Trích dẫn IEEE là đặt một con số trong ngoặc vuông, như [1], ngay trong câu văn thay cho tên tác giả và năm, rồi ghi thông tin đầy đủ của từng tài liệu trong danh mục tham khảo cuối bài theo đúng thứ tự các con số đó. Sinh viên đã quen APA thường lúng túng khi đề cương đồ án hay báo cáo đổi sang IEEE, vì hai chuẩn khác nhau từ cách đánh số cho tới cách viết tên tác giả.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn trích dẫn IEEE đúng quy tắc trong bài luận, đồ án và báo cáo khoa học, từ cách đặt số trong câu, cách ghi danh mục tham khảo, cho tới cách soát lại bản thảo trước khi nộp.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-09-19
Chuyên mục: citation-formatting
Chuẩn trích dẫn IEEE là gì và dùng cho ngành nào?
Trả lời thẳng: IEEE là viết tắt của Institute of Electrical and Electronics Engineers, một tổ chức nghề nghiệp quốc tế trong lĩnh vực điện, điện tử và công nghệ thông tin. Chuẩn trích dẫn IEEE thuộc kiểu số, nghĩa là trong bài chỉ đặt một con số trong ngoặc vuông, còn thông tin đầy đủ về tác giả, năm và tiêu đề nằm ở danh mục tài liệu tham khảo cuối bài.
Theo tài liệu IEEE Reference Guide bản chính thức do IEEE Periodicals (2018) ban hành, các trích dẫn trong bài "xuất hiện trên dòng, trong dấu ngoặc vuông" thay vì ghi tên tác giả và năm ngay trong câu. Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM (n.d.) cũng xác nhận đây là kiểu trích dẫn số, khác với kiểu tên và năm của APA hay Harvard. Curtin University Library (n.d.) mô tả IEEE là chuẩn phổ biến trong các ngành kỹ thuật, khoa học máy tính và công nghệ thông tin.
Ở Việt Nam, chuẩn này thường xuất hiện trong đồ án và luận văn của các ngành điện, điện tử, viễn thông và công nghệ thông tin, trong khi khối ngành xã hội và kinh tế quen dùng APA hơn. Vì vậy, nếu bạn học ngành kỹ thuật, khả năng gặp IEEE ở đồ án tốt nghiệp là khá cao, nhưng quy định cụ thể vẫn nằm ở văn bản của khoa.
Cách đặt số trích dẫn trong bài viết theo IEEE như thế nào?
Trả lời thẳng: Số thứ tự được gán theo thứ tự tài liệu xuất hiện lần đầu trong bài, không theo bảng chữ cái tên tác giả. Tài liệu đầu tiên bạn nhắc tới mang số [1], tài liệu tiếp theo lần đầu xuất hiện mang số [2], và cứ thế tiếp tục. Số trích dẫn đặt trên dòng, bên trong dấu câu, chứ không đặt dạng chỉ số trên (superscript) như một số kiểu chú thích khác.
Curtin University Library (n.d.) nêu rõ "các số được gán liên tiếp... trích dẫn đầu tiên xuất hiện trong bài mang số một". IEEE Periodicals (2018) ghi số trích dẫn "xuất hiện trên dòng, trong dấu ngoặc vuông, bên trong dấu câu", nghĩa là con số đứng trước dấu chấm hoặc dấu phẩy kết câu chứ không đứng sau. Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM (n.d.) cũng xác nhận số trích dẫn là thứ tự xuất hiện của tài liệu trong văn bản, và khi nằm cuối câu thì con số đứng trước dấu chấm câu.
Con số trích dẫn có thể giữ hai vai ngữ pháp khác nhau trong câu. Ở cách thứ nhất, số đứng cuối câu như một chú thích, ví dụ "phương pháp này đã được kiểm chứng trên nhiều tập dữ liệu [3]". Ở cách thứ hai, số được đưa vào giữa câu như một thành phần ngữ pháp, ví dụ "theo [4] và [6], kết quả này ổn định qua nhiều lần lặp" hoặc "Wood và cộng sự [7] đề xuất một mô hình khác". Khi trích cùng lúc nhiều nguồn, các số cách nhau bằng dấu phẩy, ví dụ [1], [3], [4].
Nếu câu văn viết "kết quả mô phỏng cho thấy sai số giảm đáng kể [2], [5]", người đọc hiểu rằng ý đó được hai tài liệu số [2] và [5] cùng ủng hộ. Bạn không cần nhắc lại tên tác giả trong câu, trừ khi muốn nhấn mạnh chính tác giả đó, như trong dạng câu "Wood và cộng sự [7] đề xuất...".
Vì sao phải dùng lại đúng một số cho cùng một tài liệu?
Trả lời thẳng: IEEE gán số theo lần xuất hiện đầu tiên của tài liệu, và con số đó gắn cố định với tài liệu ấy suốt bài, dù sau này bạn nhắc lại nó bao nhiêu lần. Tự tăng số cho một tài liệu đã trích dẫn trước đó là lỗi dễ mắc, và các nguồn hướng dẫn IEEE đều nhắc cách tránh lỗi này.
Curtin University Library (n.d.) viết rõ "nếu nguồn đó được trích dẫn lại trong bài, số cũ vẫn được dùng lại". University of Sheffield Library Development (n.d.) khẳng định một tài liệu "giữ nguyên cùng một số suốt bài viết" bất kể được nhắc lại bao nhiêu lần. Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM (n.d.) diễn đạt cùng nguyên tắc bằng tiếng Việt, ghi rằng tài liệu được trích lại "vẫn giữ nguyên số thứ tự đã dùng ở lần đầu".
Một lỗi rất hay gặp khi sinh viên mới làm quen với IEEE là coi mỗi lần nhắc tới một tài liệu là một lần trích dẫn mới rồi tăng số lên, khiến danh mục tham khảo bị trùng mục hoặc lệch số so với phần trong bài. Cách kiểm tra nhanh là lập một bảng theo dõi riêng ghi tên tài liệu và số đã gán, rồi tra bảng đó mỗi lần trích dẫn thay vì dựa vào trí nhớ. Chẳng hạn, nếu một bài báo đã được trích là [3] ở phần mở đầu, thì ở phần thảo luận khi nhắc lại đúng bài báo đó, bạn vẫn viết [3], không viết [9], dù đó là lần trích thứ hai hay thứ ba trong bài.
Trích dẫn nhiều tác giả và trích nguyên văn theo IEEE ra sao?
Trả lời thẳng: Khi một tài liệu có từ ba tác giả trở lên và bạn nhắc tên tác giả trong câu, hãy dùng "và cộng sự" (et al.) sau tên tác giả đầu tiên thay vì liệt kê hết. Khi trích nguyên văn một câu, cần thêm số trang sau số thứ tự trong cùng ngoặc vuông, dù tài liệu IEEE gốc không khuyến khích trích nguyên văn nhiều mà đề nghị diễn giải lại ý.
IEEE Periodicals (2018) ghi chú "dùng et al. khi có từ ba tên trở lên được nêu cho một tài liệu trích dẫn trong bài". Curtin University Library (n.d.), trong phần hướng dẫn trích nguyên văn, yêu cầu thêm số trang sau dấu phẩy trong ngoặc vuông, ví dụ [5, p. 7]. University of Sheffield Library Development (n.d.) nói thẳng rằng bản hướng dẫn IEEE gốc "không có lời khuyên riêng cho trích dẫn trực tiếp, và dùng nhiều trích dẫn nguyên văn trong bài không được khuyến khích, nên diễn giải lại có thể dùng thay thế". Đây là điểm khác với APA, vốn có hướng dẫn rõ cho trích nguyên văn kèm số trang.
Khi trích kèm thông tin phụ khác ngoài số trang, như định lý, phương trình, hình hay chương, cách làm cũng tương tự, tức thêm thông tin đó sau con số, cách nhau bằng dấu phẩy, trong cùng ngoặc vuông. IEEE Periodicals (2018) đưa ví dụ [3, Th. 1] cho định lý, [3, eq. (2)] cho phương trình và [3, Fig. 1] cho hình.
Câu "ba tác giả này cùng đề xuất một khung phân tích mới [8]" đúng khi tài liệu [8] có từ ba tác giả trở lên và bạn không cần nêu tên. Nếu muốn nêu tên tác giả chính, bạn viết theo dạng "tên tác giả chính và cộng sự [8] đề xuất...". Khi trích nguyên văn một câu ở trang 97 của tài liệu số [4], bạn viết [4, p. 97] thay vì chỉ [4]. Ký hiệu "p." là cách viết trong tài liệu IEEE gốc, còn một số trường trong nước chấp nhận "tr.", nên hãy theo đúng quy định của khoa.
Cách ghi danh mục tài liệu tham khảo (Reference list) theo IEEE?
Trả lời thẳng: Danh mục tài liệu tham khảo xếp theo số thứ tự tài liệu xuất hiện trong bài, không xếp theo bảng chữ cái tên tác giả như APA. Tên tác giả viết chữ cái đầu của tên trước rồi mới tới họ, ví dụ "M. M. Chiampi" thay vì "Chiampi, M. M.". Mỗi tài liệu liệt kê tối đa sáu tác giả, nhiều hơn thì ghi tên đầu tiên rồi "et al.".
IEEE Periodicals (2018) xác nhận "số trích dẫn được canh trái" theo đúng thứ tự xuất hiện trong bài, và quy định tên tác giả được viết "chữ cái đầu của tên đứng trước họ". Cùng tài liệu này quy định "các ấn phẩm IEEE phải liệt kê tên tất cả tác giả, tối đa sáu tên. Nếu có nhiều hơn sáu tên, dùng tên tác giả chính rồi et al." và "mọi tài liệu tham khảo, trừ những mục kết thúc bằng URL, đều kết thúc bằng dấu chấm". Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM (n.d.) xác nhận cùng nguyên tắc sắp xếp theo số thứ tự.
Cách viết tên là một điểm khác đáng chú ý so với APA, vốn ghi họ trước rồi mới tới tên viết tắt và xếp danh mục theo bảng chữ cái. Với tác giả người Việt, còn một vấn đề chưa có hướng dẫn IEEE chính thức, vì họ tên người Việt có cấu trúc khác tên phương Tây nên chuyển sang dạng "chữ cái đầu trước họ" cần thận trọng. HCMUTE Library (n.d.), tức thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, đưa ví dụ tài liệu tham khảo tiếng Việt nhưng giữ nguyên họ tên đầy đủ, như "Quyền Huy Ánh, Nguyễn Phát Lợi", chứ không viết tắt theo quy tắc IEEE quốc tế. Vì vậy, đây là điểm nên hỏi lại giảng viên hướng dẫn hoặc bộ môn trước khi tự quyết định cách viết tên tác giả Việt Nam trong danh mục.
Một mục sách trong danh mục có dạng "[1] M. M. Chiampi, Tên sách, xuất bản lần 2. Thành phố: Nhà xuất bản, năm." Một mục bài báo tạp chí có dạng "[2] A. B. Tên, 'Tên bài báo,' Tên tạp chí, tập, số, trang, năm." Nếu tài liệu là trang web không có tác giả cụ thể, mục đó kết thúc bằng đường dẫn URL và không thêm dấu chấm sau URL.
IEEE khác APA ở những điểm nào?
Trả lời thẳng: IEEE và APA khác nhau ở năm điểm chính, gồm vị trí trích dẫn trong câu (số trong ngoặc vuông so với tên tác giả và năm), thứ tự sắp xếp danh mục tham khảo, cách viết tên tác giả, cách xử lý khi một nguồn được nhắc lại, và chỗ đặt số trang cho câu trích nguyên văn. Bảng dưới đây tóm tắt từng điểm để bạn đối chiếu nhanh khi chuyển giữa hai chuẩn.
| Đặc điểm | IEEE | APA |
|---|---|---|
| Vị trí trích dẫn trong câu | Số trong ngoặc vuông, ví dụ [3] | Tên tác giả và năm trong ngoặc, ví dụ (Tên tác giả, năm) |
| Thứ tự sắp xếp danh mục | Theo số thứ tự xuất hiện trong bài | Theo bảng chữ cái họ tác giả |
| Cách viết tên tác giả | Chữ cái đầu tên đứng trước họ | Họ đứng trước, chữ cái đầu tên sau |
| Dùng lại cùng một nguồn | Giữ nguyên số cũ mỗi lần trích lại | Ghi lại tên tác giả và năm mỗi lần trích |
| Trích trang khi trích nguyên văn | Thêm sau số, cùng ngoặc vuông, ví dụ [5, p. 7] | Thêm sau năm, ví dụ (Tên tác giả, năm, tr. 12) |
Trường ở Việt Nam có bắt buộc dùng IEEE không?
Trả lời thẳng: Không có quy định chung toàn quốc buộc mọi trường dùng IEEE. Một số trường hoặc khoa thuộc khối kỹ thuật và công nghệ thông tin cho phép hoặc yêu cầu IEEE cho đồ án và báo cáo khoa học, trong khi các khối ngành khác thường quen dùng APA. Vì vậy, hãy kiểm tra sổ tay hoặc đề cương môn học của khoa mình trước khi chọn kiểu trích dẫn.
Đại học Sư phạm Huế (n.d.) dẫn quyết định chính thức của Đại học Huế cho phép dùng một trong hai kiểu APA hoặc IEEE khi xây dựng thuyết minh đề tài cấp Đại học Huế, theo Quyết định 389/2019 sửa đổi Quyết định 1519/2017. Đây là quy định của một đơn vị cụ thể, không phải quy định chung cho mọi trường đại học ở Việt Nam. Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, hai trường có định hướng kỹ thuật và công nghệ thông tin, đều có trang hướng dẫn riêng cho chuẩn IEEE, cho thấy chuẩn này gắn với khối ngành kỹ thuật nhiều hơn các khối ngành khác.
Nếu đề cương môn học chỉ ghi chung chung "trích dẫn theo chuẩn học thuật" mà không nêu tên kiểu cụ thể, đừng tự chọn IEEE hay APA theo thói quen. Hãy hỏi giảng viên hướng dẫn hoặc bộ môn để xác nhận, vì đổi kiểu trích dẫn khi bài đã gần xong sẽ buộc bạn sửa lại toàn bộ danh mục tham khảo.
Dùng công cụ nào để trích dẫn IEEE nhanh và ít lỗi?
Trả lời thẳng: Các phần mềm quản lý trích dẫn như Zotero, Mendeley và EndNote đều có sẵn kiểu định dạng IEEE, tự đánh số và sắp xếp lại danh mục khi bạn thêm hoặc bớt tài liệu. Microsoft Word bản hiện hành cũng có tính năng hỗ trợ kiểu IEEE, nhưng bạn nên tự kiểm tra lại với tài liệu tiếng Việt, vì dấu và tên tác giả là chỗ thường cần chỉnh tay.
HCMUTE Library (n.d.) liệt kê Zotero, Mendeley và EndNote là các công cụ hỗ trợ định dạng IEEE, cùng tính năng Citations & Bibliography trong Microsoft Word. Chọn style "IEEE" trong các phần mềm này giúp tự đánh số theo thứ tự xuất hiện và cập nhật lại số khi thêm bớt tài liệu, đúng với nguyên tắc dùng lại số cũ đã nêu ở phần trên. Với tài liệu tiếng Việt, bạn vẫn nên soát lại kết quả phần mềm trả về, vì dấu tiếng Việt và cách viết tên tác giả có thể bị xử lý sai.
Nếu bạn quản lý tài liệu bằng Zotero, chọn style "IEEE" trong phần định dạng trích dẫn sẽ tự sắp lại số thứ tự mỗi khi bạn chèn thêm một tài liệu mới vào giữa bài, nên bạn không phải đánh số lại bằng tay và giảm hẳn nguy cơ nhầm số. Nếu bạn dùng Mendeley, cách thêm tài liệu và chọn kiểu trích dẫn được hướng dẫn riêng ở bài cách dùng Mendeley để trích dẫn.
Soát lại bản đã trích dẫn IEEE trước khi nộp bằng cách nào?
Trả lời thẳng: Sau khi hoàn thành bản thảo, hãy soát xem từng số trích dẫn trong bài có khớp đúng mục trong danh mục tham khảo hay không, vì đây là bước rất dễ bị bỏ sót khi làm bằng tay trên một bài dài. Một người đọc thứ hai thường giúp phát hiện những chỗ lệch số hoặc sai định dạng mà chính người viết khó nhận ra do đã quá quen bản thảo.
Như đã nêu ở phần trên, một lỗi rất dễ mắc là đánh số mới cho cùng một tài liệu thay vì dùng lại số cũ, và lỗi này thường chỉ lộ ra khi có người đọc lại toàn bộ bài một cách có hệ thống, chứ không lộ ra khi người viết tự đọc lướt bản của mình. Một cách tự soát đơn giản là đi từ số [1] tới số cuối cùng trong danh mục, tìm lần xuất hiện đầu tiên của từng số trong bài, và kiểm tra xem các lần xuất hiện đầu tiên đó có tăng dần đúng thứ tự hay không.
Nếu bạn đã viết xong một báo cáo dài với hơn 20 tài liệu tham khảo theo IEEE mà không chắc số trong bài có khớp hết với danh mục, MAAS soát lại bản bạn đã viết, chỉ ra đúng những đoạn lỗi định dạng trích dẫn và hướng dẫn bạn sửa cho khớp, chứ không viết trích dẫn thay bạn. Xem thêm tại dịch vụ kiểm tra liêm chính học thuật, hoặc gửi câu hỏi qua Zalo hay Messenger trước khi đặt lịch.
Câu hỏi thường gặp
Trích dẫn IEEE có dùng ký hiệu superscript như một số kiểu chú thích khác không?
Không. Số trích dẫn theo IEEE đặt trên dòng, trong dấu ngoặc vuông, chứ không đặt dạng chỉ số trên như kiểu chú thích chân trang của một số chuẩn khác.
Trích lại cùng một tài liệu có cần đổi số mới không?
Không. Một tài liệu đã được gán số thì mọi lần trích lại trong suốt bài đều dùng đúng số đó, không đánh số mới.
Danh mục tham khảo IEEE có xếp theo bảng chữ cái tên tác giả không?
Không. Danh mục xếp theo số thứ tự tài liệu xuất hiện trong bài, khác với APA xếp theo bảng chữ cái họ tác giả.
Có bắt buộc dùng phần mềm để trích dẫn IEEE không?
Không bắt buộc. Bạn có thể tự đánh số và ghi danh mục bằng tay theo đúng quy tắc, nhưng phần mềm như Zotero hay Mendeley tự cập nhật số khi tài liệu thay đổi, nên giảm rủi ro sai sót trên bài dài.
IEEE và APA khác nhau chủ yếu ở đâu?
Năm chỗ khác nhau chính đã được liệt kê trong bảng so sánh ở phần trên, gồm vị trí đặt trích dẫn, cách sắp xếp danh mục tham khảo, cách viết tên tác giả, quy tắc trích lại một nguồn đã dùng và cách ghi số trang khi trích nguyên văn.
Trường có bắt buộc mọi ngành dùng IEEE không?
Không có quy định chung toàn quốc. Dùng IEEE hay APA phụ thuộc vào quy định riêng của từng trường hoặc từng khoa, nên bạn cần kiểm tra sổ tay hoặc đề cương môn học trước khi chọn.
Nên làm gì tiếp theo
Nếu đang làm đồ án hay luận văn tốt nghiệp và muốn có thêm một người đồng hành bên cạnh giảng viên hướng dẫn, bạn có thể xem dịch vụ hỗ trợ luận văn, luận án của MAAS. Ở giai đoạn bản hoàn thiện của dịch vụ này, bạn hoàn thiện toàn văn, còn chuyên gia rà soát định dạng, trích dẫn và tính nhất quán trước khi bạn nộp.
Đọc tiếp
- Đối tượng nghiên cứu là gì
- Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp khác nhau ở điểm nào
- Đề cương luận văn thạc sĩ gồm những phần nào
References
- Curtin University Library. (n.d.). IEEE referencing. Retrieved September 19, 2026, from https://uniskills.library.curtin.edu.au/assets/docs/IEEE-referencing-printable-guide-UniSkills.pdf
- Đại học Sư phạm Huế. (n.d.). Một số chú ý khi xây dựng thuyết minh đề tài cấp Đại học Huế. Retrieved September 19, 2026, from https://dhsphue.edu.vn/media/db_html_cmp_3702/20190513083045_3-huong-dan-tltk.pdf
- HCMUTE Library. (n.d.). Hướng dẫn trích dẫn IEEE. Retrieved September 19, 2026, from https://lib.hcmute.edu.vn/?ArticleId=e4db314c-3179-4756-8ee0-3d199ecb3d80
- IEEE Periodicals. (2018). IEEE reference guide (V 11.12.2018). Retrieved September 19, 2026, from https://journals.ieeeauthorcenter.ieee.org/wp-content/uploads/IEEE-Reference-Guide.pdf
- Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM. (n.d.). Chuẩn trích dẫn tài liệu tham khảo IEEE (IEEE citation style). Retrieved September 19, 2026, from https://uit.edu.vn/bai-viet/chuan-trich-dan-tai-lieu-tham-khao-ieee-ieee-citation-style
- University of Sheffield Library Development. (n.d.). IEEE referencing. Retrieved September 19, 2026, from https://librarydevelopment.group.shef.ac.uk/Assets/pdfs/referencing/ieee.pdf