Xét tuyển học bạ là gì và tính điểm thế nào?

Trả lời thẳng: Xét học bạ là cách tuyển sinh dùng kết quả học tập các môn ở cấp THPT để tính điểm xét tuyển. Theo quy chế hiện hành, trường lấy điểm trung bình cả năm của lớp 10, 11 và 12, thường là tối thiểu ba môn theo thang 30 (hoặc hai môn kèm chứng chỉ ngoại ngữ quy đổi), trong đó bắt buộc phải có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số không dưới một phần ba.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026) ban hành Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 02 năm 2026 và quy định thông tư này thay thế Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT cùng Thông tư 06/2025/TT-BGDĐT. Vì vậy những bài hướng dẫn viết theo quy chế năm 2022 hoặc 2025 có thể đã lỗi thời ở các chi tiết như số môn, cách quy đổi hay trọng số. Cụm "xét học bạ cấp 3" mà nhiều bạn tìm kiếm chính là phương thức này, còn "xét học bạ cấp 2" thuộc chuyện vào lớp 10 và không nằm trong phạm vi quy chế đại học đang bàn ở đây.

Điều đáng nhớ là học bạ không phải một con đường riêng với chỉ tiêu riêng. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026) yêu cầu trường không đặt mã xét tuyển riêng hay số lượng tuyển sinh riêng cho từng phương thức hoặc tổ hợp, trừ xét tuyển thẳng. Nghĩa là điểm học bạ của bạn sẽ được đặt chung hàng với điểm của các thí sinh dùng phương thức khác trong cùng một ngành, nên điểm trúng tuyển phải đọc theo từng trường chứ không có một con số chung.

Trả lời thẳng: Điều 6 khoản 5 của Thông tư 06/2026 đặt ba quy tắc. Thứ nhất, một trong hai môn Toán và Ngữ văn phải có mặt và chiếm ít nhất một phần ba tổng điểm xét. Thứ hai, tổ hợp gồm ba môn trở lên theo thang 30, hoặc hai môn kèm chứng chỉ ngoại ngữ đã quy đổi. Thứ ba, môn không đủ học kỳ thì được thay bằng môn gần lĩnh vực.

Văn bản gốc ghi rằng đây là "Phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT bắt buộc môn Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tính điểm xét của môn Toán hoặc môn Ngữ văn tối thiểu 1/3" (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2026, tr. 8). Sau đó thông tư nêu hai cách tổ hợp: điểm trung bình chung cả năm các lớp 10, 11, 12 của tối thiểu 03 môn theo thang điểm 30, hoặc của tối thiểu 02 môn trong đó có Toán hoặc Ngữ văn, cộng với chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ theo thang 10.

Khoản này còn có một quy định dễ bị bỏ sót cho học sinh đã chọn môn theo chương trình mới. Nếu môn trong tổ hợp không học đủ 06 học kỳ ở cấp THPT do thay đổi lựa chọn môn học, trường dùng kết quả của môn khác gần lĩnh vực để thay thế. Ở Điều 6 khoản 2 điểm c, thông tư cũng quy định tổng điểm cộng gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích không vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển.

Học bạ không thay hẳn được kỳ thi tốt nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026) quy định ở Điều 6 khoản 3 rằng thí sinh thi tốt nghiệp từ năm 2026 phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT đạt tối thiểu 15,00 trên thang 30 mới thuộc nguồn xét tuyển, trừ thí sinh được đặc cách tốt nghiệp và một số diện xét tuyển thẳng. Trường Đại học Văn Hiến (2026) ghi điều kiện này cho tất cả phương thức của trường.

Trả lời thẳng: Cách tính cơ bản là lấy điểm trung bình cả năm của từng môn trong tổ hợp qua ba năm, cộng ba môn lại để ra tổng trên thang 30, rồi cộng điểm ưu tiên và điểm cộng nếu có. Một số trường quy đổi tiếp về thang 100 hoặc nhân đôi môn chính, nên công thức phải đọc trong đề án của đúng trường bạn nộp.

Bảng dưới là phép tính ví dụ do MAAS tự đặt với số điểm giả định, không phải học bạ của ai và không phải kết quả của trường nào. Tổ hợp ví dụ gồm Toán, Ngữ văn và tiếng Anh, mỗi môn có điểm trung bình cả năm của ba năm lớp 10, 11, 12.

Dòng cuối của bảng áp công thức mà Trường Đại học Kinh tế - Luật (2026) công bố cho phương thức xét tuyển tổng hợp của trường: "Điểm Học bạ quy đổi = Tổng điểm trung bình các môn học ở bậc THPT theo tổ hợp * 100/30". Cũng theo trang này, điểm mỗi môn là trung bình cộng điểm trung bình môn của cả 6 học kỳ THPT, tức học kỳ 1 và học kỳ 2 của các lớp 10, 11, 12. Với ví dụ trên, giả sử trung bình sáu học kỳ của mỗi môn bằng đúng số ở cột cuối, 24,0 nhân 100 chia 30 cho 80,0 điểm học bạ quy đổi, và ở trường này 80,0 điểm đó chỉ chiếm 10% điểm học lực. Với học bạ thật, bạn cần lấy điểm từng học kỳ như trường yêu cầu, vì trung bình sáu học kỳ có thể khác trung bình ba năm.

Tổng 24,0 trên thang 30 cũng cho bạn một mốc so sánh. Trường Đại học Văn Hiến (2026) đặt ngưỡng đạt từ 18,00 điểm cho hình thức xét điểm trung bình cả năm ba lớp 10, 11, 12 của tổ hợp ba môn, đã cộng điểm ưu tiên và điểm cộng nếu có, nên bạn đặt tổng của mình cạnh ngưỡng đó là biết mình đứng ở đâu so với ngưỡng nhận hồ sơ. Ngưỡng 18,00 này đi kèm điều kiện tổng ba môn thi tốt nghiệp từ 15,00 điểm. Ngưỡng nhận hồ sơ khác với điểm trúng tuyển, vì điểm trúng tuyển còn tuỳ số hồ sơ cạnh tranh của từng năm.

Về câu hỏi "web tính điểm xét học bạ" mà nhiều bạn tìm, mỗi công cụ tính hộ chỉ đúng khi nó dùng đúng công thức của đúng trường. Bạn nên dùng bảng tính tự làm theo công thức trong đề án, hoặc dùng công cụ của chính trường nếu có, rồi đối chiếu lại với đề án.

Trả lời thẳng: Mỗi trường tự quy định công thức trong khung chung của quy chế. Trong ba đề án năm 2026 được đọc, Trường Đại học Kinh tế - Luật quy đổi học bạ theo thang 100 và cho học bạ chiếm 10% điểm học lực ở chương trình chính quy, Trường Đại học Văn Hiến đặt ngưỡng từ 18,00 điểm, còn Học viện Ngân hàng nhân đôi điểm môn chính.

Trường Đại học Kinh tế - Luật (2026) mô tả điểm xét tuyển tổng hợp có thang tối đa 100 điểm. Ở chương trình đại học chính quy, công thức có điểm đánh giá năng lực là điểm đánh giá năng lực quy đổi nhân 55%, cộng điểm thi tốt nghiệp THPT quy đổi nhân 35%, cộng điểm học bạ quy đổi nhân 10%. Thí sinh không có điểm đánh giá năng lực thì phần 55% được thay bằng điểm thi tốt nghiệp quy đổi, nên học bạ vẫn chỉ chiếm 10%. Mức 50% cho học bạ chỉ áp dụng ở chương trình liên kết quốc tế do trường nước ngoài cấp bằng. Vì vậy, ở trường này học bạ là phần nhỏ của điểm xét, còn điểm thi tốt nghiệp mới là phần chính.

Với Trường Đại học Văn Hiến, trang thông tin tuyển sinh viết: "Xét điểm trung bình chung kết quả học tập cả năm các lớp 10, 11, 12 của tổ hợp 3 môn xét tuyển + điểm ưu tiên (nếu có) + điểm cộng (nếu có) đạt từ 18,00 điểm" (Trường Đại học Văn Hiến, 2026, tr. 1). Cùng trang đó nêu thêm điều kiện cho ngành Luật và Luật Kinh tế: kết quả học tập cả năm lớp 12 phải đạt mức tốt, tức học lực từ giỏi trở lên, cùng với tổng ba môn thi tốt nghiệp THPT từ 18,00 điểm hoặc điểm xét tốt nghiệp từ 8,50 trở lên.

Học viện Ngân hàng (2026) ghi rằng điểm xét theo phương thức 3 được tính trên điểm học bạ THPT của 03 môn tương ứng với tổ hợp của mã xét tuyển, lấy trung bình cộng trong ba năm học, nhân đôi điểm môn chính và quy đổi về thang 30. Phương thức này dành cho thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2025 và 2026. Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh (2026) cũng liệt kê phương thức xét kết quả học tập 3 năm THPT, nhưng bài này chưa đọc công thức của trường nên không nêu cách tính.

Nhiều trường khác cũng xét học bạ, và danh sách đầy đủ thay đổi theo từng năm tuyển sinh. Cách tra chắc nhất là mở mục "phương thức xét tuyển" trong đề án năm hiện hành của từng trường bạn quan tâm, rồi ghi lại bốn thông tin: năm học bạ được tính, cách quy đổi, ngưỡng nhận hồ sơ và đối tượng được nộp.

Trả lời thẳng: Bạn nên hỏi thêm khi hồ sơ nộp nhiều trường với công thức khác nhau, khi môn học thay đổi theo chương trình mới khiến tổ hợp không đủ sáu học kỳ, hoặc khi đang cân nhắc song song học bạ và du học. Người tư vấn giúp bạn đọc đề án và lên phương án, còn quyết định nộp trường nào vẫn là của bạn.

Nếu bạn vừa chuẩn bị xét học bạ trong nước vừa cân nhắc du học, hai hồ sơ có phần giống nhau là bảng điểm và lý do chọn ngành. MAAS có dịch vụ tư vấn du học và hồ sơ SOP với buổi trao đổi 1:1 để bạn so sánh các hướng, và bạn là người tự viết, tự nộp hồ sơ của mình. Để hình dung bước chọn trường ở nước ngoài, bạn có thể đọc bài du học Canada, chọn trường và chọn ngành, và nếu định đi tiếp thì xem bài chứng minh tài chính du học để biết hồ sơ tài chính cần gì.