Cách tính GPA thang 4 và thang 10 ra sao khi nộp hồ sơ du học?

Trả lời thẳng: GPA là điểm trung bình có trọng số, và trọng số chính là số tín chỉ. Môn nhiều tín chỉ kéo điểm trung bình mạnh hơn môn ít tín chỉ, nên cùng một cặp điểm đặt ở môn nhiều tín chỉ hay ở môn ít tín chỉ sẽ cho hai GPA khác nhau, và điểm cao ở môn nặng tín chỉ luôn kéo kết quả lên nhiều hơn.

Quy chế đào tạo trình độ đại học định nghĩa ở Điều 10 rằng điểm trung bình của một học kỳ, một năm học hoặc cả khoá học được "tính theo điểm chính thức của học phần và trọng số là số tín chỉ của học phần đó" (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021, tr. 11). Công thức đi theo đó: lấy điểm từng môn nhân với số tín chỉ của môn, cộng các tích lại, rồi chia cho tổng tín chỉ.

Điểm của từng học phần cũng có quy tắc. Điều 9 quy định rằng điểm học phần "được tính từ tổng các điểm thành phần nhân với trọng số tương ứng, được làm tròn tới một chữ số thập phân" (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021, tr. 9). Vì vậy bạn nhân tín chỉ với điểm học phần đã làm tròn ghi trên bảng điểm, không nhân với điểm thành phần.

Trả lời thẳng: Quy chế quốc gia chỉ có năm mức chữ: A, B, C, D và F, tương ứng với 4, 3, 2, 1 và 0 điểm. Các mức như B+ hay C+ không có trong thông tư mà do từng trường tự thêm, nên bảng của trường bạn có thể nhiều dòng hơn bảng dưới đây.

Bảng trên lấy từ Điều 9 khoản 3 và Điều 10 khoản 2 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021). Cũng theo Điều 9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) cho phép cơ sở đào tạo áp dụng nhiều mức điểm chữ hơn quy định chung, và Điều 10 nói các mức thêm đó cũng được đổi sang điểm số tương ứng trên thang từ 0 đến 4. Đó là lý do hai bạn cùng điểm 8,0 nhưng học hai trường khác nhau có thể có điểm thang 4 khác nhau, nếu một trường tách B+ ra khỏi B.

Nếu trường bạn đào tạo theo niên chế và dùng thang 10, Điều 10 khoản 4 nói điểm trung bình được tính ngay trên thang 10, không đổi điểm chữ sang thang 4 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021). Trường hợp này bạn không cần bảng đổi ở trên để tính điểm trung bình của mình.

Trả lời thẳng: Hãy lập bảng bốn cột: điểm thang 10, điểm thang 4 theo bảng quy đổi, số tín chỉ và tích của hai số cuối. Cộng cột tích rồi chia cho tổng tín chỉ, bạn sẽ có GPA của học kỳ mà không cần công cụ nào, và có thể kiểm lại từng bước bằng bảng tính hoặc máy tính cầm tay.

Ví dụ dưới đây dùng bốn môn giả định và bảng quy đổi của Thông tư 08/2021, nên con số chỉ mang tính minh hoạ cách tính chứ không phải điểm của một người thật.

GPA thang 4 bằng 26 chia 10, tức 2,60. Điểm trung bình thang 10 bằng 68,2 chia 10, tức 6,82. Hai con số này mô tả cùng một học kỳ nhưng đặt vào hai thang khác nhau, và chúng không quy đổi chính xác cho nhau, vì điểm chữ gom nhiều mức điểm thang 10 vào cùng một con số. Chẳng hạn một môn 5,0 và một môn 5,4 đều thành D, tức đều được 1 điểm.

Trả lời thẳng: GPA của một môn chính là điểm học phần đã làm tròn, đổi sang thang 4 nếu trường dùng thang 4, nên bạn không cần tính gì thêm. GPA một năm học thì dùng đúng công thức có trọng số tín chỉ, chỉ khác là cộng thêm các môn của cả hai học kỳ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) gọi ba loại điểm trung bình ở Điều 10: điểm trung bình học kỳ, điểm trung bình năm học và điểm trung bình tích lũy tính từ đầu khoá học. Cả ba đều dùng cùng một công thức, chỉ khác tập hợp môn được đưa vào. Muốn có GPA năm học, bạn gộp mọi môn của hai học kỳ vào một bảng như ví dụ trên rồi chia cho tổng tín chỉ của cả năm, thay vì lấy trung bình cộng hai điểm trung bình học kỳ.

Cách lấy trung bình cộng đơn giản của hai điểm học kỳ dễ sai hơn. Hai cách chỉ cho cùng kết quả khi hai học kỳ có tổng tín chỉ bằng nhau, nên khi số tín chỉ lệch nhau, hãy gộp môn lại như đã nói.

Trả lời thẳng: Xếp loại học lực dựa vào điểm trung bình học kỳ, năm học hoặc tích lũy, và quy chế có hai bảng riêng cho thang 4 và thang 10. Một điểm trung bình 2,60 thang 4 là loại Khá, trong khi 6,82 thang 10 là loại Trung bình, như ví dụ trên cho thấy.

Bảng lấy từ Điều 10 khoản 5 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021). Quy chế cho trường chọn thang để xếp loại, và bảng điểm của mỗi trường trình bày theo cách riêng. Điều đáng nhớ là hai thang không cho cùng một xếp loại cho cùng một học kỳ, nên khi điền hồ sơ bạn cần ghi đúng thang mà bảng điểm chính thức của trường dùng.

Trả lời thẳng: Không có một bảng quy đổi chung cho mọi trường nước ngoài. Mỗi trường tự đặt ngưỡng và cách đọc, có trường đọc theo thang 10 của bạn, có trường gom điểm thành vài nhóm lớn, và các công cụ quy đổi trực tuyến chỉ có giá trị tham khảo, nên bạn cần đối chiếu với trang yêu cầu của trường mình định nộp.

Liverpool John Moores University (n.d.) ghi trên trang yêu cầu đầu vào cho Việt Nam rằng ứng viên sau đại học cần bằng cử nhân bốn năm với "a minimum of 6.5/10 or above" từ một trường được công nhận. Trường này đọc thẳng điểm thang 10, nên bạn không phải đổi sang thang 4 để đối chiếu.

San Francisco State University (n.d.), ở trang yêu cầu nhập học cho Việt Nam, dùng một bảng thô hơn nhiều: điểm từ 8 đến 10 tương ứng A, điểm 7 tương ứng B, điểm 6 tương ứng C, và trường yêu cầu mức B trở lên cho bậc sau đại học. Bảng này khác hẳn thang A, B, C, D của Thông tư 08/2021, nên hai bảng cho kết quả khác nhau với cùng một bảng điểm.

World Education Services (n.d.-a) mô tả công cụ iGPA là công cụ giúp người học ở nước ngoài ước tính GPA theo thang 4 của Hoa Kỳ, với phép quy đổi "based on the most common grading scales for your country of education". World Education Services (n.d.-b) cũng nói rõ công cụ này không có cho mọi quốc gia và "is for informational purposes only". Bạn nên coi con số từ công cụ đó là một ước lượng, rồi đối chiếu với trang yêu cầu của chính trường mình nộp vào, vì kết quả cuối cùng do trường quyết định.

Trả lời thẳng: Vì quy chế quốc gia chỉ đặt khung chung, còn mỗi trường được thêm mức điểm chữ và tự công bố bảng quy đổi trong quy chế đào tạo của mình. Cách chắc chắn nhất là mở quy chế đào tạo hoặc thông báo điểm của trường bạn, rồi tính lại theo bảng ở đó.

Hãy kiểm tra ba điểm trong quy chế của trường: trường dùng thang 10 hay thang 4 để tính điểm trung bình, trường có các mức B+, C+, D+ hay không, và từng mức đó ứng với khoảng điểm nào. Nếu cả ba điểm khớp với bảng của Thông tư 08/2021 thì ví dụ ở trên áp dụng được nguyên vẹn. Nếu trường có mức riêng, bạn chỉ cần thay cột điểm thang 4 bằng con số trong bảng của trường rồi tính lại theo cùng công thức.

Khi chuẩn bị hồ sơ du học, bảng điểm chính thức do trường cấp mới là tài liệu mà bên nhận đọc, còn con số GPA bạn tự tính chỉ giúp bạn biết mình đứng ở đâu. Nếu bạn muốn một người đồng hành xem toàn bộ hồ sơ, từ cách trình bày kết quả học tập đến bài luận, MAAS có dịch vụ tư vấn bài luận cá nhân và hồ sơ du học: bạn tự viết hồ sơ của mình, chuyên gia góp ý và hướng dẫn. Dịch vụ này không hứa trước điểm số hay kết quả xét tuyển, vì quyết định đó thuộc về trường, và nếu chuyên gia được ghép chưa phù hợp thì MAAS đề nghị đổi chuyên gia.