Viết research paper đúng cấu trúc IMRaD nghĩa là chia bài thành bốn phần Introduction, Methods, Results và Discussion, để mỗi phần trả lời đúng một câu hỏi và không để kết quả bị trộn với diễn giải của người viết. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn viết từng phần theo đúng việc của nó, kèm ví dụ câu viết đúng và viết sai, cùng những lỗi hay khiến bài mất điểm.
Nếu đề bài của bạn thiên về dựng lập luận quanh một câu luận đề hơn là báo cáo dữ liệu tự thu thập, bài cách viết một research paper sẽ hợp hơn, vì bài đó tập trung vào cách lập luận dẫn dắt cấu trúc.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-09-18
Chuyên mục: writing-tips
Research paper khác essay và research proposal ở chỗ nào?
Trả lời thẳng: Research paper báo cáo một nghiên cứu đã thực hiện xong, thường theo cấu trúc bốn phần IMRaD mà University of Wisconsin-Madison Writing Center (n.d.) mô tả, trong khi essay triển khai một lập luận từ tài liệu có sẵn. Research proposal, theo Missouri S&T Writing and Communication Center, chỉ trình bày thiết kế nghiên cứu dự kiến mang tính "prospective", tức chưa có kết quả thật.
University of Wisconsin-Madison Writing Center (n.d.) liệt kê bốn phần chính của IMRaD và cho biết mỗi phần trả lời một câu hỏi riêng trong tiến trình nghiên cứu, từ lý do thực hiện nghiên cứu tới ý nghĩa của kết quả tìm được. Utah Valley University Writing Center (n.d.) giải thích rằng IMRaD đi theo đúng trình tự logic của một nghiên cứu thực nghiệm, nhờ vậy người đọc tìm được thông tin họ cần ở đúng phần.
Khi đọc đề bài, hãy xem đề có yêu cầu dữ liệu tự thu thập hay không. Một đề bài yêu cầu "phân tích ảnh hưởng của làm việc từ xa đến năng suất nhân viên dựa trên khảo sát bạn tự thực hiện" là research paper theo đúng nghĩa IMRaD, vì có dữ liệu do chính sinh viên thu thập. Cùng chủ đề đó nhưng đề chỉ yêu cầu "tổng hợp và bình luận các nghiên cứu đã có" thì gần với literature review hơn là research paper.
Một bài research paper thường có những phần nào?
Trả lời thẳng: Bốn phần cốt lõi là Introduction, Methods, Results và Discussion, thường kèm thêm Abstract ở đầu bài và References ở cuối bài để liệt kê nguồn đã trích dẫn. Mỗi phần trả lời một câu hỏi riêng, từ lý do bạn làm nghiên cứu này tới ý nghĩa của kết quả tìm được, và Abstract là phần nên chờ tới khi bản thảo gần xong mới viết.
Missouri University of Science and Technology Writing and Communication Center (n.d.) coi Abstract là phần tóm tắt toàn bộ nghiên cứu, gồm cả kết quả và ý nghĩa, với giới hạn khoảng 250 từ, khác với Introduction vốn chỉ dẫn dắt vào vấn đề. George Mason University Writing Center (n.d.) khuyên viết Abstract sau khi hoàn thành bản nháp, vì tới lúc đó người viết mới biết chắc nghiên cứu của mình đi tới đâu. Abstract là bản tóm tắt gắn với chính bài nghiên cứu của bạn, còn khi đề giao một bài tóm tắt độc lập cho một văn bản có sẵn thì cách làm nằm ở bài cách viết summary essay.
Bảng dưới đây tóm tắt câu hỏi cốt lõi mà mỗi phần IMRaD cần trả lời, theo cách University of Wisconsin-Madison Writing Center (n.d.) mô tả, cùng lỗi hay gặp khi sinh viên viết sai phần đó.
| Phần IMRaD | Câu hỏi cốt lõi cần trả lời | Lỗi thường gặp tương ứng |
|---|---|---|
| Introduction | Vấn đề là gì, và tại sao nó đáng nghiên cứu? | Không nêu rõ khoảng trống hoặc câu hỏi nghiên cứu |
| Methods | Bạn đã làm gì, và làm như thế nào? | Không đủ chi tiết để người khác lặp lại được |
| Results | Bạn tìm thấy gì? | Lẫn diễn giải vào phần chỉ nên trình bày dữ kiện |
| Discussion | Kết quả đó có ý nghĩa gì? | Chỉ diễn đạt lại kết quả mà không giải thích cơ chế |
Phần mở đầu (Introduction) cần làm gì?
Trả lời thẳng: Introduction nên đi theo hình phễu, bắt đầu từ bối cảnh rộng của chủ đề, tới tổng quan các nghiên cứu liên quan để người đọc hiểu thuật ngữ và khái niệm đang dùng, rồi thu hẹp dần về khoảng trống hoặc vấn đề chưa được giải quyết, và kết thúc bằng câu hỏi hoặc giả thuyết nghiên cứu cụ thể cho bài viết.
George Mason University Writing Center (n.d.) mô tả Introduction là phần "make a case for your research", tức lập luận vì sao nghiên cứu của bạn cần được làm. Phần này đi từ tổng quát tới cụ thể, để tới cuối phần người đọc hiểu vì sao câu hỏi nghiên cứu đó đáng được đặt ra. University of Lethbridge Science Toolkit (n.d.) ghi nhận một lỗi phổ biến ở sinh viên năm nhất và năm hai là nghiên cứu tài liệu sơ sài, tức chỉ tìm tài liệu theo tên đối tượng nghiên cứu một cách chung chung.
Một Introduction viết tốt về chủ đề làm việc từ xa sẽ không dừng ở câu "làm việc từ xa đang phổ biến". Nó tiếp tục dẫn ra các nghiên cứu đã đo năng suất khi làm việc từ xa, chỉ ra nhóm mà các nghiên cứu đó chưa đo, chẳng hạn nhân viên mới vào nghề, rồi mới nêu câu hỏi nghiên cứu cụ thể của bài.
Phương pháp và kết quả viết khác nhau ở đâu?
Trả lời thẳng: Methods mô tả bạn đã làm gì và làm như thế nào, đủ chi tiết để một người khác có thể lặp lại được nghiên cứu, còn Results chỉ trình bày dữ liệu và phát hiện, không kèm diễn giải hay bình luận. George Mason University Writing Center (n.d.) xếp phần diễn giải vào Discussion, không phải Results.
George Mason University Writing Center (n.d.) coi khả năng tái lập là "tiêu chuẩn vàng" của phần Methods, và cho biết phần này thường viết ở thì quá khứ, dùng nhiều câu bị động vì trọng tâm là quy trình chứ không phải người thực hiện. George Mason University Writing Center (n.d.) cũng phân biệt việc báo cáo phát hiện (reporting) với việc bình luận về phát hiện (commenting), và xếp việc bình luận vào Discussion.
Giả sử khảo sát của một sinh viên cho ra con số 62% người trả lời nói năng suất không đổi khi làm việc từ xa. Trong Results, câu đúng là "62% người khảo sát cho biết năng suất không đổi khi làm việc từ xa." Câu "62% người khảo sát cho biết năng suất không đổi, chứng tỏ làm việc từ xa không ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất" là câu sai, vì vế "chứng tỏ" đã là diễn giải và thuộc về Discussion.
Phần Discussion cần đạt được gì?
Trả lời thẳng: Discussion tóm tắt phát hiện chính, diễn giải ý nghĩa phát hiện đó, đặt chúng vào bối cảnh nghiên cứu đã có, nêu hạn chế của nghiên cứu, và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo, mà Utah Valley University Writing Center (n.d.) lưu ý là không đưa thêm dữ liệu mới vào. Đây là phần dễ bị viết hời hợt nếu người viết chỉ lặp lại kết quả bằng cách diễn đạt khác.
Utah Valley University Writing Center (n.d.) liệt kê các nhiệm vụ đó của Discussion và nhấn mạnh phần này không phải chỗ giới thiệu dữ liệu mới. Rice University (n.d.) gọi một lỗi hay gặp ở phần này là "superficiality", tức thảo luận hời hợt, chỉ nhắc lại kết quả bằng cách diễn đạt khác mà không giải thích cơ chế hay nguyên nhân đằng sau. Rice University (n.d.) lấy câu kiểu "kết quả khớp với lý thuyết đã biết" làm ví dụ, vì nó không cho người đọc biết cơ chế thật sự là gì.
Thay vì viết "kết quả cho thấy làm việc từ xa không ảnh hưởng năng suất, đúng như dự đoán ban đầu" rồi dừng lại, tức đúng kiểu hời hợt Rice University (n.d.) mô tả, một Discussion đạt yêu cầu sẽ giải thích vì sao kết quả đó xảy ra. Chẳng hạn, người viết có thể liên hệ kết quả với việc nhân viên trong mẫu khảo sát đã có kinh nghiệm làm việc từ xa từ trước.
Cần bao nhiêu nguồn cho một research paper?
Trả lời thẳng: Không có con số cố định được các trường đại học đồng thuận về số nguồn hay số trích dẫn cần cho một research paper. Cách tiếp cận thực dụng hơn là dựa vào mức độ luận điểm dễ bị người đọc phản bác đến đâu, thay vì nhắm một con số nguồn cố định, vì khẳng định càng dễ gây tranh cãi thì càng cần nhiều bằng chứng hỗ trợ nó.
The Writing Center, University of North Carolina at Chapel Hill (n.d.) mô tả argument trong văn học thuật là phát triển một quan điểm rồi bảo vệ nó bằng bằng chứng. Từ nguyên tắc đó, Ban Biên tập MAAS rút ra một cách đọc thực dụng là số bằng chứng cần có nên tỉ lệ với khả năng luận điểm bị phản bác. Đây là cách hiểu của người viết bài này, không phải một con số hay quy tắc do UNC trực tiếp đưa ra.
Một khẳng định ít gây tranh cãi như "làm việc từ xa đã tăng mạnh sau đại dịch" chỉ cần 1-2 nguồn thống kê. Một khẳng định gây tranh cãi hơn như "làm việc từ xa làm giảm gắn kết nhóm" cần nhiều nguồn hơn, vì người đọc có căn cứ hợp lý để phản đối nếu chỉ có một nguồn hỗ trợ.
Những lỗi khiến research paper bị mất điểm là gì?
Trả lời thẳng: Bốn lỗi thường gặp ở research paper là nghiên cứu tài liệu sơ sài, không theo cấu trúc IMRaD rõ ràng khiến người chấm khó lần theo mạch bài, overstatement tức kết luận vượt quá dữ liệu cho phép, và trích dẫn trực tiếp quá nhiều thay vì diễn giải lại bằng lời của người viết.
University of Lethbridge Science Toolkit (n.d.) nêu "poor organization" là lỗi khi bài không có tiêu đề rõ ràng cho từng phần IMRaD, và "overstatement" là lỗi khi kết luận vượt quá phạm vi dữ liệu cho phép. Để tránh lỗi thứ hai, University of Lethbridge Science Toolkit (n.d.) khuyên dùng tính từ dè dặt và tự phản biện kết luận của mình như cách người đọc sẽ làm. University of Lethbridge Science Toolkit (n.d.) còn coi trích dẫn nguyên văn quá nhiều là lỗi, vì thông tin khoa học gần như luôn nên được diễn giải lại để cho thấy người viết thật sự hiểu nội dung.
Nếu dữ liệu khảo sát chỉ cho thấy tương quan giữa hai biến, câu "làm việc từ xa gây ra giảm gắn kết nhóm" là overstatement, vì tương quan không chứng minh quan hệ nhân quả. Câu dè dặt và chính xác hơn là "làm việc từ xa có liên hệ với mức độ gắn kết nhóm thấp hơn trong mẫu khảo sát này."
Câu hỏi thường gặp
Research paper có bắt buộc theo đúng thứ tự IMRaD không?
Không phải lúc nào cũng vậy. IMRaD phổ biến ở các ngành khoa học thực nghiệm, và Utah Valley University Writing Center (n.d.) giải thích rằng khung này đi theo trình tự của một nghiên cứu thực nghiệm, nhưng nhiều ngành khoa học xã hội và nhân văn dùng cấu trúc khác, nên hãy kiểm tra yêu cầu cụ thể của môn học trước khi áp khung này.
Nên viết Introduction hay Methods trước?
Nhiều người viết Methods hoặc Results trước vì đó là phần họ tự tin nhất, rồi quay lại viết Introduction sau cùng khi đã rõ toàn bộ nghiên cứu đi tới đâu. Đây là mẹo thực hành phổ biến, không phải quy tắc bắt buộc.
Có được trích dẫn trực tiếp nhiều trong research paper không?
Không nên. University of Lethbridge Science Toolkit (n.d.) khuyên diễn giải lại thông tin từ tài liệu khoa học bằng lời của người viết, để cho thấy người viết hiểu nội dung chứ không chỉ chép lại nguyên văn.
Làm sao biết một câu cần trích dẫn hay không?
Câu nào trình bày dữ liệu, số liệu hoặc lập luận không phải của bạn thì cần trích dẫn. Khẳng định càng gây tranh cãi thì càng cần nhiều bằng chứng và trích dẫn để hỗ trợ.
Abstract nên viết ở giai đoạn nào của quá trình làm bài?
George Mason University Writing Center (n.d.) khuyên viết sau cùng, khi Introduction, Methods, Results và Discussion đã xong, vì theo Missouri University of Science and Technology Writing and Communication Center (n.d.), Abstract phải tóm tắt được cả kết quả và ý nghĩa của nghiên cứu trong khoảng 250 từ.
Research paper và literature review khác nhau ở điểm nào?
Research paper báo cáo một nghiên cứu bạn tự thực hiện, có phần Methods và Results dựa trên dữ liệu của chính bạn. Literature review chỉ tổng hợp và đánh giá các nghiên cứu đã có, nên không có phần Methods hay Results theo nghĩa dữ liệu tự thu thập.
Nên làm gì tiếp theo
Trước khi viết bản nháp đầu tiên, hãy phác nhanh bốn ô IMRaD cho đề bài của bạn, gồm câu hỏi nghiên cứu định trả lời, phương pháp dự kiến, dữ liệu cần thu thập, và ý nghĩa bạn kỳ vọng tìm ra. Nếu đề bài lại đòi dựng lập luận theo hướng ngược lại, tức đi từ luận điểm tới cấu trúc thay vì từ dữ liệu, bài cách viết một research paper đi sâu hơn vào câu luận đề và cách sắp xếp lập luận.
Nếu bạn muốn một chuyên gia đúng chuyên ngành đọc đề bài và rubric rồi đồng hành cùng bạn qua ba chặng Outline, Draft và Final, hãy gửi đề bài cho MAAS qua Zalo hoặc Messenger để nhận báo giá theo đúng phạm vi bài. Bạn vẫn là người viết và nộp bài dưới tên mình. Xem trước dịch vụ hỗ trợ essay, assignment, report và case study để biết quy trình diễn ra thế nào.
Đọc tiếp
- Cách viết một research paper
- Cách viết argumentative essay đúng chuẩn học thuật đại học
- Cách làm đề tài nghiên cứu khoa học đúng quy trình
References
- George Mason University Writing Center. (n.d.). Scientific (IMRaD) research reports. Retrieved September 18, 2026, from https://writingcenter.gmu.edu/writing-resources/imrad/writing-an-imrad-report
- Missouri University of Science and Technology Writing and Communication Center. (n.d.). Common research assignments. Retrieved September 18, 2026, from https://writingcenter.mst.edu/onlineresources/writingguides/commonresearchassignments/
- Rice University. (n.d.). Common errors in student research papers. Retrieved September 18, 2026, from https://ruf.rice.edu/~bioslabs/tools/report/reporterror.html
- The Writing Center, University of North Carolina at Chapel Hill. (n.d.). Argument. Retrieved September 18, 2026, from https://writingcenter.unc.edu/tips-and-tools/argument/
- University of Lethbridge Science Toolkit. (n.d.). Common problems in student papers. Retrieved September 18, 2026, from https://sites.ulethbridge.ca/science-toolkit/common-problems-in-student-papers/
- University of Wisconsin-Madison Writing Center. (n.d.). Formatting science reports. Retrieved September 18, 2026, from https://writing.wisc.edu/handbook/academicwriting/sciencereport/
- Utah Valley University Writing Center. (n.d.). Writing in the sciences. Retrieved September 18, 2026, from https://www.uvu.edu/writingcenter/docs/scientificwriting.pdf