IBUS3104 Ethical International Business: làm assignment thế nào?

Trả lời thẳng: Muốn làm tốt assignment IBUS3104 Ethical International Business Decisions, bạn cần lập luận tới một quyết định bảo vệ được khi hai chuẩn mực đều chính đáng nhưng va nhau giữa hai quốc gia, thay vì tuyên bố một thực hành là sai. Phần lớn sinh viên gặp khó ở môn này không phải vì thiếu chính kiến đạo đức, mà vì lên án một thực hành, dẫn một lý thuyết rồi dừng lại.

Họ không xét tới bối cảnh pháp lý ở nước sở tại, nghĩa vụ đang đối lập, hay người quản lý nên làm gì tiếp theo. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu môn IBUS3104 thật sự chấm điều gì, chọn và vận dụng đúng khung lý thuyết đạo đức cho tình huống của đề, dựng bài luận theo hướng lập luận và tránh những lỗi hay làm mất điểm. Nội dung đi theo bảy câu hỏi mà sinh viên Việt Nam thường hỏi cố vấn MAAS về môn này.

Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-07-20
Chuyên mục: business-management

IBUS3104 Ethical International Business Decisions học về gì?

Trả lời thẳng: IBUS3104 là môn kinh doanh quốc tế về đưa ra và bảo vệ quyết định đạo đức khi doanh nghiệp hoạt động qua nhiều hệ thống pháp luật, văn hoá và chuẩn mực. Môn bàn về khung đạo đức chuẩn tắc, thuyết tương đối văn hoá, tham nhũng, tiêu chuẩn lao động, quyền con người và nghĩa vụ môi trường. Môn chấm cách bạn lập luận khi các nghĩa vụ xung đột, không chấm kết luận bạn chọn.

Khung giảng dạy của môn dựa trên những nguồn đã được giới học thuật công nhận. Các công trình của Donaldson về giá trị cốt lõi của con người và khoảng tự do đạo đức (moral free space) cho người viết một cách chuẩn mực để bác bỏ cả thuyết tương đối toàn phần lẫn việc áp nguyên chuẩn mực của nước mình lên nước khác. Các Nguyên tắc Hướng dẫn của Liên Hợp Quốc về Kinh doanh và Quyền con người cung cấp cấu trúc ba vế bảo vệ, tôn trọng và khắc phục mà phần lớn đề bài hiện nay tham chiếu tới. Với nhánh tham nhũng, điểm neo thường dùng là Công ước Chống hối lộ của OECD, ký năm 1997 và có hiệu lực từ năm 1999.

Một nữ sinh viên Việt ở Úc mang tới MAAS bài luận lập luận rằng chế độ làm thêm giờ ở một nhà cung cấp đơn giản là sai. Cố vấn của bạn ấy hỏi lại ba điều, rằng luật nước sở tại cho phép tới đâu, chính người lao động nói họ muốn gì, và bên mua thực tế có những lựa chọn nào, kể cả hệ quả nếu rút khỏi quan hệ đó. Khi sinh viên đó tự lập luận xuyên qua xung đột thay vì công bố một phán quyết, bài từ bản nháp ở mức Pass đi lên Distinction.

Assignment IBUS3104 thường ở dạng bài gì?

Trả lời thẳng: Các môn dạng này thường được đánh giá bằng một bài phân tích tình huống cá nhân về một thế khó đạo đức (ethical dilemma) của một công ty đa quốc gia, thường kèm tranh luận hoặc thuyết trình nhóm, và đôi khi thêm một bài phản tư về cách bạn lập luận đạo đức. Đề bài, số từ và trọng số thay đổi theo trường và theo kỳ, nên hãy kiểm lại course outline.

Trong bài phân tích, bạn thường được yêu cầu nhận diện vấn đề đạo đức và các bên liên quan, vận dụng một hoặc nhiều khung đạo đức, cân nhắc các nghĩa vụ đang xung đột, gồm cả bối cảnh pháp lý và văn hoá, rồi đề xuất một hướng hành động bảo vệ được.

Ở bậc đại học tại Úc, bài của ngành này được chấm theo chuẩn tiêu chí (criterion referenced), nghĩa là điểm được cho dựa trên các tiêu chí rubric đã công bố chứ không dựa trên việc xếp bạn với các bạn cùng lớp. Vì vậy đọc kỹ rubric có tác dụng lớn hơn nhiều so với việc phát biểu lập trường thật mạnh mẽ.

Một nam sinh viên Việt dành một nửa bài luận 2.000 từ để mô tả công ty và quốc gia trước khi chạm tới thế khó. Cố vấn MAAS gợi ý bạn ấy rút phần bối cảnh còn một đoạn và dồn số từ sang xung đột giữa chuẩn mực của nước nhà với thực hành ở nước sở tại. Cùng tình huống, cùng số từ, bản do sinh viên đó viết lại theo hướng lập luận đạt Distinction rõ ràng.

Assignment IBUS3104 được chấm thế nào, rubric thưởng cho điều gì?

Trả lời thẳng: Rubric của các môn dạng này thưởng cho bốn thứ, đại khái theo thứ tự gồm nhận diện chính xác vấn đề đạo đức và những ai bị ảnh hưởng, vận dụng đúng ít nhất một khung chuẩn tắc vào chính vấn đề đó, đối thoại thật sự với lập trường đối lập mạnh nhất, và một khuyến nghị người quản lý làm được, cùng văn phong và trích dẫn đúng chuẩn.

Phần vận dụng khung lý thuyết phải bám vào dữ kiện của tình huống chứ không dừng ở định nghĩa lý thuyết, và phần đối thoại với lập trường đối lập phải xét cả bối cảnh pháp lý lẫn văn hoá. Một bài chỉ có sự chắc chắn về mặt đạo đức mà không có lập luận là kiểu bài điển hình dừng ở mức Credit.

Các dải tiêu chí thường là Pass, Credit, Distinction và High Distinction. Bước nhảy từ Credit lên Distinction thường được định nghĩa bằng hai chữ critical và justified, nghĩa là đối thoại có phản biện với lập trường ngược lại và một khuyến nghị có lý lẽ chống đỡ, chứ không phải một lời lên án gay gắt hơn.

Một cố vấn MAAS đọc bản nháp của một sinh viên Việt và đề nghị sinh viên đó tự hỏi, với từng đoạn, rằng đoạn ấy đẩy lập luận đi tiếp hay chỉ nhắc lại phán quyết. Hai phần ba số đoạn chỉ nhắc lại phán quyết. Sau khi bạn ấy viết lại, dựng lập luận đối lập cho đầy đủ rồi mới trả lời nó, cùng khối tư liệu ấy đi lên trọn hai dải rubric.

Nên dùng khung lý thuyết nào cho IBUS3104?

Trả lời thẳng: Hãy vận dụng kỹ một hoặc hai khung thay vì định nghĩa bốn khung. Lập luận vị lợi (utilitarian) hỏi phương án nào cho kết quả tổng thể tốt nhất và ai gánh chi phí. Lập luận nghĩa vụ (deontological) hỏi quyền và bổn phận nào đứng vững bất kể hậu quả, cũng là chỗ của lý thuyết công lý mà John Rawls (1971) đề xuất, còn Milton Friedman (1970) với lập trường lợi nhuận thường làm đối trọng.

Lập luận nghĩa vụ là nơi các lập luận về quyền con người đứng. Rawls (1971) nhìn công lý như sự công bằng, còn Friedman (1970) cho rằng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là tăng lợi nhuận trong khuôn khổ luật chơi, và một bài tốt thường dựng lập trường của Friedman cho đầy đủ trước khi trả lời nó. Đạo đức học đức hạnh (virtue ethics) hỏi một người có phẩm cách tốt sẽ làm gì, và hữu ích cho phần phản tư. Lý thuyết khế ước xã hội tích hợp (integrative social contracts theory) cho bạn một cách có kỷ luật để tôn trọng chuẩn mực địa phương mà không bỏ mất những mức tối thiểu phổ quát. Phân tích các bên liên quan (stakeholder analysis) vẽ ra ai chịu tác động và mỗi bên có bao nhiêu quyền lực. Dù chọn khung nào, bạn cần nói rõ vì sao khung đó hợp với thế khó này hơn các khung còn lại.

Năm khung này là nền tảng mà người chấm công nhận. Donaldson và Dunfee (1994) trình bày lý thuyết khế ước xã hội tích hợp trong một bài báo vẫn nằm trong danh sách đọc ba thập kỷ sau. Donaldson (1996) đưa ra cách xử lý được dạy rộng rãi về lúc nào nên thích ứng với chuẩn mực địa phương và lúc nào không. Freeman (1984) cung cấp khung các bên liên quan, còn giáo trình của Crane, Matten, Glozer và Spence (2019) là cuốn mà phần lớn các môn ở Úc dựng danh sách đọc quanh nó. Bộ Nguyên tắc Hướng dẫn mà United Nations (2011) ban hành gồm 31 nguyên tắc chia theo 3 trụ cột, định nghĩa trách nhiệm tôn trọng quyền con người của doanh nghiệp và viết rằng "business enterprises should respect human rights. This means that they should avoid infringing on the human rights of others and should address adverse human rights impacts with which they are involved" (United Nations, 2011, p. 14). Nói cách khác, doanh nghiệp phải tránh xâm phạm quyền con người của người khác và phải xử lý những tác động xấu mà mình có dính líu. Cũng cần lưu ý rằng thuyết tương đối không phải là chỗ dừng được chấp nhận trong môn này, vì nếu thực hành nào cũng bảo vệ được trong bối cảnh riêng của nó thì chẳng còn gì để phân tích.

Một nữ sinh viên Việt bảo vệ một khoản chi "bôi trơn" (facilitation payment) với lý do đó là chuyện bình thường ở địa phương. Cố vấn MAAS gợi ý bạn ấy kiểm lại khẳng định đó với chính luật thành văn của nước sở tại và với lý thuyết khế ước xã hội tích hợp. Sinh viên đó phát hiện thực hành ấy bất hợp pháp ngay tại địa phương chứ không chỉ ở nước ngoài, và phát hiện này đổi hẳn phần phân tích, lấy lại số điểm mà lập luận tương đối đã đánh mất.

Nên cấu trúc bài luận IBUS3104 thế nào?

Trả lời thẳng: Hãy dùng cấu trúc dẫn dắt bằng lập luận. Mở bằng thế khó được nêu chính xác và lý do nó thật sự khó, giữ phần bối cảnh công ty và quốc gia dưới 10% số từ. Tiếp theo là các bên liên quan và các nghĩa vụ xung đột, rồi vận dụng khung đã chọn vào dữ kiện cụ thể. Sau đó dựng lập trường đối lập mạnh nhất rồi trả lời nó.

Phần bối cảnh bị giới hạn dưới 10% vì nó chỉ dọn đường cho lập luận, không phải chỗ lấy điểm. Lập trường đối lập cần có cả bối cảnh pháp lý và văn hoá ở nước sở tại. Phần kết là một khuyến nghị nói rõ doanh nghiệp nên làm gì, nên ngừng làm gì, và việc thực hiện sẽ được giám sát ra sao. Nếu thế khó của bạn có một đáp án quá hiển nhiên, đó thường là dấu hiệu bạn đã đặt vấn đề quá hẹp.

Rubric theo chuẩn tiêu chí đặt trọng số cho vận dụng lý thuyết, đối thoại với lập trường đối lập và khuyến nghị thực tế cao hơn hẳn phần mô tả tình huống. Phân bổ số từ khớp với trọng số rubric là cách đáng tin nhất để nâng điểm mà không phải tìm thêm tư liệu mới.

Một nam sinh viên Việt nộp bài luận lên án một thực hành lao động ngay ở đoạn đầu rồi dành cả phần còn lại để biện hộ cho quan điểm đó. Cố vấn MAAS gợi ý bạn ấy chuyển khuyến nghị xuống cuối và đưa lập luận đối lập vào giữa bài. Nội dung giữ nguyên, chỉ thứ tự thay đổi, vậy mà bài đi từ ngưỡng Credit sát mép lên Distinction, vì lập luận giờ đã hiện ra cho người chấm thấy.

Những lỗi nào hay làm mất điểm nhất ở IBUS3104?

Trả lời thẳng: Có ba lỗi lặp lại trong các buổi coaching của MAAS cho môn này. Lỗi đầu tiên là dùng khẳng định đạo đức thay cho lập luận. Lỗi thứ hai là phần lý thuyết bị bỏ lửng, định nghĩa dài mà không áp vào dữ kiện nào. Lỗi thứ ba là khuyến nghị bỏ qua tính khả thi. Sửa được ba lỗi này thường giúp bản nháp nhích lên ít nhất một dải rubric.

Ở lỗi đầu tiên, kết luận xuất hiện trước phần phân tích và lập trường đối lập chưa bao giờ được xem xét nghiêm túc. Ở lỗi thứ hai, thuyết vị lợi và thuyết nghĩa vụ được định nghĩa rất dài rồi không được áp vào lấy một dữ kiện của tình huống. Ở lỗi thứ ba, người viết khuyên doanh nghiệp rút khỏi thị trường mà không xét người lao động, nhà cung cấp và cộng đồng địa phương sẽ ra sao sau khi doanh nghiệp rời đi.

Trong các buổi coaching mảng này của MAAS, nhận xét của người chấm trước khi sinh viên tới MAAS tập trung dày ở hai cụm "theory not applied" (lý thuyết chưa được vận dụng) và "alternative view not considered" (chưa xét quan điểm khác). Đó là hai cụm hay tách một bài Credit khỏi một bài Distinction trong rubric đạo đức kinh doanh.

Một nam sinh viên Việt khuyến nghị bên mua chấm dứt hợp đồng với nhà cung cấp vì một vi phạm an toàn. Cố vấn MAAS hỏi bạn ấy rằng 400 người lao động sẽ ra sao nếu hợp đồng chấm dứt. Bản sinh viên đó sửa lại giữ quan hệ hợp tác, đặt một lộ trình khắc phục có kiểm chứng và một điều kiện rút lui nếu lộ trình thất bại. Bản này đạt điểm tối đa ở đúng tiêu chí mà phương án rút ngay đã trượt.

Assignment IBUS3104 dài bao nhiêu và dùng kiểu trích dẫn nào?

Trả lời thẳng: Số từ và kiểu trích dẫn chính xác nằm trong course outline. Bài luận cá nhân ở cấp này thường dài khoảng 1.500 đến 2.500 từ, danh mục tài liệu thường không tính vào số từ. Kiểu trích dẫn tuỳ trường, APA 7th và Harvard đều phổ biến ở Úc. Nên trích trực tiếp các văn kiện như Nguyên tắc Hướng dẫn của Liên Hợp Quốc hay Công ước OECD, kèm năm và đúng điều khoản.

Khung 1.500 đến 2.500 từ chỉ là mức hay gặp, con số của khoá bạn học vẫn phải lấy từ outline, và kiểu trích dẫn outline chỉ định cần được áp dụng nhất quán từ đầu tới cuối bài. Với các tác giả về đạo đức, hãy trích từ chính tác phẩm gốc thay vì một trang web tóm tắt. Với văn kiện quốc tế, hãy ghi rõ năm ban hành và số nguyên tắc hoặc số điều khoản mà bạn đang dựa vào.

Các chương trình kinh doanh ở Úc thường chỉ định một kiểu trích dẫn duy nhất trong course outline và chấm tính nhất quán như một phần của tiêu chí văn phong học thuật. Người chấm thường trừ điểm khi bài trích các tác giả về đạo đức qua nguồn thứ cấp, đưa ra khẳng định về hành vi của doanh nghiệp mà không có nguồn, hoặc có danh mục tài liệu không khớp với trích dẫn trong bài.

Một nam sinh viên Việt mất vài điểm vì trích Nguyên tắc Hướng dẫn của Liên Hợp Quốc qua blog của một công ty tư vấn và nêu điều kiện làm việc tại một nhà cung cấp mà không dẫn nguồn. Vòng rà soát trích dẫn trước khi nộp của MAAS chỉ ra các chỗ hở trong chưa tới một giờ, và sinh viên đó tự trích lại văn kiện từ bản gốc, truy từng dữ kiện về một báo cáo hoặc hồ sơ công bố. Ở bài kế tiếp, nguồn sạch giúp bạn ấy lấy lại điểm ở một tiêu chí không đòi hỏi phân tích thêm chút nào.

Câu hỏi thường gặp

IBUS3104 có khó không?
Môn này nặng về phán đoán hơn là nặng về kỹ thuật. Cái khó nằm ở chỗ giữ được hai lập trường đều chính đáng trong đầu đủ lâu để lập luận giữa chúng, trong khi phản xạ của phần lớn người học là quyết nhanh rồi bảo vệ sau.

Người chấm có muốn một lập trường đạo đức cụ thể không?
Không. Các bài này chấm chất lượng lập luận chứ không chấm việc bạn có trùng với một phán quyết được ưa thích hay không. Một lập luận chặt chẽ mà người chấm không đồng tình vẫn được điểm cao, còn một kết luận người chấm đồng tình nhưng thiếu lập luận thì không.

Thuyết tương đối văn hoá có phải một lập luận chấp nhận được không?
Chỉ khi bạn dùng nó như một lập trường để đối thoại, không phải như chỗ dừng. Môn học kỳ vọng bạn phân biệt khác biệt địa phương chính đáng với vi phạm mức tối thiểu phổ quát, và đó đúng là việc mà lý thuyết khế ước xã hội tích hợp sinh ra để làm.

Mình viết về một doanh nghiệp Việt Nam hoặc một chuỗi cung ứng đặt tại Việt Nam được không?
Thường là được, và bài còn có thể mạnh hơn vì bạn hiểu bối cảnh pháp lý và văn hoá. Hãy dẫn nguồn cẩn thận cho mọi khẳng định về điều kiện làm việc hay hành vi của doanh nghiệp, và nói chính xác luật Việt Nam quy định gì thay vì điều người ta hay mặc định.

IBUS3104 dùng kiểu trích dẫn nào?
Tuỳ trường, APA 7th và Harvard đều phổ biến. Hãy dùng kiểu nêu trong course outline và áp dụng nhất quán, kể cả với văn kiện quốc tế và báo cáo của doanh nghiệp.

MAAS hỗ trợ được gì cho IBUS3104?
Hỗ trợ làm assignment và essay của MAAS đồng hành cùng bạn qua mô hình Outline, Draft, Final. Chuyên gia đúng ngành góp ý cách bạn đặt vấn đề cho thế khó, cách vận dụng khung lý thuyết vào dữ kiện cụ thể, cách dựng lập trường đối lập cho đầy đủ, và rà soát trích dẫn trước khi nộp. MAAS hướng dẫn bài của bạn, MAAS không viết thay bạn.

Sẵn sàng tiếp cận IBUS3104 với một chiến lược rõ ràng?

Nếu bạn đã có tình huống nhưng lập luận chưa hiện lên trang giấy, đó chính là chỗ một chuyên gia đúng ngành giúp được nhiều nhất. Hỗ trợ làm assignment và essay của MAAS là một đối tác hỗ trợ học thuật, đồng hành cùng bạn qua Outline, Draft, Final để phần tư duy vẫn là của bạn còn cấu trúc bài thì bám đúng tiêu chí chấm.

Gửi đề bài IBUS3104 của bạn, MAAS sẽ ghép bạn với một cố vấn mảng kinh doanh quốc tế trong vòng 48 giờ khi mạng lưới đã có người phù hợp (23% trong hơn 100 chuyên gia của MAAS có bằng PhD). Nếu chưa có, MAAS mở một đợt tuyển riêng cho trường hợp của bạn và việc này thường mất khoảng 2 tuần.

Đặt buổi tư vấn miễn phí 15 phút về IBUS3104 cùng chuyên gia MAAS

Bài liên quan

• BUSM4692 Global Corporate Responsibility: hướng dẫn cách làm assignment là bài cùng nhánh gần nhất về CSR và trách nhiệm doanh nghiệp
• BUSM4699 Cross Cultural Management: hướng dẫn làm assignment bàn về phân tích văn hoá mà không rơi vào rập khuôn
• ACCT2105 Accounting in Organisations: hướng dẫn làm assignment bàn về trách nhiệm giải trình và công bố thông tin
• Dịch vụ MAAS Academic Mentoring là coaching 1:1 cùng cố vấn trình độ sau đại học đúng chuyên ngành
• Coaching assignment theo mã môn là bài trụ cột hướng dẫn tiếp cận assignment của bất kỳ mã môn nào cùng cố vấn MAAS

References

• Crane, A., Matten, D., Glozer, S., & Spence, L. (2019). Business ethics: Managing corporate citizenship and sustainability in the age of globalization (5th ed.). Oxford University Press.
• Donaldson, T. (1996). Values in tension: Ethics away from home. Harvard Business Review, 74(5), 48-62.
• Donaldson, T., & Dunfee, T. W. (1994). Toward a unified conception of business ethics: Integrative social contracts theory. Academy of Management Review, 19(2), 252-284. https://doi.org/10.5465/amr.1994.9410210749
• Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.
• Friedman, M. (1970, September 13). The social responsibility of business is to increase its profits. The New York Times Magazine.
• Rawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press.
• United Nations. (2011). Guiding principles on business and human rights. United Nations Human Rights Office of the High Commissioner. https://www.ohchr.org/en/publications/reference-publications/guiding-principles-business-and-human-rights

Tools and resources

• Tertiary Education Quality and Standards Agency. (n.d.). Higher education good practice hub. Retrieved July 20, 2026, from https://www.teqsa.gov.au/guides-resources/higher-education-good-practice-hub

Bài viết này thuộc series MAAS Journal dành cho du học sinh Việt Nam. Hỗ trợ làm assignment và essay của MAAS là một đối tác hỗ trợ học thuật. MAAS đồng hành cùng sinh viên qua mô hình Outline, Draft, Final với phản hồi phát triển từ chuyên gia đúng ngành. MAAS không viết hay nộp bài thay sinh viên.