Không đạt buổi bảo vệ lần một không có nghĩa là hết cơ hội, nhưng cơ hội đó có điều kiện chặt chẽ và có giới hạn rõ, và điều kiện đó vừa đổi khác cho khoá tuyển sinh từ năm 2027 trở đi.
Tác giả: Ban Biên tập MAAS
Cập nhật lần cuối: 2026-09-28
Chuyên mục: thesis-dissertation
Luận án bị coi là không đạt khi nào?
Trả lời thẳng: Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) tại Điều 16 khoản 4 Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT, luận án không được thông qua khi có từ hai thành viên Hội đồng có mặt trở lên bỏ phiếu không đồng ý về chuyên môn. Ngược lại, luận án được thông qua nếu không có, hoặc chỉ có đúng một thành viên không đồng ý. Đây là ngưỡng đang áp dụng cho phần lớn nghiên cứu sinh hiện tại.
Việc bị coi là không đạt luôn là quyết định của một Hội đồng bỏ phiếu, chứ không phải ý kiến của riêng một người. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) nêu ở Điều 16 khoản 4 rằng luận án "được thông qua nếu không có hoặc chỉ có 01 thành viên Hội đồng có mặt tại buổi đánh giá không đồng ý về chuyên môn", còn Điều 16 khoản 2 của cùng Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT quy định Hội đồng đánh giá luận án cấp cơ sở đào tạo có tối thiểu 5 thành viên, trong đó tối thiểu 2 người ngoài cơ sở đào tạo và tối đa 2 người chưa có chức danh giáo sư hoặc phó giáo sư. Cũng theo Điều 16 khoản 3(b) của thông tư này, buổi họp không được tổ chức nếu thành viên có mặt dưới 5 người hoặc vắng quá 1 người, nên trước khi lo về kết quả bỏ phiếu, bạn nên hỏi phòng đào tạo sau đại học xem Hội đồng đã đủ điều kiện họp chưa.
Trước khi tới được vòng Hội đồng, luận án còn phải qua một cửa khác là phản biện độc lập. Theo Điều 15 khoản 3 của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT, nếu có hai phản biện độc lập không đồng ý về chất lượng chuyên môn, nghiên cứu sinh và người hướng dẫn phải chỉnh sửa, bổ sung rồi làm lại quy trình phản biện độc lập lần hai, và quy chế không cho làm phản biện độc lập lần thứ ba. Nếu bạn muốn nắm lại toàn bộ chuỗi mốc thời gian từ khi nộp luận án tới khi được cấp bằng, mốc thời gian bảo vệ luận án tiến sĩ tại Việt Nam trình bày đủ năm chặng nối tiếp nhau.
Không đạt lần một thì có được bảo vệ lại không?
Trả lời thẳng: Có, nhưng chỉ khi Hội đồng lần một ghi kiến nghị cho phép bảo vệ lại trong biên bản. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) tại Điều 18 khoản 2, nếu biên bản không ghi kiến nghị đó, cơ sở đào tạo sẽ không mở lại quy trình đánh giá nữa. Nghiên cứu sinh không có quyền tự động xin bảo vệ lại, nên biên bản là văn bản cần đọc kỹ nhất sau buổi họp.
Nếu Hội đồng có kiến nghị, Điều 18 khoản 1 của cùng thông tư quy định cơ sở đào tạo phải tổ chức đánh giá lại trong tối đa 06 tháng kể từ thời điểm đánh giá lần một. Quy chế mới, Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026), Điều 25 khoản 1, giữ đúng mốc 6 tháng này cho khoá tuyển sinh từ năm 2027, nên đây là một điểm không đổi giữa hai quy chế dù nhiều chi tiết khác có thay đổi.
Bảo vệ lại luận án tiến sĩ được tối đa mấy lần?
Trả lời thẳng: Tối đa hai lần chấm chính thức tại Hội đồng cấp cơ sở đào tạo, và không có lần thứ ba, ở cả quy chế cũ lẫn quy chế mới. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021) nói thẳng không tổ chức lần ba, còn Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026) quy định không đánh giá lại nữa một khi đã đánh giá lại một lần mà vẫn chưa thông qua.
Câu trả lời trên cũng trực diện cho biến thể "bảo vệ luận án tiến sĩ mấy lần": đúng hai lần tại Hội đồng, cộng với tối đa hai lần phản biện độc lập trước đó theo Điều 15 khoản 3 của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT. Không có cơ chế "bảo vệ lần ba" ở bất kỳ khâu nào trong toàn bộ quy trình, ở cả hai quy chế.
Hội đồng bảo vệ lần hai có gì khác lần một?
Trả lời thẳng: Thành phần Hội đồng lần hai đổi chiều hoàn toàn giữa hai quy chế. Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT đòi giữ lại phần lớn người cũ, còn Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT đòi thay phần lớn người cũ và đổi cả chức danh của người ở lại, và đây là chi tiết dễ nhầm nhất khi tra cứu quy định, vì hai văn bản đi ngược hướng nhau đúng ở điểm này.
Theo Điều 18 khoản 3 của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021), Hội đồng lần hai phải có tối thiểu 3 thành viên đã tham gia Hội đồng lần một, và phải bao gồm đủ những thành viên đã có ý kiến không tán thành ở lần một, nghĩa là người từng bác luận án không được vắng mặt ở lần hai. Điều 25 khoản 1 của Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2026) quy định ngược lại: thành phần Hội đồng lần hai không được quá 50% số thành viên đã tham gia lần một, và nếu số lẻ thì số người giữ lại được làm tròn xuống. Người tiếp tục tham gia lần hai cũng không được giữ cùng chức danh, tức một người từng là Chủ tịch, Thư ký hoặc phản biện ở lần một không được nhận đúng chức danh đó ở lần hai.
| Nội dung so sánh | Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT, áp dụng khoá trước 01/01/2027 | Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, áp dụng khoá từ 01/01/2027 |
|---|---|---|
| Số phản biện độc lập | 2 phản biện | 3 phản biện, tối thiểu 2 người ngoài cơ sở đào tạo |
| Ngưỡng phản biện độc lập đạt | 2 phản biện đồng ý (1 không đồng ý thì mời thêm 1 người) | Từ 2 ý kiến đồng ý trở lên |
| Thành phần Hội đồng lần hai | Giữ tối thiểu 3 người cũ, giữ đủ người từng bác luận án | Không quá 50% người cũ, người ở lại đổi chức danh |
| Thời hạn tổ chức lần hai | Tối đa 6 tháng kể từ lần một | Tối đa 6 tháng kể từ lần một |
| Số lần đánh giá lại tối đa | 1 lần (không có lần ba) | 1 lần (không có lần ba) |
Vì hai quy chế đi ngược hướng ở đúng điểm thành phần Hội đồng, việc xác định luận án của bạn thuộc quy chế nào là bước phải làm trước, không thể bỏ qua.
Quy chế nào áp dụng cho bạn, quy chế cũ hay quy chế mới?
Trả lời thẳng: Mốc phân định nằm ở điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, chứ không đơn giản chỉ là ngày thông báo tuyển sinh. Theo điều khoản đó, Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT tiếp tục áp dụng cho nghiên cứu sinh trúng tuyển trước ngày Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực và nhập học trước 01/01/2027.
Với phần lớn nghiên cứu sinh đang làm luận án ở thời điểm hiện tại, cả hai điều kiện đó đều đã thoả, nên họ vẫn theo Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT dù buổi bảo vệ diễn ra sau ngày 01/01/2027. Chỉ nghiên cứu sinh trúng tuyển và nhập học từ khoá 2027 trở đi mới áp dụng Điều 22 và Điều 25 của Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT. Nếu thông báo tuyển sinh của bạn ra trong khoảng từ 30/06/2026 tới 31/12/2026, hoặc bạn trúng tuyển trước đó nhưng nhập học từ 01/01/2027 trở đi, hai điều kiện của Điều 34 khoản 1 không rơi gọn vào một phía, nên bạn cần hỏi phòng đào tạo sau đại học của trường để xác nhận, vì đó là đơn vị lưu hồ sơ khoá tuyển sinh và ngày nhập học của bạn.
Nếu bảo vệ lại lần hai cũng không đạt thì sao?
Trả lời thẳng: Cả hai quy chế đều không tổ chức đánh giá lần thứ ba, nhưng cả Điều 18 của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT và Điều 25 của Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT chỉ nói tới đó, không quy định hệ quả tiếp theo cho nghiên cứu sinh. Hệ quả thực tế phụ thuộc vào quy chế cụ thể hoá của trường bạn, nên phòng đào tạo sau đại học là nơi cần hỏi đầu tiên.
Theo Điều 3 khoản 2 của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021), tổng thời gian đào tạo trình độ tiến sĩ, tính từ quyết định công nhận nghiên cứu sinh tới khi hoàn thành thủ tục trình luận án, không được vượt quá 06 năm, tức 72 tháng. Đây là mốc chung áp dụng toàn quốc, không phải quy định riêng của từng trường. Quy chế của Trường Đại học Tôn Đức Thắng (n.d.), áp dụng cho khoá TS2022 trở về sau, đặt đúng mốc 6 năm này cho tổng thời gian đào tạo, tức trường cụ thể hoá lại con số Bộ đã quy định chứ không tự đặt một số khác. Mốc 72 tháng này chỉ tính tới lúc hoàn thành thủ tục trình luận án, tức trước phản biện độc lập, nên nó không trả lời được chuyện gì xảy ra sau khi bảo vệ lần hai không đạt. Bạn cần hỏi phòng đào tạo sau đại học của trường mình về hướng xử lý cụ thể, vì quy chế không nêu sẵn bước tiếp theo cho trường hợp này.
Theo Điều 11 khoản 1(a) của Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021), nếu nghiên cứu sinh bị thôi học và có nguyện vọng tiếp tục theo học chương trình đào tạo thạc sĩ ngành tương ứng, kết quả học tập và nghiên cứu đã tích luỹ được xem xét bảo lưu, công nhận hoặc chuyển đổi, tuỳ theo quy định của cơ sở đào tạo. Đây không phải một tấm bằng thạc sĩ cấp thẳng, mà là kết quả đã học được xét lại để không mất trắng toàn bộ thời gian đã theo học, và bạn cần hỏi phòng đào tạo sau đại học ngay khi biết kết quả bảo vệ để nắm quy trình xin xét cụ thể của trường.
MAAS hỗ trợ được gì ở giai đoạn này?
Trong dịch vụ hỗ trợ luận án tiến sĩ, chuyên gia đúng chuyên ngành đồng hành cùng bạn qua Đề cương, Bản nháp và Bản hoàn thiện, rồi rà soát toàn văn luận án trước khi bạn gửi phản biện độc lập, chỉ ra những chỗ lập luận, phương pháp và trích dẫn chưa nhất quán giữa các chương. Nội dung luận án, từ luận điểm tới câu chữ cuối cùng, vẫn do bạn viết và quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Bảo vệ luận án tiến sĩ mấy lần?
Tối đa hai lần bảo vệ chính thức tại Hội đồng cấp cơ sở đào tạo, ở cả Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT. Không có lần thứ ba ở bất kỳ quy chế nào.
Bảo vệ luận án tiến sĩ có được bảo vệ lại không?
Có, nhưng chỉ khi Hội đồng lần một chủ động kiến nghị cho bảo vệ lại trong biên bản. Nếu Hội đồng không kiến nghị, cơ sở đào tạo sẽ không tổ chức đánh giá lại.
Điều kiện bảo vệ luận án tiến sĩ là gì?
Đây là danh sách nhiều điều kiện nằm rải trong quy chế (hoàn thành chương trình đào tạo, đạt yêu cầu công bố khoa học, và đạt phản biện độc lập), không chỉ một điều kiện duy nhất, nên câu trả lời đầy đủ nằm ở quy chế trường bạn đang áp dụng. Điều mà bài này trả lời trực tiếp là ngưỡng bỏ phiếu tại Hội đồng theo Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT: luận án chỉ không đạt khi có từ hai thành viên có mặt trở lên không đồng ý về chuyên môn, sau khi đã qua được phản biện độc lập với tối đa hai lần phản biện.
Không đạt phản biện độc lập có tính là không đạt bảo vệ không?
Đây là hai cửa khác nhau. Phản biện độc lập diễn ra trước buổi bảo vệ và không có Hội đồng bỏ phiếu, còn không đạt bảo vệ là kết quả bỏ phiếu của Hội đồng tại buổi bảo vệ chính thức. Cả hai đều có cơ chế làm lại một lần, nhưng đây là hai vòng riêng, không gộp chung một lần đếm.
Khoá nào thì theo Thông tư 53/2026?
Theo Điều 34 khoản 1 của Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, người đã trúng tuyển theo thông báo tuyển sinh trước ngày 30/06/2026 và nhập học trước ngày 01/01/2027 tiếp tục theo Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT, kể cả nếu buổi bảo vệ diễn ra sau năm 2027. Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT áp dụng cho các khoá tuyển sinh từ ngày 01/01/2027. Nếu khoá của bạn rơi vào khoảng giữa hai mốc này, hãy hỏi phòng đào tạo sau đại học của trường để xác nhận.
Trước khi gửi phản biện độc lập, vai trò của MAAS trong quá trình này là gì?
Chuyên gia đúng chuyên ngành đồng hành cùng bạn qua Đề cương, Bản nháp và Bản hoàn thiện, rồi rà soát toàn văn trước khi bạn gửi phản biện độc lập, chỉ ra những chỗ lập luận, phương pháp và trích dẫn chưa nhất quán giữa các chương. Bạn vẫn là người viết và quyết định nội dung luận án.
Bài liên quan
- Mốc thời gian bảo vệ luận án tiến sĩ tại Việt Nam: năm chặng nối tiếp nhau từ khi nộp luận án tới khi được cấp bằng.
- Bảo vệ luận án tiến sĩ có mấy cấp: từng cấp đánh giá và ai chấm ở cấp nào.
- Bảo vệ luận văn thạc sĩ có rớt không, và rớt thì sao: quy trình này áp dụng cho bậc thạc sĩ, khác quy chế phản biện độc lập của bậc tiến sĩ.
References
- Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2021). Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 6 năm 2021 ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-18-2021-TT-BGDDT-Quy-che-tuyen-sinh-va-dao-tao-trinh-do-tien-si-480305.aspx
- Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2026). Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 6 năm 2026 ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học. https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-53-2026-tt-bgddt-470098/67203.htm
- Trường Đại học Tôn Đức Thắng. (n.d.). Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ, áp dụng khóa TS2022 trở về sau. Retrieved September 28, 2026, from https://grad.tdtu.edu.vn/dao-tao/quy-che-tuyen-sinh-va-dao-tao-trinh-do-tien-si-ap-dung-khoa-ts2022-tro-ve-sau