ghi nhận rằng một số sinh viên không thấy giá trị của việc phản tư. Theo hai tác giả, nhờ phản tư mà sinh viên "move to a deeper level of understanding, rather than submitting a superficial retelling of their internship experience". Câu đó chỉ nói về bài phản tư của học phần ấy, nhưng nó mô tả đúng điểm yếu mà một mục nhật ký sơ sài hay gặp.
University of Edinburgh (n.d.) trình bày chu trình phản tư của Gibbs gồm 6 giai đoạn là mô tả, cảm xúc, đánh giá, phân tích, kết luận và kế hoạch hành động, và cho biết khung này vẫn áp dụng được cho một trải nghiệm đơn lẻ. Một mục nhật ký hằng tuần không cần đủ cả sáu giai đoạn. Theo cách hiểu của MAAS, ba mảnh đáng giữ là việc đã xảy ra, điều bạn rút ra và việc bạn sẽ làm khác đi.
Ví dụ minh hoạ tiếp theo do MAAS soạn, không lấy từ nguồn nào và không thuộc nhật ký của một sinh viên cụ thể. Nó đặt cạnh nhau hai cách ghi cho cùng một tuần làm việc ở phòng kế toán.
| Cột | Mục sơ sài | Mục có chất liệu |
|---|---|---|
| Nội dung công việc | Làm việc ở phòng kế toán | Nhập chứng từ thu chi trong tuần vào phần mềm kế toán của đơn vị, và đối chiếu số tiền với sổ quỹ |
| Kết quả đạt được | Hoàn thành công việc được giao | Phát hiện hai chứng từ thiếu chữ ký, báo lại cho người hướng dẫn và nhận bản bổ sung |
| Điều rút ra | Học được nhiều điều | Hiểu vì sao chứng từ phải đủ chữ ký trước khi nhập, và còn chưa rõ cách đơn vị xử lý chứng từ nhập sai kỳ |
Mục bên phải dài hơn, nhưng điều làm nó tốt là mỗi ô trả lời đúng cột của nó. Mục bên trái không sai, chỉ là người đọc không rút ra được gì để làm báo cáo về sau.
Ghi nhật ký đều đặn có làm phần phản tư tốt hơn không?
Trả lời thẳng: Có bằng chứng gợi ý như vậy, nhưng còn hạn chế. Minnes và cộng sự (2017) so bài phản tư tuần 2 với tuần 9 của 60 sinh viên thực tập kỹ thuật và thấy điểm gộp trung bình tăng khoảng 0,97 điểm. Nghiên cứu không có nhóm đối chứng và chỉ ở một khoa, nên nó cho thấy ghi đều đặn đi cùng phản tư sâu hơn, chứ chưa chứng minh nguyên nhân.
Minnes và cộng sự (2017) làm việc trong hai năm, mỗi năm 30 sinh viên, tức 60 sinh viên cả hai năm, có kỳ thực tập từ 9 tuần ở một khoa máy tính tại một trường Bắc Mỹ. Sinh viên ghi nhật ký hằng ngày, viết phản tư hằng tuần rồi đăng lên diễn đàn nhóm 10 đến 15 người, và giảng viên chọn chủ đề cho mỗi tuần. Bài phản tư tuần 2 và tuần 9 được chấm bằng thang Integrative Learning.
Kết quả là điểm gộp trung bình tăng khoảng 0,97 điểm (p = 0,012), và 58% sinh viên có điểm gộp tăng. Mục "Connections to Experience", tức khả năng nối kiến thức với trải nghiệm, tăng nhiều nhất với mức 0,267 (p hiệu chỉnh = 0,018) và là mục duy nhất tăng có ý nghĩa thống kê khi xét riêng. Minnes và cộng sự (2017) viết ở phần thảo luận rằng "regular reflective writing exhibits transformative learning associated with internship experiences".
Có ba giới hạn bạn cần biết trước khi dùng nghiên cứu này làm lý do. Thứ nhất, không có nhóm đối chứng nên không tách được tác động của việc ghi nhật ký khỏi tác động của kỳ thực tập. Thứ hai, mẫu thuộc một khoa máy tính và khoảng 80 đến 85% là nam. Thứ ba, quy trình nghiên cứu gồm cả diễn đàn nhóm và chủ đề do giảng viên chọn, thứ mà một sinh viên tự ghi nhật ký ở trường mình thường không có.
Boud (2001) đưa ra một ý gần với điều trên ở mức lý thuyết, khi cho rằng viết nhật ký thúc đẩy phản tư về trải nghiệm, và chương của ông cũng xét những hoàn cảnh cản trở việc dùng nhật ký cho mục đích đó. Hai nguồn cùng chiều, nhưng không nguồn nào hứa rằng ghi nhật ký làm điểm tăng.
Ngày không có việc gì đáng ghi thì viết gì?
Trả lời thẳng: Ngày ít việc vẫn ghi được ba thứ gồm điều bạn quan sát, câu hỏi bạn đã hỏi và điều bạn chưa hiểu. Gợi ý này là của MAAS, không phải quy định của trường nào, nên bạn vẫn phải theo cột của mẫu khoa. Một dòng ngắn nói đúng việc thật có ích hơn một đoạn dài chép lại tuần trước và chỉ đổi ngày.
Lang và McNaught (2013) cảnh báo về chuyện kể lại hời hợt trải nghiệm thực tập, và việc chép lại một mục cũ với ngày mới là dạng hời hợt dễ thấy nhất. Một mục như vậy vừa không có thông tin để dùng về sau, vừa làm người đọc nghi ngờ các mục còn lại.
Khi tuần ít việc, bạn có thể ghi quy trình mà bạn quan sát được ở đơn vị, một thuật ngữ mới nghe người hướng dẫn dùng, hoặc một câu hỏi bạn chưa có dịp hỏi. Cả ba đều là chất liệu thật cho phần phân tích của báo cáo, và đều không đòi bạn bịa ra công việc.
Có một giới hạn ở chiều ngược lại. Trường Đại học Việt Nhật (2025) xếp trường hợp vắng không lý do quá 20% thời gian thực tập vào nhóm nhận điểm 0, nên ngày ít việc vẫn là ngày bạn phải có mặt. Ghi ít không đồng nghĩa với bỏ ngày đó khỏi nhật ký.
Có được ghi số liệu của doanh nghiệp vào nhật ký không?
Trả lời thẳng: Bạn nên hỏi trước khi ghi. Trường Đại học Việt Nhật (2025) quy định thông tin kết quả thực tập và dữ liệu của cơ sở thực tập là thông tin bảo mật, không được tiết lộ cho đơn vị khác nếu chưa có đồng ý bằng văn bản. Nhật ký được giảng viên đọc và ký, nên số liệu nội bộ cần được người hướng dẫn tại đơn vị cho phép.
Quy định của một trường không thay được nội quy của doanh nghiệp, và nội quy đó có thể chặt hơn. Nếu bạn chưa chắc, cách an toàn là hỏi người hướng dẫn tại đơn vị trước tuần đầu rằng loại thông tin nào được ghi vào nhật ký nộp cho trường.
Khi chưa được phép dùng số liệu thật, bạn vẫn ghi được việc đã làm bằng mô tả định tính, chẳng hạn "đối chiếu số liệu bán hàng theo tháng" thay cho con số cụ thể. Mô tả kiểu đó đủ cho cột kết quả của các mẫu ở trên mà không làm lộ dữ liệu của đơn vị.
Câu hỏi thường gặp
Nhật ký thực tập có bắt buộc không?
Nhật ký thực tập là yêu cầu bắt buộc ở hai trường đang có quy định mà bài này đã đọc, nhưng bạn phải kiểm tra văn bản của khoa mình. Trường Đại học Việt Nhật (2025) yêu cầu sinh viên thực hiện nhật ký thực tập đầy đủ, Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) tính nhật ký thành một cấu phần điểm, còn Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) mới đề xuất Mẫu 04 trong bản dự thảo. Trường khác có thể quy định khác.
Nhật ký thực tập nên ghi theo ngày hay theo tuần?
Nhật ký thực tập theo mẫu của ba trường được đối chiếu trong bài đều chia theo tuần, gồm Đại học Kinh tế Quốc dân (2026), Trường Đại học Việt Nhật (2025) và Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025). Ghi nháp theo ngày rồi gộp thành mục tuần là gợi ý của MAAS, vì Minnes và cộng sự (2017) cũng cho sinh viên ghi hằng ngày trước khi viết phản tư hằng tuần.
Nhật ký thực tập chiếm bao nhiêu điểm?
Tỷ trọng của nhật ký thực tập do từng trường quyết định. Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) tính nhật ký 20% trong tổng điểm đợt thực tập cuối khoá, còn Trường Đại học Việt Nhật (2025) coi việc không làm nhật ký là một trường hợp điểm 0. Bạn nên hỏi khoa trước khi quyết định đầu tư công sức vào nhật ký nhiều hay ít.
Báo cáo nhật ký thực tập là gì, và có phải là báo cáo thực tập không?
Cụm từ báo cáo nhật ký thực tập thường dùng để chỉ bản nhật ký nộp kèm, và bản đó khác báo cáo thực tập. Nhật ký ghi từng tuần công việc theo mẫu của khoa, còn báo cáo thực tập là bài phân tích dài hơn dựng lên từ chất liệu đó. Cách chuyển từ nhật ký sang báo cáo được bàn ở bài báo cáo thực tập mất điểm ở đâu.
Nhật ký thực tập có cần giảng viên hoặc đơn vị ký không?
Nhật ký thực tập thường cần chữ ký hoặc xác nhận, nhưng người ký phụ thuộc mẫu của trường. Trường Đại học Việt Nhật (2025) quy định giảng viên ký xác nhận, Trường Đại học Luật, Đại học Huế (2025) có cột nhận xét xác nhận của cơ quan hoặc đơn vị thực tập, còn mẫu của Đại học Kinh tế Quốc dân (2026) có chữ ký của giảng viên hướng dẫn và sinh viên.
MAAS có tham gia viết nhật ký thực tập của bạn không?
MAAS không viết nhật ký thực tập cho bạn, vì nhật ký là bản ghi công việc của chính bạn và các mẫu của trường đều có chỗ cho giảng viên hoặc đơn vị thực tập xác nhận. Nếu kỳ thực tập là bước chuẩn bị cho khoá luận, dịch vụ Hỗ trợ luận văn, luận án đồng hành ở các giai đoạn đề cương, bản nháp và bản hoàn thiện, còn bạn là người viết.
Tuần ghi đầu tiên nên bắt đầu thế nào?
Hãy xin mẫu nhật ký của khoa và đưa cho giảng viên hướng dẫn xem ngay tuần đầu, rồi ghi thử một tuần theo bốn bước ở trên và xin góp ý trước khi ghi cả kỳ. Làm vậy bạn biết sớm mục nào quá sơ sài, thay vì phát hiện ở tuần cuối khi đã không thể ghi lại.
Nếu kỳ thực tập dẫn tới khoá luận, trang Hỗ trợ luận văn, luận án cho phép gọi tư vấn miễn phí 15 phút để làm rõ phạm vi trước khi nhận báo giá. Ở mỗi giai đoạn, chuyên gia góp ý và hướng dẫn trên bản bạn đã viết, và bạn vẫn chịu trách nhiệm học thuật cho nội dung.
Đọc tiếp
- Báo cáo thực tập mất điểm ở đâu: bốn chỗ kể lại thay vì phân tích
- Cách làm báo cáo thực tập từ A đến Z gồm những bước nào?
- Cách viết lời mở đầu báo cáo thực tập chuẩn là gì?
References
- Boud, D. (2001). Using journal writing to enhance reflective practice. New Directions for Adult and Continuing Education, 2001(90), 9-18. https://doi.org/10.1002/ace.16
- Đại học Kinh tế Quốc dân. (2026). Dự thảo quy định thực tập tốt nghiệp, trải nghiệm thực tế, kiến tập đối với sinh viên đại học. Retrieved October 5, 2026, from https://neu.edu.vn/wp-content/uploads/2026/03/Cong-Van-so-665-ngay-25.3.2026-V.v-Gop-y-Quy-dinh-thuc-tap-trai-nghiem-thuc-te-kien-tap-doi-voi-sinh-vien-dai-hoc.pdf
- Lang, R., & McNaught, K. (2013). Reflective practice in a capstone business internship subject. Journal of International Education in Business, 6(1), 7-21. https://doi.org/10.1108/18363261311314926
- Minnes, M., Mayberry, J., Soto, M., & Hargis, J. (2017). Practice makes deeper? Regular reflective writing during engineering internships. Journal of Transformative Learning, 4(2), 7-20. https://jotl.uco.edu/index.php/jotl/article/view/195
- Trường Đại học Luật, Đại học Huế. (2025). Quyết định số 1123/QĐ-ĐHL ngày 29/9/2025 về việc ban hành quy trình Thực tập cuối khoá đối với sinh viên hệ chính quy. Retrieved October 5, 2026, from https://hul.hueuni.edu.vn/upload/trung-tam-thl-kn/2026/bi%E1%BB%83u%20m%E1%BA%ABu/1123_QD_DHL.signed.signed.pdf
- Trường Đại học Việt Nhật. (2025). Hướng dẫn số 483/HD-ĐHVN ngày 20/05/2025 về công tác thực tập thực tế và chuyên đề thực tập đối với sinh viên đại học chính quy. Retrieved October 5, 2026, from https://vju.ac.vn/?jet_download=db9e6e498559f11faa8b3ca12777efce578e74e5
- University of Edinburgh. (n.d.). Gibbs' reflective cycle. Reflection Toolkit. Retrieved October 5, 2026, from https://reflection.ed.ac.uk/reflectors-toolkit/reflecting-on-experience/gibbs-reflective-cycle