Một lời mở đầu báo cáo thực tập chuẩn thường có năm phần, đi từ câu mở gây chú ý tới dàn ý các phần chính, còn độ dài và vị trí của nó thì mỗi khoa quy định một khác, nên biểu mẫu của khoa luôn là căn cứ đầu tiên. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn viết lời mở đầu đủ ý, đặt đúng chỗ trong báo cáo và tránh những lỗi khiến giảng viên chấm thấy ngay từ trang đầu.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-09-22
Chuyên mục: writing-tips
Lời mở đầu báo cáo thực tập là gì và khác lời cảm ơn ở điểm nào?
Trả lời thẳng: Lời mở đầu là phần giới thiệu khái quát đề tài, mục đích thực tập, phạm vi và cấu trúc báo cáo, mang tính học thuật và khách quan. Lời cảm ơn là văn bản tri ân, ghi nhận sự hỗ trợ của giảng viên hướng dẫn, nhà trường và đơn vị thực tập, và luôn đứng trước lời mở đầu trong cùng một file báo cáo hoàn chỉnh.
Vieclam (2026) tách rõ hai mục này trong hướng dẫn viết báo cáo thực tập. Theo nguồn này, lời mở đầu dựng bối cảnh, vấn đề và dàn ý cho toàn báo cáo, còn lời cảm ơn chỉ ghi nhận sự giúp đỡ của giảng viên, nhà trường và đơn vị thực tập trong quá trình học và thực tập. Compilatio (2026) nhắc tới một mục gần tương đương trong báo cáo tiếng Anh gọi là "foreword", một văn bản mang tính cá nhân nói về động cơ chọn nơi thực tập và đứng tách khỏi phần nội dung học thuật. Mục đó vẫn là một khái niệm khác với lời cảm ơn trong báo cáo tiếng Việt, nên đừng lấy nó làm khuôn cho lời mở đầu.
Nhiều sinh viên gộp hai phần thành một đoạn vừa cảm ơn công ty vừa nêu mục tiêu thực tập, và giảng viên đọc sẽ khó tách đâu là lời tri ân, đâu là phần định hướng cho cả báo cáo. Cách sửa rất đơn giản là tách hẳn thành hai trang riêng, đặt lời cảm ơn trước và lời mở đầu sau.
Lời mở đầu nên đặt ở đâu trong báo cáo thực tập?
Trả lời thẳng: Lời mở đầu thường đứng sau trang bìa, lời cam đoan, lời cảm ơn, mục lục và danh mục bảng biểu, rồi trước nội dung chính, nhưng thứ tự chính xác tuỳ từng trường. Một số khoa đặt lời mở đầu ngay sau bìa, trước cả mục lục, nên hãy làm theo đúng biểu mẫu của khoa bạn. Số trang báo cáo thường bắt đầu đánh số từ chính trang này.
Vieclam (2026) xếp lời mở đầu ở vị trí sau mục lục. Trường Đại học Quang Trung (2024), trong quy định trình bày báo cáo thực tập tốt nghiệp, lại đặt "Trang lời mở đầu, cám ơn" ngay sau bìa và trước mục lục, tức là một trật tự khác. Hai nguồn không thống nhất về vị trí, vì vậy biểu mẫu của khoa bạn mới là căn cứ quyết định, không phải nguồn nào trong hai nguồn này. Về cách đánh số trang, Trường Đại học Quang Trung (2024, mục 1) nêu nguyên văn: "Số trang: Đánh số ở giữa phía dưới trang, bắt đầu từ lời mở đầu"
Nếu file Word đánh số trang ngay từ trang bìa, phần đánh số sẽ lệch với yêu cầu của khoa khi in ra. Lệch số trang là lỗi hình thức dễ bị trừ điểm mà ít sinh viên để ý, nên hãy kiểm tra lại mục lục sau khi hoàn thiện báo cáo và trước khi nộp. Trường Đại học Văn Hiến (n.d.) đưa ra một khung chi tiết hơn với ba chương nội dung, gồm Chương 1 "Giới thiệu chung đơn vị thực tập", Chương 2 "Phân tích thực trạng của vấn đề có liên quan đến đề tài" và Chương 3 "Nhận xét, đánh giá thực trạng". Ba chương này đứng tách hẳn khỏi lời mở đầu, vì chúng mô tả cụ thể công ty chứ không định hướng cho toàn báo cáo.
Lời mở đầu báo cáo thực tập cần có những nội dung gì?
Trả lời thẳng: Một lời mở đầu đầy đủ có năm phần theo thứ tự logic, gồm câu mở gây chú ý, bối cảnh nơi thực tập, chủ đề và mục tiêu công việc, vấn đề trọng tâm mà báo cáo sẽ trả lời, và dàn ý các phần chính sẽ trình bày. Bảng dưới đây liệt kê chi tiết từng phần để bạn đối chiếu khi viết.
Compilatio (2026) trình bày khung năm phần này trong mục hướng dẫn viết từng phần của lời mở đầu báo cáo thực tập, và cho rằng khung dùng được cho nhiều cấp học, từ trung cấp tới thạc sĩ. Vieclam (2026), đại diện cho khung bốn phần hay gặp trên các trang tiếng Việt, không tách vấn đề trọng tâm thành một mục riêng. Khung năm phần dưới đây vì thế chi tiết hơn và giúp bạn không bỏ sót phần này.
| Thành phần | Nội dung cần có |
|---|---|
| Câu mở gây chú ý | Câu hoặc đoạn mở đầu có sức kéo, có thể dùng số liệu ngành hoặc câu hỏi gợi mở, phải dẫn nguồn nếu dùng số liệu |
| Bối cảnh thực tập | Giới thiệu ngắn gọn công ty, ngành, phòng ban hoặc nhóm bạn tham gia |
| Chủ đề và mục tiêu | Vai trò, nhiệm vụ được giao, mục tiêu học tập hoặc kỹ năng muốn đạt |
| Vấn đề trọng tâm | Câu hỏi cụ thể mà báo cáo sẽ trả lời, đủ mở để định hướng toàn bài |
| Dàn ý | Giới thiệu ngắn các phần chính sẽ triển khai, một đến hai câu mỗi phần |
Phần hay bị bỏ qua là vấn đề trọng tâm. Nếu lời mở đầu chỉ dừng ở câu "trong thời gian thực tập tại công ty X, em đã học được nhiều điều", báo cáo sẽ thiếu một câu hỏi cụ thể để phần kết luận quay lại trả lời. Một vấn đề trọng tâm rõ hơn có thể là sinh viên đó đã xử lý một nhiệm vụ cụ thể ra sao và rút ra bài học gì từ nhiệm vụ ấy, thay vì mô tả chung cả kỳ thực tập. Technische Hochschule Nürnberg (2025) cũng yêu cầu phần mở đầu nêu rõ nhiệm vụ được giao trước khi mô tả quá trình thực hiện. Có điều hướng dẫn này viết cho báo cáo thực hành thí nghiệm kỹ thuật (Praktikum) của trường, hẹp hơn báo cáo thực tập ở doanh nghiệp, và trường này yêu cầu viết ở ngôi trung lập chứ không dùng ngôi thứ nhất như gợi ý ở phần văn phong bên dưới.
Lời mở đầu nên dài bao nhiêu là vừa?
Trả lời thẳng: Không có một chuẩn cố định cho mọi trường, và hai cách đo phổ biến hiện nay dùng hai đơn vị khác nhau, một bên tính theo trang cố định (1-2 trang), một bên tính theo tỷ lệ (10-15%), nên không gộp lại thành một con số chung được. Việc đầu tiên nên làm là kiểm tra biểu mẫu của khoa, rồi mới tính tới các mức tham chiếu chung dưới đây.
Vieclam (2026) khuyến nghị lời mở đầu dài khoảng 1-2 trang A4, font Times New Roman cỡ 13-14, nhưng không dẫn quy định của một trường cụ thể nào cho con số này. Compilatio (2026) thì đưa ra tỷ lệ 10-15% tổng độ dài và áp cho nhiều cấp học. Một bên tính theo số trang cố định, một bên tính theo tỷ lệ, nên hai cách đo không quy đổi trực tiếp sang nhau được. Qua tra cứu, MAAS chưa tìm thấy văn bản nào của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định riêng độ dài lời mở đầu cho báo cáo thực tập, nhưng đây chỉ là kết quả tìm kiếm chứ không phải bằng chứng chắc chắn rằng quy định đó không tồn tại.
Thay vì cố khớp một con số cứng, cách an toàn hơn là hỏi giảng viên hướng dẫn hoặc xem biểu mẫu của khoa trước, rồi coi 1-2 trang A4 là mức tham chiếu khi khoa không quy định. Với một báo cáo chạm mức tối đa 60 trang nội dung mà Trường Đại học Quang Trung (2024) cho phép, mức 10-15% sẽ tương đương khoảng 6 tới 9 trang, cao hơn hẳn mốc 1-2 trang, nên hai cách đo chỉ nên dùng để tham khảo song song. Bài cách làm báo cáo thực tập cho thấy độ dài các phần khác của báo cáo cân đối ra sao với phần mở đầu.
Nên viết lời mở đầu trước hay sau khi hoàn thành báo cáo?
Trả lời thẳng: Nên hoàn thiện lời mở đầu ở khâu cuối cùng, sau khi bản thân báo cáo đã viết xong. Bạn phác một dàn ý sớm để định hướng vẫn được, nhưng bản chốt chỉ nên chấp bút khi đã biết chắc kết quả cuối cùng, vì khi đó văn bản mới phản ánh đúng những gì thật sự xảy ra thay vì một kế hoạch có thể đã đổi.
Compilatio (2026), trong phần hỏi đáp, khuyên viết lời mở đầu sau cùng để dàn ý và vấn đề trọng tâm khớp với nội dung thật của báo cáo, thay vì mô tả một dự định ban đầu có thể đã đổi trong quá trình thực tập.
Nhiều sinh viên viết lời mở đầu ngay từ ngày đầu thực tập, khi chưa biết công việc sẽ đi theo hướng nào. Đến lúc hoàn thiện báo cáo, phần mở đầu đó thường không còn khớp với những gì đã làm và phải viết lại gần như toàn bộ. Cách làm gọn hơn là phác một bản nháp sớm để định hướng, rồi quay lại chỉnh sau khi đã viết xong phần nội dung chính.
Những lỗi nào thường gặp khi viết lời mở đầu báo cáo thực tập?
Trả lời thẳng: Năm lỗi phổ biến là mở đầu bằng câu tuyên bố sẽ làm gì thay vì đi thẳng vào nội dung, tiết lộ trước kết quả khiến phần này thành một bản tóm tắt, bỏ qua vấn đề trọng tâm khiến báo cáo mất mạch dẫn dắt, viết quá ngắn hoặc quá dài, và sai chi tiết thực tế như tên công ty hay người hướng dẫn so với các phần khác.
Compilatio (2026) nêu lỗi mở đầu bằng một câu tuyên bố lặp lại không cần thiết, và lỗi tiết lộ trước kết luận khiến lời mở đầu biến thành bản tóm tắt thay vì phần dẫn dắt. Compilatio (2026) còn coi bỏ qua vấn đề trọng tâm là lỗi gây thiệt hại nặng nhất, đặc biệt ở bậc cử nhân và thạc sĩ, vì báo cáo mất mạch dẫn dắt xuyên suốt. Vieclam (2026) bổ sung một lỗi hay gặp khi viết báo cáo ở Việt Nam, đó là sai chi tiết thực tế như tên công ty hoặc tên người hướng dẫn không khớp với các phần khác, bên cạnh lỗi độ dài 1-2 trang đã nói ở trên. Technische Hochschule Nürnberg (2025) coi thiếu nhiệm vụ cụ thể được giao là một dạng khác của lỗi bỏ qua vấn đề trọng tâm, dù hướng dẫn này viết cho báo cáo Praktikum kỹ thuật, hẹp hơn báo cáo thực tập doanh nghiệp.
Vieclam (2026) còn nêu một lỗi trình bày là gộp nhiều ý vào cùng một đoạn dài, chẳng hạn viết chung lý do chọn doanh nghiệp và mục tiêu thực tập trong một khối không tách đoạn. Tách mỗi ý thành một đoạn riêng giúp giảng viên theo dõi mạch lập luận dễ hơn nhiều, dù nội dung không đổi. Bài báo cáo thực tập mất điểm ở đâu phân tích những lỗi tương tự ở các phần khác của báo cáo.
Văn phong lời mở đầu nên như thế nào?
Trả lời thẳng: Giữ giọng trang trọng và khách quan, dù báo cáo thực tập vẫn cho phép ngôi thứ nhất vì đây là tài liệu ghi lại trải nghiệm cá nhân. Điều cần tránh là mở đầu bằng một câu công thức yếu, kiểu tuyên bố sẽ kể chuyện gì, thay vì đưa ngay một chi tiết hoặc số liệu cụ thể ra trước.
Vieclam (2026) yêu cầu văn phong lời mở đầu tránh tiếng lóng và lời lẽ suồng sã, viết như một văn bản học thuật chứ không như nhật ký cá nhân. Compilatio (2026) xác nhận báo cáo thực tập vẫn được viết ở ngôi thứ nhất vì đó là tài liệu ghi lại trải nghiệm của người viết, nhưng khuyên mở bằng một câu gây chú ý trước rồi mới đưa "tôi" vào phần bối cảnh, thay vì mở bằng một câu công thức.
Câu "Trong báo cáo này, em xin trình bày về quá trình thực tập tại công ty" là một câu mở công thức, không mang thông tin gì mới. Một câu mở mạnh hơn có thể nêu thẳng một con số hoặc một tình huống cụ thể từ chính đợt thực tập, miễn là con số đó có nguồn hoặc là quan sát thật của người viết.
Câu hỏi thường gặp
Lời mở đầu báo cáo thực tập nên dài bao nhiêu trang?
Câu trả lời ngắn là tuỳ khoa, vì chưa có văn bản chung nào chốt một con số bắt buộc. Khi trường không ra biểu mẫu riêng, phần về độ dài ở trên đã gợi ý một mốc tham chiếu an toàn cùng cách tính theo tỷ lệ, nên bạn xem lại đoạn đó thay vì tìm một quy tắc cứng.
Lời mở đầu và giới thiệu đơn vị thực tập có phải là một không?
Không. Lời mở đầu là mục riêng đứng trước phần nội dung chính và định hướng cho toàn báo cáo. Trường Đại học Văn Hiến (n.d.) xếp phần giới thiệu đơn vị thực tập vào Chương 1 của nội dung chính, nơi mô tả cụ thể công ty và bộ phận bạn làm việc, tách hẳn khỏi lời mở đầu.
Có cần trích dẫn tài liệu tham khảo trong lời mở đầu không?
Compilatio (2026) chỉ yêu cầu quy nguồn khi bạn dùng số liệu ngành hoặc trích ý kiến chuyên gia ở câu mở. Nếu lời mở đầu chỉ mô tả bối cảnh thực tập của riêng bạn, phần này thường không cần trích dẫn, khác với Chương 2 "Phân tích thực trạng" trong khung của Trường Đại học Văn Hiến (n.d.), nơi số liệu và tài liệu tham khảo thường bắt buộc phải có.
Viết lời mở đầu trước hay để viết sau cùng?
Viết bản hoàn chỉnh sau cùng là lựa chọn an toàn hơn, vì lý do Compilatio (2026) nêu ở phần trên. Bạn vẫn có thể ghi vài dòng định hướng ngay từ đầu để không quên ý, miễn là nhớ quay lại rà soát bản đó một lần nữa trước khi nộp.
Lời mở đầu có bắt buộc phải giống mẫu của khoa không?
Nên bám theo biểu mẫu của khoa nếu có, vì mỗi trường quy định khác nhau về cấu trúc và cách đặt tên các mục, như hai cách sắp xếp khác nhau của Trường Đại học Quang Trung (2024) và Trường Đại học Văn Hiến (n.d.) đã nêu ở trên. Khi khoa không quy định chi tiết, khung năm phần ở trên là một điểm bắt đầu an toàn.
MAAS hỗ trợ được gì ở khâu này?
Với khoá luận hay luận văn tốt nghiệp, chuyên gia đúng ngành của MAAS đọc yêu cầu của khoa và góp ý cùng bạn qua ba giai đoạn đề cương, bản nháp và bản hoàn thiện, gồm cả phần mở đầu. Bạn vẫn là người viết và nộp bài dưới tên mình. Gửi yêu cầu qua Zalo hoặc Messenger để nhận báo giá theo đúng phạm vi bài.
Nên làm gì tiếp theo
Hãy mở biểu mẫu báo cáo thực tập của chính khoa bạn trước, vì đó là bản giảng viên sẽ dùng để đối chiếu khi chấm. Sau đó viết thử năm câu ngắn theo đúng khung ở trên, mỗi câu ứng với một phần, rồi mới ghép thành đoạn văn hoàn chỉnh dài khoảng 1-2 trang. Phần nào bạn chưa viết nổi một câu là phần cần suy nghĩ thêm trước khi hoàn thiện cả lời mở đầu.
Đến giai đoạn khoá luận hay luận văn tốt nghiệp, nếu muốn thêm một người đồng hành bên cạnh giảng viên hướng dẫn, bạn có thể xem dịch vụ hỗ trợ luận văn, luận án của MAAS, nơi chuyên gia đúng ngành góp ý qua ba giai đoạn đề cương, bản nháp và bản hoàn thiện, còn bạn là người viết. Nếu cần hỏi trước, hãy gửi yêu cầu qua trang liên hệ.
Đọc tiếp
References
- Compilatio. (2026). Internship report introduction: Writing guide and examples. Retrieved September 22, 2026, from https://www.compilatio.net/en/blog/introduction-internship-report
- Trường Đại học Văn Hiến. (n.d.). Hướng dẫn trình bày báo cáo thực tập tốt nghiệp. Retrieved September 22, 2026, from https://vhu.edu.vn/Resources/Docs/SubDomain/ktcn/2020/Van%20ban%20bieu%20mau_Huong%20dan%20trinh%20bay%20bao%20cao%20thuc%20tap%20tot%20nghiep.pdf
- Trường Đại học Quang Trung, Khoa Kỹ thuật Công nghệ. (2024). Quy định trình bày báo cáo thực tập tốt nghiệp. Retrieved September 22, 2026, from https://qtu.edu.vn/quy-dinh-trinh-bay-bao-cao-thuc-tap-tot-nghiep/
- Technische Hochschule Nürnberg. (2025). Writing internship reports: Online writing lab. Retrieved September 22, 2026, from https://leko.service.th-nuernberg.de/owl/en/artikel/writing-internship-reports/
- Vieclam. (2026). 10+ mẫu lời mở đầu báo cáo thực tập chuẩn và cách viết. Retrieved September 22, 2026, from https://vieclam.net/blog/loi-mo-dau-bao-cao-thuc-tap-12912/